آمفوتریسین بی

آمفوتریسین بی یکی از قدیمی‌ترین و در عینِ حال قوی‌ترین داروهای ضدقارچِ سیستمیک است که در دستهٔ پلی‌ان‌ها (Polyene Antifungals) قرار می‌گیرد. این دارو با اتصال به ارگوسترول (Ergosterol) — جزءِ اصلیِ غشای سلولیِ قارچ‌ها — منافذی در این غشا ایجاد می‌کند و باعثِ نشتِ محتویاتِ سلول و مرگِ قارچ می‌شود. به همین دلیل برای عفونت‌های قارچیِ تهاجمی و خطرناکی به کار می‌رود که به داروهای ضدقارچِ خوراکیِ معمول پاسخ نمی‌دهند. آمفوتریسین بی فقط به‌صورتِ تزریقِ وریدی و در محیطِ بیمارستانی، زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشک تجویز می‌شود و به دو شکلِ معمولی و فرمولاسیونِ لیپیدی (مانندِ نوعِ لیپوزومال) در دسترس است که دومی معمولاً عوارضِ کلیویِ کمتری دارد.

آمفوتریسین بی را پرستار یا پزشک به‌صورتِ تزریقِ وریدیِ آهسته و معمولاً طیِ چند ساعت تجویز می‌کند؛ این دارو هرگز در منزل و توسطِ خودِ بیمار مصرف نمی‌شود. پیش از هر نوبتِ تزریق، معمولاً وضعیتِ کلیه، الکترولیت‌های خون و علائمِ حیاتی بررسی می‌شود و گاهی برای کاهشِ واکنش‌های حینِ تزریق (مانند تب و لرز)، داروهایی نظیرِ تب‌بر یا آنتی‌هیستامین پیش از آن تجویز می‌گردد. تعدادِ نوبت‌ها و طولِ دورهٔ درمان کاملاً به نوع و شدتِ عفونت و نظرِ پزشکِ معالج بستگی دارد و نباید بدونِ هماهنگی با تیمِ درمان قطع یا به تعویق بیفتد. اگر حینِ تزریق احساسِ ناخوشیِ غیرمعمول (مانند لرزِ شدید، تنگیِ نفس یا تپشِ قلب) داشتید، بلافاصله به پرستار یا پزشکِ بالین اطلاع دهید.

آمفوتریسین بی با داروهایی که خودشان می‌توانند به کلیه آسیب بزنند (مانند برخی آنتی‌بیوتیک‌های آمینوگلیکوزیدی یا سیکلوسپورین) تداخلِ مهمی دارد و مصرفِ هم‌زمانشان خطرِ آسیبِ کلیوی را افزایش می‌دهد. کورتیکواستروئیدها و برخی داروهای مدر می‌توانند افتِ پتاسیمِ ناشی از این دارو را تشدید کنند، و همین افتِ پتاسیم به‌نوبهٔ خود می‌تواند اثرِ داروهای قلبی مانندِ دیگوکسین یا شل‌کننده‌های عضلانی را تحتِ تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌ات را پیش از شروعِ درمان به پزشک و داروساز بگو.