استامینوفن/کافئین
استامینوفن/کافئین یک مسکن ترکیبی است. استامینوفن درد و تب را کاهش میدهد و کافئین میتواند اثر تسکین سردرد را تقویت کند.
بیشتر برای سردرد، حملههای میگرنی و دردهای خفیف تا متوسط مانند دنداندرد یا دردهای عضلانی به کار میرود.
مهمترین خطر، آسیب شدید کبدی در اثر دریافت بیشازحد استامینوفن یا مصرف همزمان چند فرآوردهٔ استامینوفندار است. مقدار و فاصلهٔ مصرف را دقیقاً طبق نسخه یا بروشور همان فرآورده رعایت کنید.
اگر بیماری کبدی یا کلیوی، مصرف منظم الکل، بارداری، بیخوابی یا تپش قلب دارید، یا داروهای متعدد مصرف میکنید، پیش از مصرف راهنمایی بگیرید. سردردهای مکرر یا جدید نیز نیازمند ارزیابی پزشکی است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
استامینوفن/کافئین ترکیبی از یک مسکن و تببر با مادهای محرک است که در برخی فرآوردههای ضدسردرد به کار میرود. استامینوفن پیامهای درد و تنظیم تب را در دستگاه عصبی مرکزی کاهش میدهد و کافئین با اثر محرک خود میتواند به بهبود اثر ضدسردرد کمک کند. این ترکیب برای تسکین موقت دردهای خفیف تا متوسط، بهویژه سردرد و میگرن، استفاده میشود و علت زمینهای درد را درمان نمیکند.
موارد مصرف
- سردردهای خفیف تا متوسط
- حملهٔ میگرنی
- دنداندرد
- دردهای عضلانی و بدندرد
- درد قاعدگی
- کاهش تب همراه با درد
روش مصرف
فرآورده را طبق نسخه، دستور داروساز یا بروشور همان محصول مصرف کنید و مقدار و فاصلهٔ میان نوبتها را تغییر ندهید. قرص معمولی را با آب ببلعید، قرص جویدنی را طبق دستور بجوید و قرص جوشان را در آب حل کرده و پس از حلشدن مصرف کنید. در صورت ناراحتی معده میتوان آن را همراه غذا یا شیر مصرف کرد. از مصرف همزمان داروهای دیگری که استامینوفن یا پاراستامول دارند خودداری کنید و داروها و نوشیدنیهای کافئیندار را محدود کنید. اگر درد ادامهدار یا مکرر شد، به جای افزایش خودسرانهٔ مصرف، علت آن را پیگیری کنید؛ برای کودکان فقط از شکل و مقدار مناسب سن که متخصص تعیین کرده استفاده شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سردردهای خفیف تا متوسط
با آب مصرف شود. همزمان از سایر داروهای حاوی استامینوفن و مصرف زیاد نوشیدنیهای کافئیندار پرهیز شود؛ مصرف مکرر یا طولانیمدت میتواند موجب سردرد ناشی از مصرف بیشازحد مسکن شود.
حملهٔ میگرنی
مصرف در آغاز حمله مناسبتر است. سردرد جدید، بسیار شدید یا همراه با علائم هشدار نیازمند ارزیابی پزشکی است.
دنداندرد
این دارو فقط تسکین موقت ایجاد میکند و علت دنداندرد را درمان نمیکند؛ در صورت تداوم یا عود درد، مراجعه به دندانپزشک لازم است.
دردهای عضلانی و بدندرد
برای مصرف کوتاهمدت است؛ درد شدید، مداوم، عودکننده یا همراه با علائم غیرمعمول نیازمند ارزیابی پزشکی است.
درد قاعدگی
از مصرف همزمان مقدار زیاد کافئین پرهیز شود؛ درد شدید یا غیرمعمول باید بررسی پزشکی شود.
کاهش تب همراه با درد
در صورت تداوم یا افزایش تب، یا بدتر شدن حال عمومی، ارزیابی پزشکی لازم است. همزمان داروی دیگری حاوی استامینوفن مصرف نشود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت به استامینوفن، کافئین یا مواد سازندهٔ فرآورده را اطلاع دهید.
- اگر بیماری کبدی یا کلیوی، هپاتیت، سوءتغذیه یا مصرف منظم و زیاد الکل دارید، پیش از مصرف بررسی پزشکی لازم است.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای سرماخوردگی یا ضددرد خود را اعلام کنید تا استامینوفن یا کافئین تکراری دریافت نکنید.
- در صورت بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، پیش از مصرف منظم یا طولانیمدت نظر پزشک را بپرسید.
- اگر بیخوابی، اضطراب، لرزش، تپش قلب، فشارخون کنترلنشده یا حساسیت به کافئین دارید، احتیاط کنید.
- برای دردهای مکرر، تب پایدار، سردرد ناگهانی و شدید، یا درد همراه با نشانههای غیرمعمول، خوددرمانی را ادامه ندهید.
عوارض احتمالی
- تهوع یا ناراحتی معده
- بیقراری یا تحریکپذیری
- لرزش خفیف
- بیخوابی، بهویژه پس از مصرف دیرهنگام
- احساس تپش قلب یا افزایش ضربان قلب
- کهیر، تورم لب یا زبان، خسخس یا دشواری تنفس: مصرف را متوقف کنید و با اورژانس تماس بگیرید.
- تهوع و استفراغ مداوم، درد قسمت بالای شکم، بیاشتهایی، گیجی یا زردشدن پوست و چشم: احتمال آسیب کبدی مطرح است؛ فوراً به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید، حتی اگر ابتدا حالتان خوب باشد.
- تپش قلب شدید یا نامنظم، درد قفسهٔ سینه، غش یا بیقراری شدید: فوراً مراقبت پزشکی بگیرید.
- تاول، زخم دهان، یا قرمزی و پوستهریزی گستردهٔ پوست: مصرف را قطع کنید و فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- اگر کودک یا بزرگسال مقدار زیادی از دارو، یا چند فرآوردهٔ استامینوفندار را با هم مصرف کرده است: منتظر نشانهها نمانید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان با هر داروی استامینوفندار، از جمله بعضی فرآوردههای سرماخوردگی، ضددرد و داروهای ترکیبی، خطر دریافت بیشازحد و آسیب کبدی را بالا میبرد. داروهای رقیقکنندهٔ خون مانند وارفارین در صورت مصرف منظم استامینوفن، برخی داروهای ضدتشنج و داروهایی که بر کبد اثر میگذارند، ممکن است به بررسی یا پایش نیاز داشته باشند. کافئین این ترکیب با قهوه، چای پررنگ، نوشابههای انرژیزا و دیگر فرآوردههای کافئیندار جمع میشود و میتواند بیخوابی، لرزش یا تپش قلب ایجاد کند؛ الکل نیز خطر آسیب کبدی را بیشتر میکند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری این ترکیب را بدون تأیید پزشک آغاز نکنید؛ مقدار کل کافئین دریافتی باید در نظر گرفته شود و ممکن است استامینوفنِ تنها گزینهٔ مناسبتری باشد. استامینوفن و کافئین وارد شیر میشوند و کافئین، بهویژه در نوزادان کوچک، ممکن است بیقراری یا اختلال خواب ایجاد کند. در شیردهی، مخصوصاً هنگام داشتن نوزاد نارس یا کمسن، پیش از مصرف با پزشک هماهنگ کنید.
نگهداری
دارو را در دمای اتاق، جای خشک و دور از گرما و رطوبت و دور از دسترس کودکان نگه دارید. قرص جوشان را تا زمان مصرف در بستهبندی اصلی و دور از رطوبت نگه دارید. پیش از مصرف تاریخ انقضا و سلامت بستهبندی را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 162.5 mg / 32.5 mg / 325 mg |
| قرص | 500 mg / 65 mg |
| قرص | 250 mg / 65 mg |
| قرص | 500 mg / 200 mg |
| قرص | 300 mg / 15 mg |
| قرص | 500 mg / 8 mg |
| قرص جوشان | 500 mg / 65 mg |
| قرص جویدنی | 80 mg / 0.5 mg / 7.5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶۷ برند از ۴۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا استامینوفن/کافئین برای هر نوع سردرد مناسب است؟
۰۲آیا میتوانم همراه این دارو قهوه یا نوشابهٔ انرژیزا بنوشم؟
۰۳اگر قبلاً داروی سرماخوردگی خورده باشم، میتوانم این ترکیب را هم مصرف کنم؟
۰۴آیا این دارو برای میگرن از استامینوفن ساده بهتر است؟
۰۵آیا مصرف مکرر استامینوفن/کافئین میتواند خودش سردرد ایجاد کند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۲۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶۷ برند از ۴۷ سازنده، در گروه N02BE51. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.