آلفنتانیل

آلفنتانیل یک اپیوئیدِ صناعی از خانوادهٔ داروییِ فنتانیل و در ردهٔ «اپیوئیدهای بیهوشی» جای می‌گیرد. این دارو با اتصال به گیرنده‌های اپیوئیدیِ مو (μ) در مغز و نخاع، پیامِ درد را کاهش می‌دهد و حالتی از بی‌دردی و آرام‌بخشیِ عمیق ایجاد می‌کند. نسبت به فنتانیل، شروعِ اثرِ آلفنتانیل سریع‌تر و مدتِ اثرش کوتاه‌تر است؛ به همین دلیل برای کنترلِ درد در حینِ جراحی‌ها و اقداماتِ کوتاه‌مدتِ پزشکی که نیاز به بی‌دردیِ سریع و زودگذر دارند، انتخابِ مناسبی است. این دارو هرگز به‌تنهایی و در منزل استفاده نمی‌شود و همواره بخشی از یک پروتکلِ بیهوشیِ ترکیبی، تحتِ نظرِ مستقیمِ متخصصِ بیهوشی، است.

آلفنتانیل هرگز توسطِ خودِ بیمار مصرف یا تزریق نمی‌شود. این دارو فقط به‌صورتِ تزریقِ وریدی، توسطِ متخصصِ بیهوشی یا تیمِ درمان و در محیطِ بیمارستان یا اتاقِ عمل تجویز می‌شود. میزان و زمانِ تزریق را پزشک بر اساسِ وزن، وضعیتِ سلامت، نوعِ جراحی و پاسخِ بدنِ هر بیمار تعیین می‌کند و در تمامِ مدتِ اثر، تنفس، ضربانِ قلب و اکسیژنِ خون به‌طورِ پیوسته پایش می‌شود. بیمار پیش از عمل نیازی به هیچ اقدامِ خاصی برای این دارو ندارد، جز اینکه سابقهٔ پزشکی و داروهای مصرفی‌اش را کامل با تیمِ بیهوشی در میان بگذارد.

آلفنتانیل با هر داروی دیگری که بر سیستمِ عصبیِ مرکزی اثر می‌گذارد، مانندِ بنزودیازپین‌ها، سایرِ اپیوئیدها، داروهای خواب‌آور، آنتی‌هیستامین‌های آرام‌بخش و الکل، تداخل دارد و می‌تواند خطرِ خواب‌آلودگیِ شدید و کندشدنِ خطرناکِ تنفس را افزایش دهد. برخی داروها که بر آنزیم‌های کبدیِ متابولیزه‌کنندهٔ آلفنتانیل اثر می‌گذارند، مانندِ برخی ضدقارچ‌ها و آنتی‌بیوتیک‌ها، می‌توانند غلظتِ خونیِ آن را تغییر دهند، و مصرفِ هم‌زمان با مهارکننده‌های مونوآمین‌اکسیداز (MAOI) نیز می‌تواند خطرناک باشد. فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌ات را پیش از هر بیهوشی حتماً به پزشک و داروساز بگو.