آکامپروسات
آکامپروسات دارویی است که به بیمارانِ مبتلا به وابستگی به الکل، پس از قطعِ مصرفِ الکل، در حفظِ پرهیز از آن کمک میکند.
بیشترین کاربردِ آن حفظِ پرهیز از الکل در کسانی است که بهتازگی مصرفِ الکل را قطع کردهاند؛ این دارو معمولاً در کنارِ مشاوره و حمایتِ روانی-اجتماعی تجویز میشود.
در افرادی با نارساییِ شدیدِ کلیه نباید مصرف شود و در طولِ درمان باید از نظرِ تغییراتِ خلقی، افسردگی یا افکارِ آسیب به خود زیرِ نظر باشید.
اگر افکارِ آسیب به خود، افسردگیِ شدید یا نشانههای حساسیتِ دارویی داشتید، یا دوباره الکل مصرف کردید، حتماً و بدونِ تعلل با پزشکِ خود در میان بگذارید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آکامپروسات دارویی از زیرگروهِ داروهای اختصاصیِ درمانِ وابستگی به الکل است که در ردهٔ کلیترِ داروهای دستگاه عصبی قرار میگیرد. این دارو الکل را از بدن پاک نمیکند و درمانِ سندرمِ حادِ قطعِ الکل هم نیست؛ بلکه پس از پایانِ دورهٔ سمزدایی و قطعِ کاملِ مصرفِ الکل بهکار میرود. باور بر این است که آکامپروسات با تعدیلِ فعالیتِ برخی مسیرهای پیامرسانِ مغزی، بهویژه سامانههای گلوتامات و گابا، که در پیِ مصرفِ طولانیمدتِ الکل دچارِ عدمتعادل شدهاند، به کاهشِ میل و ولعِ مصرفِ الکل کمک میکند. هدفِ اصلیِ آن، طولانیترکردنِ دورهٔ پرهیز از الکل و کاهشِ احتمالِ بازگشت به مصرف است، آن هم در کنارِ برنامههای مشاوره و حمایتِ روانی-اجتماعی.
موارد مصرف
- حفظِ پرهیز از الکل در بیمارانی که بهتازگی مصرفِ الکل را قطع کردهاند
- کاهشِ میل و ولع به مصرفِ الکل در دورهٔ پس از ترک
- کمک به طولانیترشدنِ دورهٔ بدونِ الکل و کاهشِ احتمالِ لغزش یا بازگشت به مصرف
- بخشی از یک برنامهٔ جامعِ ترکِ الکل همراه با مشاوره و حمایتِ روانی-اجتماعی
روش مصرف
آکامپروسات را باید دقیقاً طبقِ تعداد نوبت و برنامهای که پزشک مشخص کرده مصرف کرد؛ مصرفِ منظم در ساعتهای ثابتِ روز به اثربخشیِ بهترِ آن کمک میکند. این دارو را میتوان با غذا یا بدونِ غذا میل کرد، اما بهتر است هر بار در شرایطِ مشابهی مصرف شود. بهتر است درمان هرچه زودتر پس از قطعِ مصرفِ الکل آغاز شود و تا مدتی که پزشک صلاح میداند ادامه یابد، حتی اگر بیمار در این میان دوباره الکل مصرف کند؛ در چنین شرایطی نباید خودسرانه دارو را قطع کرد، بلکه باید موضوع را با پزشک در میان گذاشت. قرص را باید کامل و همراهِ کمی آب بلعید و از خردکردن یا جویدنِ آن خودداری کنید، چون از نوعِ قرصهای طولانیرهش است. جزئیاتِ دقیقِ دوز، زمانبندی و مدتِ درمان را فقط پزشک یا داروسازتان بر پایهٔ شرایطِ شما مشخص میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
حفظ پرهیز و کاهش میل به مصرف الکل پس از ترک در اختلال مصرف الکل
قرص را کامل ببلعید و نجوید یا خرد نکنید؛ مصرف همراه وعدههای غذایی و در کنار مشاوره و حمایت روانیاجتماعی انجام شود. برای درمان علائم ترک حاد کاربرد ندارد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این به آکامپروسات یا هر یک از اجزای آن حساسیت یا واکنشِ آلرژیک داشتهاید
- اگر نارساییِ کلیه دارید یا سابقهٔ بیماریِ کلیوی در شما وجود دارد، زیرا این دارو عمدتاً از راهِ کلیه دفع میشود
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید
- اگر سابقهٔ افسردگی یا افکارِ آسیبرساندن به خود دارید
- اگر داروی دیگری، از جمله داروهای بدونِ نسخه، مکملها یا گیاهانِ دارویی، مصرف میکنید
- اگر سالمند هستید یا بیماریِ زمینهای دیگری دارید که ممکن است بر عملکردِ کلیه اثر بگذارد
عوارض احتمالی
- اسهال (شایعترین عارضهٔ گزارششده)
- حالتِ تهوع و گاهی استفراغ
- نفخِ شکم و دلپیچه
- خارش یا بثوراتِ خفیفِ پوستی
- کاهشِ میلِ جنسی
- بیخوابی یا سرگیجه
- بروزِ افکارِ آسیبرساندن به خود یا خودکشی، یا افسردگیِ شدید و ناگهانی: بیدرنگ با پزشکِ خود تماس بگیرید یا در صورتِ فوریت به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب، زبان یا گلو، یا دشواری در تنفس و بلع: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بثوراتِ گسترده و شدیدِ پوستی، تاول یا پوستهپوستهشدنِ پوست: مصرفِ دارو را متوقف کنید و سریع به پزشک مراجعه کنید.
- کاهشِ چشمگیرِ حجمِ ادرار یا تورمِ غیرمعمولِ دستوپا که ممکن است نشانهٔ اختلال در عملکردِ کلیه باشد: به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخلافِ برخی داروهای دیگرِ کمک به ترکِ الکل مانندِ دیسولفیرام، آکامپروسات با نوشیدنِ الکل واکنشِ ناگهانی و ناخوشایندی مانندِ سرخیِ صورت یا تهوعِ شدید ایجاد نمیکند؛ بااینحال هدفِ اصلیِ درمان همچنان پرهیزِ کامل از الکل است و نوشیدنِ الکل اثربخشیِ درمان را کاهش میدهد. آکامپروسات در کبد متابولیزه نمیشود و از راهِ کلیه دفع میشود، به همین دلیل تداخلِ چشمگیری با بیشترِ داروهایی که در کبد پردازش میشوند ندارد، اما مصرفِ همزمان با برخی داروهای دیگرِ کمک به ترکِ اعتیاد یا داروهای اثرگذار بر عملکردِ کلیه ممکن است نیاز به بررسیِ پزشک داشته باشد. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیات را همیشه به پزشک و داروسازت بگو تا از بیخطر بودنِ مصرفِ همزمان مطمئن شوند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای محدودی دربارهٔ مصرفِ آکامپروسات در بارداریِ انسان در دست است، به همین دلیل مصرفِ آن در این دوره فقط با ارزیابیِ دقیقِ پزشک و در صورتی در نظر گرفته میشود که فایدهٔ آن برای مادر آشکارا بر خطرِ احتمالی برتری داشته باشد. دربارهٔ عبورِ این دارو به شیرِ مادر و اثرِ آن بر نوزاد نیز اطلاعاتِ کافی برای انسان در دست نیست. اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروع یا ادامهٔ مصرفِ آکامپروسات حتماً با پزشکِ خود مشورت کنید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق، دور از رطوبت و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. قرصها را در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا مصرفنشده را خودسرانه در سطلِ زباله یا فاضلاب دور نریزید، بلکه طبقِ راهنماییِ داروخانه آنها را دفع کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص طولانیرهش | 300 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱اگر در طولِ درمان دوباره الکل مصرف کنم، باید آکامپروسات را قطع کنم؟
۰۲آیا اگر همراهِ آکامپروسات الکل بنوشم، مثلِ داروهای دیگرِ ترکِ اعتیاد دچارِ حالتِ تهوعِ شدید یا سرخیِ صورت میشوم؟
۰۳مصرفِ آکامپروسات معمولاً چه مدت طول میکشد؟
۰۴آیا آکامپروسات خودش اعتیادآور است؟
۰۵اگر یک نوبت از مصرفِ آکامپروسات را فراموش کنم چه باید کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه N07BB03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.