ورتپورفین

ورتپورفین ماده‌ای نورحساس‌کننده از خانوادهٔ مشتقاتِ پورفیرین است که در روشی به نامِ درمانِ فوتودینامیک (Photodynamic Therapy) به کار می‌رود و در ایران با نامِ تجاریِ ویزوداین نیز شناخته می‌شود. این دارو در ردهٔ داروهای چشمی جای می‌گیرد و صرفاً به‌صورتِ تزریقِ وریدی و توسطِ پزشکِ چشم‌پزشک، در محیطِ درمانگاهی یا بیمارستانی تجویز می‌شود. این دارو به‌تنهایی اثری ندارد؛ پس از تزریق، در رگ‌های خونیِ غیرطبیعیِ زیرِ شبکیه تجمع می‌یابد و سپس با تابانیدنِ نورِ لیزریِ ویژه‌ای به چشم فعال می‌شود. فعال‌شدنِ دارو با نور باعثِ بسته‌شدنِ موضعیِ همان رگ‌های غیرطبیعی می‌شود، بدونِ آنکه بافتِ سالمِ اطرافِ آن آسیب ببیند. هدفِ اصلیِ این درمان، کندکردنِ روندِ کاهشِ بینایی ناشی از رگ‌زاییِ غیرطبیعی است، نه بازگرداندنِ کاملِ بینایی.

بیمار ورتپورفین را در خانه مصرف نمی‌کند؛ این درمانِ فوتودینامیک را پزشکِ چشم‌پزشک در محیطِ درمانگاهی انجام می‌دهد. ابتدا دارو به‌آرامی و طیِ چند دقیقه از راهِ ورید تزریق می‌شود و سپس با تابانیدنِ نورِ لیزریِ مخصوص به چشمِ آسیب‌دیده، در همان جلسه فعال می‌شود. این روند کاملاً تحتِ نظارتِ پزشک و طبقِ برنامه‌ای انجام می‌شود که او تعیین می‌کند و ممکن است در صورتِ نیاز پس از چند هفته یا چند ماه تکرار شود. نکتهٔ بسیار مهم، پرهیز از قرارگرفتنِ پوست و چشم در معرضِ نورِ مستقیمِ خورشید و نورهای قویِ مصنوعی برای چند روزِ اول پس از تزریق است؛ در این مدت پوشیدنِ لباسِ آستین‌بلند، عینکِ دودی و کلاه هنگامِ بیرون‌رفتن از خانه در روز، طبقِ توصیهٔ پزشک ضروری است. هرگونه تغییر در برنامهٔ درمان یا تکرارِ آن را فقط پزشکِ معالج مشخص می‌کند.

برخی داروها حساسیتِ پوست به نور را افزایش می‌دهند و در کنارِ ورتپورفین می‌توانند خطرِ واکنش‌های پوستی را بیشتر کنند؛ از جمله برخی آنتی‌بیوتیک‌ها مانندِ تتراسایکلین‌ها و سولفونامیدها، و برخی داروهای روان‌پزشکی. از سویِ دیگر، مصرفِ هم‌زمانِ مکمل‌های آنتی‌اکسیدانیِ پردوز مانندِ ویتامینِ E، ویتامینِ C یا بتاکاروتن ممکن است اثربخشیِ این درمانِ نوری را کم کند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا هماهنگیِ لازم پیش از جلسهٔ درمان انجام شود.