واکسن کووید-۱۹ نوترکیب
واکسن کووید-۱۹ نوترکیب رازیکووپارس از گروه واکسنهای ضدعفونت و از نوع زیرواحد پروتئینی همراه با مادهٔ کمکی است. با معرفی بخشهایی از پروتئین ویروس به سیستم ایمنی، بدن را برای مقابله با کووید-۱۹ آماده میکند.
برای پیشگیری از کووید-۱۹ در افراد واجد شرایط و در صورت تعیین برنامه، برای تکمیل واکسیناسیون یا دریافت دوز یادآور به کار میرود. برای درمان عفونت موجود یا رفع فوری علائم نیست.
سابقهٔ حساسیت شدید پس از واکسن قبلی یا حساسیت به اجزای فرآورده را پیش از تزریق اعلام کنید. تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، غش یا درد قفسهٔ سینه پس از تزریق نیازمند اقدام فوری است.
در بارداری یا شیردهی، تب و بیماری حاد، ضعف ایمنی، اختلال خونریزی، مصرف داروهای سرکوبگر ایمنی یا رقیقکنندهٔ خون، زمان تزریق باید از قبل بررسی شود. اگر قبلاً واکسن کرونای دیگری گرفتهاید یا نوبتی را از دست دادهاید، برنامه را خودسرانه تغییر ندهید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
رازیکووپارس یک واکسن زیرواحد پروتئینی نوترکیب برای پیشگیری از کووید-۱۹ و به شکل امولسیون تزریقی عضلانی با قدرت ۱۰ میکروگرم در ۰٫۲ میلیلیتر است. این واکسن از پروتئینهای نوترکیب مربوط به پروتئین سطحی ویروس کرونا و مادهٔ کمکی امولسیونی تشکیل شده و با تحریک ساخت پادتن و پاسخ سلولی، به ایجاد ایمنی کمک میکند. ویروس زنده و کامل در آن وجود ندارد؛ بنابراین برای درمان بیماری ایجادشده استفاده نمیشود و خود واکسن باعث ابتلا به کووید-۱۹ نمیشود. محافظت کامل نیست و ممکن است با گذشت زمان یا تغییر سویههای ویروس کاهش یابد.
موارد مصرف
- پیشگیری از کووید-۱۹ در افراد واجد شرایط واکسیناسیون
- کاهش خطر بیماری شدید، بستری و پیامدهای جدی کووید-۱۹ پس از ایمنسازی
- تکمیل نوبتهای واکسیناسیون اولیه، در صورت تعیین در برنامهٔ فرد
- دریافت دوز یادآور پس از واکسیناسیون قبلی، در صورت توصیهٔ مرکز واکسیناسیون
روش مصرف
این فرآورده فقط باید توسط کارکنان آموزشدیده بهصورت تزریق عضلانی، معمولاً در عضلهٔ بازو، انجام شود و برای خوردن، تزریق وریدی، زیرجلدی یا مصرف داخل بینی نیست. تعداد نوبتها و فاصلهٔ آنها به سن، سابقهٔ واکسیناسیون، شرایط سلامت و برنامهٔ جاری بستگی دارد؛ مقدار و زمانبندی را طبق دستور مرکز واکسیناسیون دنبال کنید و نوبتها را خودسرانه جابهجا نکنید. پس از تزریق مدتی در محل بمانید تا در صورت واکنش فوری بررسی شوید. اگر نوبتی عقب افتاد، برای ادامهٔ برنامه راهنمایی بگیرید و دو نوبت را نزدیک به هم یا همزمان دریافت نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پس از نوبت قبلی این واکسن یا واکسن دیگری واکنش آلرژیک شدید، تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، افت فشار یا غش داشتهاید، پیش از نوبت بعدی اطلاع دهید؛ تزریق مجدد ممکن است به ارزیابی تخصصی نیاز داشته باشد.
- هرگونه حساسیت شناختهشده به مادهٔ مؤثر یا مواد کمکی و ترکیبات درجشده روی برچسب را بگویید، بهویژه اگر قبلاً به فرآوردههای تزریقی واکنش شدید داشتهاید.
- اگر اکنون تب یا بیماری حاد متوسط تا شدید دارید، موضوع را بگویید؛ ممکن است واکسیناسیون تا بهتر شدن وضعیت به تعویق بیفتد.
- ضعف سیستم ایمنی، سرطان، پیوند عضو یا مغز استخوان، و مصرف شیمیدرمانی، کورتون با اثر سرکوبگر یا داروهای تعدیلکنندهٔ ایمنی میتواند پاسخ واکسن را تغییر دهد.
- اختلال انعقاد، کاهش پلاکت، سابقهٔ خونریزی غیرعادی یا مصرف داروهای رقیقکنندهٔ خون را اعلام کنید تا تزریق عضلانی با احتیاط انجام شود؛ دارو را خودسرانه قطع نکنید.
- بارداری، احتمال بارداری، شیردهی، سابقهٔ التهاب عضلهٔ قلب یا پردهٔ اطراف قلب، و تمام واکسنهای کرونای قبلی را پیش از تزریق مطرح کنید.
عوارض احتمالی
- درد، حساسیت یا کوفتگی محل تزریق
- قرمزی یا تورم محل تزریق
- سردرد
- خستگی و بیحالی
- درد عضلانی یا مفصلی
- تب خفیف، لرز یا تهوع؛ این علائم معمولاً خفیفاند و طی چند روز برطرف میشوند.
- کهیر گسترده، تورم لب، زبان یا گلو، خسخس، تنگی نفس، ضعف شدید یا غش: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- درد یا فشار قفسهٔ سینه، تنگی نفس جدید یا تپش قلب شدید و نامنظم: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- سردرد بسیار شدید و ناگهانی، اختلال تکلم، ضعف یا بیحسی یکطرفه، تشنج یا بیهوشی: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب بالا و مداوم، گیجی یا بیحالی شدید و رو به بدتر شدن: همان روز برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید؛ در صورت شدت علائم، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- قرمزی، گرمی، تورم یا درد محل تزریق که بهسرعت گسترش پیدا کند، ترشح داشته باشد یا پس از چند روز بدتر شود: سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای این واکسن تداخل مستقیم با غذا یا داروهای معمول شناخته نشده است. بااینحال، داروهای سرکوبگر ایمنی مانند شیمیدرمانی، برخی داروهای پیوند و بیماریهای خودایمنی و کورتونهای سرکوبگر میتوانند پاسخ ایمنی را کم کنند و نباید خودسرانه قطع یا جابهجا شوند. داروهای رقیقکنندهٔ خون بیشتر خطر کبودی محل تزریق را مطرح میکنند و باید اعلام شوند. دریافت همزمان واکسنهای دیگر باید توسط مرکز واکسیناسیون برنامهریزی شود؛ الکل تداخل اختصاصی شناختهشدهای ندارد، اما مصرف زیاد میتواند بیحالی و سرگیجهٔ پس از تزریق را بدتر کند. فهرست کامل داروها، واکسنها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ اختصاصی این فرآورده در بارداری و شیردهی محدود است و در مطالعات اولیه، این گروهها معمولاً وارد نشده بودند. اگر باردارید، احتمال بارداری میدهید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از تزریق زمان و ضرورت واکسیناسیون را با پزشک بررسی کنید. این واکسن از نوع پروتئینی نوترکیب و غیرزنده است؛ بااینحال، تصمیمگیری باید با توجه به خطر کووید-۱۹ و شرایط مادر انجام شود.
نگهداری
در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، دور از نور و یخزدگی نگهداری و حمل شود؛ در فریزر یا مجاورت بخش انجماد قرار نگیرد. ویال یخزده، تاریخگذشته، آسیبدیده یا دارای تغییر ظاهری غیرعادی نباید استفاده شود و زنجیرهٔ سرد باید تا زمان تزریق حفظ شود. فرآورده را دور از دسترس کودکان نگه دارید و تاریخ انقضا را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| Emulsion | 0.2mL |
| تزریقی امولسیون | 0.2mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا رازیکووپارس میتواند باعث ابتلا به کووید-۱۹ شود؟
۰۲اگر نوبت بعدی رازیکووپارس را دیر دریافت کردم، باید واکسیناسیون را از اول شروع کنم؟
۰۳اگر بعد از تزریق تب یا درد داشتم، چه کار کنم؟
۰۴اگر قبلاً واکسن کرونای دیگری زدهام، میتوانم رازیکووپارس را بهعنوان دوز یادآور دریافت کنم؟
۰۵اگر داروی رقیقکنندهٔ خون مصرف کنم، تزریق این واکسن ممنوع است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه J07BX03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.