بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · گوارش و سوخت‌وساز

تروپیسترون

Tropisetron
رده ATC A04AA03شکل تزریقیدوز 1 mg/1mL، 5 mgبرند در ایران ۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

تروپیسترون دارویی ضدتهوع از خانوادهٔ مسدودکننده‌های گیرندهٔ سروتونین است که با آرام‌کردن مرکز تهوع در مغز و روده، از بروزِ تهوع و استفراغ جلوگیری می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربردِ آن، پیشگیری از تهوع و استفراغِ ناشیِ از شیمی‌درمانیِ سرطان است؛ همچنین برای پیشگیری و کنترلِ تهوع و استفراغ پس از عمل‌های جراحی نیز به‌کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو ممکن است فشارخون را بالا ببرد و در برخی افراد بر ریتمِ قلب اثر بگذارد، بنابراین در بیمارانِ قلبی یا دارای فشارخونِ کنترل‌نشده باید با احتیاط و زیرِ نظرِ پزشک مصرف شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

پیش از مصرف، هرگونه بیماریِ قلبی، فشارخونِ بالا، مشکلِ کبدی یا بارداری را به پزشک بگویید؛ و اگر تپشِ قلب، سرگیجهٔ شدید یا نشانه‌های آلرژیک ظاهر شد، بی‌درنگ با پزشک تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Tropisetron
۰۲

معرفی دارو

تروپیسترون دارویی ضدتهوع و ضداستفراغ از خانوادهٔ مسدودکننده‌های گیرندهٔ سروتونین (Serotonin 5-HT3 Receptor Antagonist) است. شیمی‌درمانی و جراحی می‌توانند باعثِ آزادشدنِ سروتونین در رودهٔ کوچک شوند که از راهِ عصبِ واگ، مرکزِ استفراغ در مغز را تحریک می‌کند. تروپیسترون با اتصال به همین گیرنده‌ها، این پیامِ عصبی را مسدود می‌کند و از بروزِ تهوع و استفراغ جلوگیری می‌کند. این دارو معمولاً پیش از جلسهٔ شیمی‌درمانی یا عملِ جراحی، به‌شکلِ کپسول یا تزریق، تحتِ نظرِ پزشک تجویز و مصرف می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • پیشگیری از تهوع و استفراغِ ناشیِ از شیمی‌درمانیِ سرطان
  • پیشگیری از تهوع و استفراغِ پیش و پس از عمل‌های جراحی
  • کنترلِ تهوع و استفراغِ تأخیری که تا چند روز پس از شیمی‌درمانی ادامه می‌یابد
  • مصرفِ همراه با داروهای دیگر، مانندِ کورتیکواستروئیدها، برای تقویتِ اثرِ ضدتهوعی در شیمی‌درمانی‌های قوی‌تر
۰۴

روش مصرف

تروپیسترون به دو شکلِ کپسول و تزریق در دسترس است. شکلِ تزریقی را پزشک یا پرستار، معمولاً پیش از شروعِ شیمی‌درمانی یا جراحی، در محیطِ درمانی تزریق می‌کند. کپسول را عموماً صبح، پیش از صبحانه و با یک لیوان آب می‌بلعند، بدونِ جویدن، چون معدهٔ خالی به جذبِ بهترِ دارو کمک می‌کند. طولِ دوره و تعدادِ نوبت‌های مصرف را پزشک بر اساسِ نوعِ شیمی‌درمانی یا جراحی تعیین می‌کند و نباید بدونِ نظرِ او دوره را کوتاه یا طولانی کرد. در کودکان نیز در صورتِ لزوم، تنها با تجویز و زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشکِ متخصص مصرف می‌شود. اگر دربارهٔ نحوهٔ درستِ مصرف یا فراموش‌کردنِ یک نوبت مطمئن نیستید، با پزشک یا داروسازِ خود تماس بگیرید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

پیشگیری از تهوع و استفراغ حاد ناشی از شیمی‌درمانی سرطان

بزرگسالان۵ میلی‌گرم وریدی یک‌بار، کمی پیش از شروع شیمی‌درمانی در روز اول؛ سپس ۵ میلی‌گرم خوراکی هر ۲۴ ساعت از روز دوم تا ششم، در مجموع یک دورهٔ شش‌روزه.
کودکانکودکان بالای ۲ سال: ۰٫۲ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن وریدی یک‌بار پیش از شیمی‌درمانی در روز اول؛ سپس همین مقدار خوراکی هر ۲۴ ساعت از روز دوم تا ششم؛ حداکثر ۵ میلی‌گرم در روز.

کپسول صبح، بلافاصله پس از بیدار شدن و حداقل یک ساعت پیش از غذا با آب مصرف شود؛ تزریق باید وریدی و آهسته و توسط کادر درمانی انجام شود.

کنترل تهوع و استفراغ تأخیری پس از شیمی‌درمانی

بزرگسالان۵ میلی‌گرم خوراکی هر ۲۴ ساعت، صبح ناشتا، از روز دوم تا ششم پس از شیمی‌درمانی.
کودکانکودکان بالای ۲ سال: ۰٫۲ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن خوراکی هر ۲۴ ساعت از روز دوم تا ششم؛ حداکثر ۵ میلی‌گرم در روز.

این دوز معمولاً ادامهٔ دوز وریدی روز اول و بخشی از دورهٔ شش‌روزه است؛ کپسول حداقل یک ساعت پیش از غذا مصرف شود.

پیشگیری و کنترل تهوع و استفراغ مرتبط با عمل جراحی

بزرگسالان۲ میلی‌گرم وریدی یک‌بار، کوتاه‌مدت پیش از القای بیهوشی؛ در صورت بروز تهوع و استفراغ پس از عمل، ۲ میلی‌گرم وریدی یک‌بار برای درمان تجویز می‌شود.

تزریق باید آهسته و در محیط درمانی انجام شود؛ در اختلال ریتم قلب یا همراه داروهای طولانی‌کنندهٔ فاصلهٔ کیو‌تی (QT) احتیاط لازم است.

پیشگیری از تهوع و استفراغ در شیمی‌درمانی‌های با خطر بالای استفراغ، همراه با کورتیکواستروئید

بزرگسالان۵ میلی‌گرم وریدی یک‌بار، کمی پیش از شروع شیمی‌درمانی در روز اول؛ سپس ۵ میلی‌گرم خوراکی هر ۲۴ ساعت از روز دوم تا ششم.
کودکانکودکان بالای ۲ سال: ۰٫۲ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن وریدی یک‌بار پیش از شیمی‌درمانی در روز اول؛ سپس همین مقدار خوراکی هر ۲۴ ساعت از روز دوم تا ششم؛ حداکثر ۵ میلی‌گرم در روز.

در صورت ناکافی‌بودن اثر تروپیسترون، کورتیکواستروئیدی مانند دگزامتازون ممکن است طبق پروتکل درمان سرطان افزوده شود؛ دوز آن جداگانه تعیین می‌شود.

تنظیم دوز: در نارسایی کلیه یا سیروز کبدی ممکن است غلظت دارو افزایش یابد، اما در دورهٔ استاندارد شش‌روزهٔ ۵ میلی‌گرمی معمولاً کاهش دوز لازم نیست؛ سالمندان نیز معمولاً به تعدیل دوز نیاز ندارند. در فشارخون کنترل‌نشده از دوزهای بالاتر از ۱۰ میلی‌گرم در روز باید پرهیز شود و دوز نهایی بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد توسط پزشک تعیین می‌شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت به تروپیسترون یا سایرِ داروهای ضدتهوعِ سروتونینی مانندِ اندانسترون و گرانیسترون
  • بیماریِ قلبی، اختلالِ ریتمِ قلب یا فشارخونِ بالا و کنترل‌نشده
  • بیماریِ کبدی یا کلیوی
  • بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی
  • همهٔ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی، به‌ویژه داروهای مؤثر بر ریتمِ قلب یا فشارخون
  • سنِ بالا یا وجودِ چند بیماریِ هم‌زمان که احتمالِ تداخل و عوارض را بیشتر می‌کند
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سردرد
  • یبوست
  • سرگیجه
  • احساسِ خستگی
  • خشکیِ دهان
  • بالارفتنِ خفیفِ فشارخون
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تپشِ قلب، ضربانِ نامنظم یا احساسِ غش‌کردن — این نشانه‌ها می‌توانند به اثرِ دارو بر ریتمِ قلب مربوط باشند و باید سریع به پزشک اطلاع داده شوند.
  • افزایشِ محسوسِ فشارخون همراه با سردردِ شدید یا تاریِ دید — نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشک است.
  • یبوستِ شدید و طولانی یا دردِ مداومِ شکم — می‌تواند نشانهٔ مشکلی در حرکتِ روده باشد و باید به پزشک گفته شود.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

تروپیسترون عمدتاً در کبد متابولیزه می‌شود؛ داروهایی که فعالیتِ آنزیم‌های کبدی را تغییر می‌دهند، مانندِ ریفامپین، فنوباربیتال یا برخی داروهای ضدتشنج، می‌توانند غلظتِ آن را در خون کم یا زیاد کنند. مصرفِ هم‌زمان با داروهایی که بر ریتمِ الکتریکیِ قلب اثر می‌گذارند، مانندِ برخی داروهای ضدآریتمی، ضدافسردگی یا آنتی‌بیوتیک‌های ماکرولیدی، و نیز داروهای بالابرندهٔ فشارخون، باید با احتیاط و زیرِ نظرِ پزشک باشد. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخل‌های احتمالی جلوگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دربارهٔ بی‌خطربودنِ تروپیسترون در بارداری اطلاعاتِ کافی و قطعی وجود ندارد و این دارو معمولاً تنها زمانی تجویز می‌شود که پزشک آن را واقعاً لازم بداند، برای نمونه در کنارِ شیمی‌درمانی. مشخص نیست این دارو به مقدارِ قابلِ‌توجه در شیرِ مادر ترشح می‌شود یا نه؛ بنابراین مصرف در دورانِ شیردهی باید تنها با تأیید و زیرِ نظرِ پزشک انجام شود.

۱۰

نگهداری

کپسول و ویالِ تروپیسترون را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبتِ زیاد نگهداری کنید، مگر آنکه روی بستهٔ دارو دستورِ دیگری نوشته باشد. دارو را دور از دیدِ و دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروی تاریخ‌گذشته یا دارویی که رنگ و ظاهرش تغییر کرده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی1 mg / 1mL
کپسول5 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۳ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
ناوترون 5 میلی گرم در 5 میلی لیتر NAVOTRON 5MG/5ML
5 MILLILITER in 1 AMPULE
داروسازی ابوریحان
تزریقی
ناووبان® 5م گ کپسول NAVOBAN® 5MG CAP
شفا یاب گستر
کپسول
ناووبان® 5م گ/5م ل آمپول NAVOBAN® 5MG/5ML AMP
شفا یاب گستر
تزریقی
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا تروپیسترون باعثِ خواب‌آلودگی می‌شود؟
برخلافِ بسیاری از داروهای ضدتهوعِ قدیمی‌تر، تروپیسترون معمولاً خواب‌آلودگیِ زیادی ایجاد نمی‌کند، هرچند در برخی افراد ممکن است خستگی یا سرگیجهٔ خفیف دیده شود. تا زمانی که از واکنشِ بدنِ خود مطمئن نیستید، از رانندگی یا کارِ با ابزارهای حساس خودداری کنید.
۰۲چه تفاوتی میانِ تروپیسترون و داروهای ضدتهوعِ مشابه مانندِ اندانسترون وجود دارد؟
تروپیسترون و اندانسترون هر دو از خانوادهٔ مسدودکننده‌های گیرندهٔ سروتونین‌اند و مکانیسمِ کلیِ مشابهی دارند، اما از نظرِ مدتِ اثر و برخی ویژگی‌های دارویی کمی متفاوت‌اند. انتخاب میانِ آن‌ها بر اساسِ نوعِ درمان، شرایطِ بیمار و صلاحدیدِ پزشک انجام می‌شود.
۰۳آیا کپسولِ تروپیسترون را باید همراه با غذا مصرف کرد؟
نه؛ کپسول معمولاً صبح و پیش از صبحانه، با معدهٔ خالی مصرف می‌شود، مگر آنکه پزشک دستورِ دیگری داده باشد. مصرفِ همراهِ غذا ممکن است جذبِ دارو را تغییر دهد.
۰۴آیا مصرفِ تروپیسترون بر فشارخون تأثیر می‌گذارد؟
بله؛ تروپیسترون، به‌ویژه در شکلِ تزریقی، می‌تواند فشارخون را کمی و گاهی به‌طورِ محسوس بالا ببرد. افرادی که فشارخونِ بالا یا بیماریِ قلبی دارند باید پیش از مصرف این موضوع را با پزشک در میان بگذارند.
۰۵اگر پس از شیمی‌درمانی هنوز احساسِ تهوع دارم، می‌توانم خودم مصرفِ تروپیسترون را بیشتر کنم؟
خیر؛ هرگز مقدار یا دفعاتِ مصرف را خودسرانه تغییر ندهید. اگر تهوع ادامه داشت یا کنترل نشد، این موضوع را با پزشک یا تیمِ درمان در میان بگذارید تا در صورتِ نیاز، داروی کمکی یا تغییر در برنامهٔ درمان بررسی شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۳ برند از ۲ سازنده، در گروه A04AA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.