تیوتروپیوم
تیوتروپیوم یک داروی استنشاقیِ طولانیاثر از گروه گشادکنندههای برونش است که با شلکردن عضلات راههای هوایی، به آسانتر شدن تنفس کمک میکند.
این دارو بیشتر برای درمان نگهدارندهٔ بیماری انسدادی مزمن ریه و در برخی بیماران برای درمان نگهدارندهٔ آسم استفاده میشود. برای رفع فوری حملهٔ تنگینفس مناسب نیست.
محلول رسپیمت برای بلعیدن نیست و باید فقط با دستگاه مخصوص و روش صحیح مصرف شود. در حملهٔ ناگهانیِ تنگینفس، داروی نجاتِ تجویزشده لازم است؛ تیوتروپیوم جای آن را نمیگیرد.
اگر گلوکوم زاویه بسته، بزرگی پروستات یا مشکل تخلیهٔ ادرار، بیماری کلیه، حساسیت به داروهای آتروپینمانند، یا بارداری و شیردهی دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید. بدتر شدن تنگینفس پس از مصرف، درد چشم، تاری دید یا ناتوانی در ادرارکردن نیازمند پیگیری سریع است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تیوتروپیوم یک گشادکنندهٔ برونشِ طولانیاثر از گروه داروهای آنتیکولینرژیک است. این دارو گیرندههای خاصی را در عضلات راههای هوایی مهار میکند و با کاهش انقباض آنها، جریان هوا را بهتر نگه میدارد. اثر آن برای کنترل روزانهٔ علائم و کاهش تشدید بیماری است، نه درمان فوری حملهٔ آسم یا تنگینفس. محلول ۲٫۵ میکروگرم در هر پاف در دستگاه رسپیمت، فقط پس از آمادهسازی و آموزش صحیح دستگاه استفاده میشود.
موارد مصرف
- درمان نگهدارندهٔ بیماری انسدادی مزمن ریه، از جمله برونشیت مزمن و آمفیزم
- کاهش علائم روزانهٔ بیماری انسدادی مزمن ریه مانند تنگینفس و خسخس
- درمان نگهدارندهٔ آسم در بیمارانی که با درمانهای پایه هنوز علامت دارند
- کمک به کاهش دفعات بدتر شدن علائم بیماری انسدادی مزمن ریه، در چارچوب برنامهٔ درمانی
روش مصرف
تیوتروپیوم را دقیقاً طبق نسخه و با دستگاه رسپیمتِ مخصوص مصرف کنید؛ محلول را ننوشید و پاف را در چشم نپاشید. زمان مصرف را تا حد امکان ثابت نگه دارید و برای اثر پایدار، آن را منظم ادامه دهید؛ تعداد پاف و فاصلهٔ نوبتها را خودسرانه تغییر ندهید. روش آمادهسازی، باز کردن، چرخاندن و هماهنگ کردن دم با پاف در رسپیمت اهمیت دارد و باید از داروساز یا آموزش ارائهشده برای همان دستگاه یاد گرفته شود. اگر یک نوبت را فراموش کردید، طبق دستور نسخه یا بروشور همان فرآورده عمل کنید و برای جبران، مقدار اضافی مصرف نکنید. برای حملهٔ ناگهانیِ تنگینفس، داروی سریعالاثرِ نجات لازم است، نه تیوتروپیوم.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
درمان نگهدارندهٔ بیماری انسدادی مزمن ریه، از جمله برونشیت مزمن و آمفیزم
برای مصرف منظم نگهدارنده است، نه رفع تنگینفس ناگهانی؛ بیش از دو پاف در ۲۴ ساعت مصرف نشود.
کاهش علائم روزانهٔ بیماری انسدادی مزمن ریه، مانند تنگینفس و خسخس
در زمان ثابتی از هر روز مصرف شود؛ برای حمله یا بدترشدن حاد علائم مناسب نیست.
درمان نگهدارندهٔ آسم
همراه درمان پایهٔ آسم مصرف شود و جایگزین داروی سریعالاثر هنگام حمله نیست.
کمک به کاهش دفعات بدتر شدن علائم بیماری انسدادی مزمن ریه
اثر پیشگیرانه با مصرف منظم ایجاد میشود؛ برای تشدید حاد علائم مناسب نیست.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت قبلی به تیوتروپیوم، ایپراتروپیوم، آتروپین یا داروهای مشابه را اطلاع دهید.
- اگر گلوکوم زاویه بسته، درد یا قرمزی چشم، تاری دید، بزرگی پروستات یا سابقهٔ احتباس ادرار دارید، پیش از شروع درمان مطرح کنید.
- در بیماری کلیه، بهویژه کاهش عملکرد متوسط تا شدید کلیه، ممکن است پایش بیشتری لازم باشد.
- فهرست همهٔ داروهای استنشاقی، داروهای ضدحساسیت، داروهای مثانه، مکملها و فرآوردههای بدون نسخه را ارائه دهید؛ همزمانی با داروهای آنتیکولینرژیک دیگر میتواند عوارض را بیشتر کند.
- در کودکان، سالمندان یا افرادی که توانایی دم صحیح و کار با دستگاه را ندارند، آموزش و بررسی روش مصرف ضروری است.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا به نوزاد شیر میدهید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- التهاب یا گلودرد
- سرفه
- خشکی دهان
- التهاب یا گرفتگی سینوسها
- سردرد
- تنگینفس یا خسخس که بلافاصله پس از مصرف بدتر شود: مصرف را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد یا قرمزی چشم، تاری دید، دیدن هالهٔ رنگی اطراف چراغها یا تهوع همراه با علائم چشمی: فوراً برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
- ناتوانی در ادرارکردن یا درد و فشار شدید زیر شکم: مراجعهٔ سریع به پزشک یا اورژانس لازم است.
- تورم لبها، زبان یا گلو، کهیر، گرفتگی صدا یا دشواری تنفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تپش قلب شدید، غش یا واکنش حساسیتی گسترده: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخل، همزمانی با داروهای آنتیکولینرژیک دیگر است؛ این ترکیب میتواند خشکی دهان، یبوست، تاری دید، تپش قلب یا مشکل ادرارکردن را بیشتر کند و معمولاً باید از آن پرهیز شود مگر با نظر پزشک. تداخل مهمی با غذا گزارش نشده است و برای الکل نیز تداخل مستقیم شناختهشدهای مطرح نیست. فهرست کامل داروها، اسپریها، قطرههای چشمی، داروهای گیاهی و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی دربارهٔ بیخطر بودن مصرف تیوتروپیوم در بارداری و شیردهی وجود ندارد؛ تصمیمگیری باید بر پایهٔ ضرورت درمان و وضعیت تنفسی مادر انجام شود. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا به نوزاد شیر میدهید، شروع یا قطع دارو را خودسرانه انجام ندهید و موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
نگهداری
کارتریج و دستگاه را طبق دستور فرآورده، در دمای معمول اتاق و دور از گرمای زیاد، یخزدگی و نور مستقیم نگه دارید. دستگاه را در آب فرو نبرید و آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید. تاریخ انقضا و مدت مجاز استفاده پس از باز کردن یا قرار دادن کارتریج را بررسی کنید؛ محلول تغییررنگداده یا آسیبدیده را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا تیوتروپیوم برای حملهٔ ناگهانیِ آسم یا تنگینفس اثر فوری دارد؟
۰۲چرا با وجود بهبود، باید تیوتروپیوم را منظم مصرف کنم؟
۰۳آیا میتوان محلول رسپیمت را بلعید یا در دستگاه دیگری ریخت؟
۰۴اگر تیوتروپیوم وارد چشمم شد چه کنم؟
۰۵خشکی دهان هنگام مصرف تیوتروپیوم طبیعی است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۲ سازنده، در گروه R03BB04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.