تکنسیم تیسی-۹۹ام
تکنسیم تیسی-۹۹ام در فرآوردهٔ آنتیمونی، یک رادیوداروی تشخیصی است که روی ذرات کلوئیدی آنتیمونی تریسولفید نشاندار میشود. این ذرات مسیر حرکت لنف را برای تصویربرداری نشان میدهند.
بیشتر برای تصویربرداری از مسیر لنفاوی و مشخصکردن گرهٔ لنفاوی نگهبان پیش از جراحی، بهویژه در سرطان پستان و برخی سرطانهای پوست، به کار میرود. برای بررسی اختلال یا انسداد تخلیهٔ لنفاوی نیز استفاده میشود.
این فرآورده رادیواکتیو و فقط برای تشخیص است؛ آمادهسازی و تزریق آن باید در مرکز پزشکی هستهای انجام شود. بیمار نباید آن را در خانه نگهداری یا خودسرانه استفاده کند.
بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی را پیش از تزریق اطلاع دهید. سابقهٔ حساسیت به رادیوداروها، جراحی یا پرتودرمانی ناحیهٔ لنفاوی و داروها یا تصویربرداریهای اخیر نیز باید گفته شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تکنسیم تیسی-۹۹ام در این فرآورده یک رادیونوکلئید تشخیصی است که به ذرات کلوئیدی آنتیمونی تریسولفید متصل میشود. ذرات پس از تزریق داخل پوست یا زیر پوست، از مسیرهای لنفاوی حرکت میکنند و در گرههای لنفاوی قابلردیابی میشوند. دوربین گاما پرتوهای گسیلشده را ثبت میکند تا مسیر لنف و گرهٔ لنفاوی نگهبان مشخص شود. این فرآورده برای تصویربرداری است و اثر درمانی ندارد.
موارد مصرف
- تصویربرداری برای ترسیم مسیر تخلیهٔ لنفاوی
- شناسایی گرهٔ لنفاوی نگهبان پیش از جراحی سرطان پستان
- شناسایی گرهٔ لنفاوی نگهبان در ملانوما و برخی سرطانهای پوست
- بررسی محل انسداد یا اختلال جریان لنفاوی
- کمک به ارزیابی لنفادم و برنامهریزی نمونهبرداری یا جراحی
روش مصرف
این فرآورده پس از آمادهسازی و نشاندارسازی در مرکز پزشکی هستهای، معمولاً داخل پوست یا زیر پوست و نزدیک ناحیهٔ مورد بررسی تزریق میشود. سپس در زمانهای تعیینشده تصویربرداری با دوربین گاما انجام میگیرد و گاهی به تصاویر تأخیری نیز نیاز است. برای خود لنفوسینتیگرافی معمولاً ناشتایی لازم نیست، اما اگر قرار است جراحی یا بیهوشی انجام شود، دستورهای مربوط به آن اولویت دارد. مقدار، محل تزریق و زمان تصویربرداری را پزشک و مرکز پزشکی هستهای تعیین میکنند.
پیش از مصرف بدانید
- بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی را پیش از تزریق اعلام کنید.
- اگر قبلاً پس از تزریق رادیودارو یا فرآوردههای مشابه دچار حساسیت شدهاید، اطلاع دهید.
- سابقهٔ جراحی، نمونهبرداری، پرتودرمانی، برداشتن گرههای لنفاوی، عفونت یا تورم در ناحیهٔ مورد بررسی را بگویید؛ این موارد میتوانند مسیر لنف و تفسیر تصویر را تغییر دهند.
- فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی و نیز مادهٔ حاجب، رادیودارو یا تصویربرداریهای اخیرتان را ارائه کنید.
- اگر برای جراحی قرار است رنگ آبی یا مادهٔ دیگری برای یافتن گرهٔ نگهبان تزریق شود، سابقهٔ حساسیت به آن را مطرح کنید.
- در کودکان و نوجوانان، ضرورت تصویربرداری و میزان پرتودهی باید متناسب با سن و شرایط فرد توسط متخصص پزشکی هستهای تعیین شود.
عوارض احتمالی
- درد، سوزش یا احساس فشار کوتاهمدت در محل تزریق
- قرمزی یا تورم محدود در محل تزریق
- کبودی یا حساسیت موضعی پس از تزریق
- کهیر گسترده یا خارش شدید همراه با تورم لب، زبان یا صورت، تنگی نفس یا خسخس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- غش، ضعف شدید یا سرگیجهٔ پایدار پس از تزریق: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید یا رو به افزایش، تورم واضح، تاول یا تغییر رنگ پوست در محل تزریق: سریعاً به مرکز پزشکی هستهای یا پزشک اطلاع دهید.
- تب، لرز یا بثورات منتشر پس از تزریق: همان روز برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل دارویی مستقیم و ثابتِ شناختهشدهای برای تکنسیم تیسی-۹۹ام نشاندارشده با آنتیمونی تریسولفید وجود ندارد و غذا یا الکل معمولاً بر این بررسی اثر مهمی نمیگذارد. بااینحال، برخی داروها، جراحیهای قبلی، مواد دریافتشده در تصویربرداریهای اخیر یا ترکیبات همراهِ عمل میتوانند بر برنامهریزی یا تفسیر بررسی اثر بگذارند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان و هر مادهٔ حاجب یا رادیوداروی اخیر را به پزشک و داروساز یا کارکنان مرکز پزشکی هستهای بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری یا احتمال آن، انجام این تصویربرداری باید فقط پس از سنجش ضرورت و امکان روش جایگزین انجام شود، زیرا رادیودارو پرتو یونساز دارد. در شیردهی، نیاز به توقف موقت شیردهی یا محدودکردن تماس نزدیک با نوزاد به نوع فرآورده و فعالیت پرتوزا بستگی دارد؛ پیش از تزریق اطلاع دهید و دستور دقیق مرکز را دربارهٔ شیردهی و زمان ازسرگیری آن دریافت کنید.
نگهداری
این کیت و محلولهای آن در مرکز پزشکی هستهای و با رعایت حفاظت پرتویی نگهداری میشوند؛ اجزای پیش از آمادهسازی معمولاً در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد و دور از دسترس افراد غیرمسئول نگهداری میشوند. فرآوردهٔ آمادهشده باید طبق شرایط و زمان مصرف درجشده روی بسته، در همان مرکز مصرف شود. تاریخ انقضا و زمان اعتبار فعالیت پرتوزا باید بررسی شود و بیمار نباید آن را به خانه ببرد.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1.5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا تکنسیم تیسی-۹۹ام سرطان را درمان میکند؟
۰۲آیا این فرآورده با همهٔ رادیوداروهای تکنسیم یکسان است؟
۰۳چرا بعد از تزریق چند بار تصویربرداری انجام میشود؟
۰۴آیا پیش از لنفوسینتیگرافی باید ناشتا باشم؟
۰۵بعد از تزریق میتوانم کنار خانواده یا کودک باشم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V09DB05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.