تکنسیوم تیسی-۹۹ام ۵۰ میکروگرم
این فرآورده یک کیت رادیودارویی تشخیصی برای تهیه محلول حاوی تکنسیوم تیسی-۹۹ام است. پس از آمادهسازی، در پزشکی هستهای برای تصویربرداری از کانونهای احتمالی عفونت به کار میرود.
بیشتر برای کمک به شناسایی عفونتهای باکتریایی استخوان، بافت نرم و اطراف پروتزها یا وسایل ارتوپدی استفاده میشود. نتیجهٔ اسکن باید در کنار معاینه، آزمایشها و گاهی کشت تفسیر شود.
این فرآورده درمان عفونت نیست و برای خوددرمانی یا تزریق در منزل کاربرد ندارد؛ آمادهسازی و تزریق آن فقط در مرکز پزشکی هستهای انجام میشود. دستورهای مرکز درباره پرتوزایی، دفع ادرار و تماس با کودکان و زنان باردار را رعایت کنید.
بارداری یا احتمال آن، شیردهی، بیماری کلیه، ناتوانی در ادرار کردن و هرگونه حساسیت قبلی به رادیودارو یا تزریق را پیش از انجام اسکن اعلام کنید. در صورت تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، کهیر گسترده یا غش، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تکنسیوم تیسی-۹۹ام در ردهٔ رادیوداروهای تشخیصی پزشکی هستهای قرار دارد و با ایجاد سیگنال پرتوزا، امکان تصویربرداری از محل تجمع رادیودارو را فراهم میکند. در این کیت، بخش پپتیدیِ یوبیآی به برخی باکتریها تمایل دارد و پس از نشاندار شدن با تکنسیوم، به محل عفونت احتمالی کمک میکند. فرآورده به شکل پودر لیوفیلیزه برای تهیهٔ محلول تزریقی عرضه میشود و نام تجاری آن «هاینیک یو بی آی» است. مقدار ۵۰ میکروگرم به جزء پپتیدی کیت مربوط است و میزان پرتوزایی محلول نهایی جداگانه در مرکز اندازهگیری میشود.
موارد مصرف
- کمک به شناسایی عفونتهای باکتریایی استخوان و بافت نرم
- بررسی احتمال عفونت اطراف پروتزها و وسایل ارتوپدی
- کمک به ارزیابی عفونت پای دیابتی در موارد انتخابشده
- کمک به افتراق عفونت باکتریایی از التهاب غیرعفونی، همراه با سایر یافتههای پزشکی
روش مصرف
کیت خشک در مرکز پزشکی هستهای با محلول تکنسیوم تیسی-۹۹ام آماده و از نظر کیفیت رادیودارو بررسی میشود؛ بیمار نباید آن را مخلوط، اندازهگیری یا تزریق کند. محلول آمادهشده معمولاً بهصورت تزریق وریدی داده میشود و زمان تصویربرداری را پزشک پزشکی هستهای تعیین میکند. معمولاً نوشیدن مایعات در صورت نداشتن محدودیت و تخلیهٔ منظم مثانه پس از تزریق به دفع سریعتر ماده کمک میکند، اما دستور مرکز اولویت دارد. ناشتا بودن یا آمادگی دیگری فقط در صورت اعلام مرکز لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- بارداری، احتمال بارداری یا برنامهٔ بارداری را پیش از تزریق اطلاع دهید.
- اگر شیرده هستید، پیش از تزریق بگویید تا دستور مناسب دربارهٔ توقف موقت شیردهی داده شود.
- هرگونه حساسیت قبلی به رادیوداروها، پپتیدها، مواد تزریقی یا ترکیبات کیت را اعلام کنید.
- بیماری کلیه، کاهش شدید ادرار، ناتوانی در تخلیهٔ مثانه یا محدودیت مصرف مایعات را اطلاع دهید.
- فهرست همهٔ داروها و مکملها، بهویژه آنتیبیوتیکها و درمانهای اخیر عفونت، و نیز تصویربرداریهای هستهای اخیر را ارائه کنید.
- در کودکان، سالمندان و افرادی که همکاری یا ادرار کردن برایشان دشوار است، شرایط بیمار باید پیش از تصویربرداری بررسی شود.
عوارض احتمالی
- عارضهٔ شایع و ثابت برای این کیت شناخته نشده است و در تجربههای انسانی محدود، بیشتر افراد آن را بدون مشکل قابلتوجه تحمل کردهاند.
- درد، سوزش، قرمزی یا کبودی خفیف در محل تزریق
- تهوع یا سردرد گذرا
- سرگیجه یا احساس ضعف کوتاهمدت پس از تزریق
- تنگی نفس، خسخس، تورم لبها، زبان یا گلو، کهیر گسترده یا احساس غش: احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- غش پایدار، ضعف شدید، درد قفسهٔ سینه یا تپش قلب غیرعادی پس از تزریق: فوراً به کارکنان مرکز اطلاع دهید و مراقبت فوری بگیرید.
- درد شدید، تورم فزاینده، تاول یا تغییر رنگ واضح پوست در محل تزریق: همان روز به مرکز پزشکی هستهای اطلاع دهید.
- کاهش شدید ادرار یا ناتوانی در ادرار کردن، بهویژه در صورت بیماری کلیه: سریعاً با پزشک یا مرکز پزشکی هستهای تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل مهم و ثابت غذایی یا الکلی برای این رادیوداروی تزریقی شناخته نشده است؛ بااینحال، آنتیبیوتیکها و درمانهای اخیر عفونت ممکن است مقدار باکتری و در نتیجه تفسیر تصویر را تغییر دهند، بنابراین آنها را خودسرانه قطع نکنید. وضعیت آب بدن، ناتوانی در تخلیهٔ مثانه و برخی بیماریهای کلیوی نیز میتوانند دفع ماده و کیفیت تصویربرداری را تحت تأثیر قرار دهند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
پرتوگیری در بارداری باید تا حد امکان محدود شود؛ اگر باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از تزریق اطلاع دهید تا ضرورت تصویربرداری و روش جایگزین بررسی شود. تکنسیوم تیسی-۹۹ام و رادیوداروی نهایی میتوانند از راه شیر مادر دفع شوند؛ ممکن است بر اساس فرآورده و مقدار پرتوزایی، شیردهی برای مدتی متوقف و شیر دوشیدهشده دور ریخته شود. مدت دقیق توقف شیردهی را مرکز پزشکی هستهای تعیین میکند.
نگهداری
کیت لیوفیلیزه را در بستهبندی اصلی، دور از نور و دسترس کودکان و در دمای درجشده روی برچسب نگهداری کنید. بیمار نباید محلول پرتوزای آمادهشده را در خانه نگهداری کند؛ آمادهسازی، محافظت در برابر پرتو و تعیین زمان اعتبار آن بر عهدهٔ مرکز پزشکی هستهای است. تاریخ انقضا و سلامت ظاهری ویال باید پیش از آمادهسازی بررسی شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا تکنسیوم تیسی-۹۹ام عفونت را درمان میکند؟
۰۲آیا نتیجهٔ مثبت اسکن بهتنهایی عفونت را ثابت میکند؟
۰۳اگر آنتیبیوتیک مصرف کنم، باید آن را قطع کنم؟
۰۴آیا پیش از تزریق باید ناشتا باشم؟
۰۵بعد از تزریق، بودن کنار کودک یا زن باردار خطرناک است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V09HA. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.