تکنسیوم تیسی-۹۹ام ۲۰ میکروگرم
این فرآورده یک کیت رادیودارویی تشخیصی است که پس از نشاندار شدن با تکنسیوم-۹۹ام برای تصویربرداری پزشکی هستهای بهکار میرود. بخش هدفگیر آن به آنتیژن اختصاصی غشای پروستات متصل میشود.
بیشتر برای کمک به شناسایی و تعیین گستردگی سرطان پروستات، بررسی درگیری غدد لنفاوی و استخوان و یافتن عود بیماری پس از درمان استفاده میشود.
این کیت باید در مرکز پزشکی هستهای آماده، کنترل و تزریق شود و برای مصرف خانگی نیست. بارداری یا احتمال آن، شیردهی، بیماری کلیه و هر واکنش قبلی به رادیودارو را پیش از تزریق اعلام کنید.
اگر نارسایی کلیه، انسداد یا دشواری ادرار، حساسیت به مادهٔ حاجب یا درمان فعال سرطان پروستات دارید، پیش از تصویربرداری اطلاع دهید. تنگی نفس، تورم صورت، غش یا درد شدید قفسهٔ سینه پس از تزریق، مراجعهٔ فوری را لازم میکند.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تکنسیوم تیسی-۹۹ام ۲۰ میکروگرم، در قالب کیت رادیودارویی پارس-تکتو پیاسامای، از گروه فرآوردههای تشخیصی ترکیبات تکنسیوم است. پودر لیوفیلیزهٔ کیت در مرکز پزشکی هستهای با تکنسیوم-۹۹ام نشاندار میشود؛ ترکیب هدفگیر آن به آنتیژن اختصاصی غشای پروستات روی بسیاری از سلولهای سرطان پروستات متصل میشود و پرتو گامای تکنسیوم امکان ثبت تصویر با دوربین پزشکی هستهای را فراهم میکند. این فرآورده درمانکنندهٔ سرطان نیست و نتیجهٔ اسکن باید همراه با آزمایش پیاسای، معاینه و سایر بررسیها تفسیر شود. آمادهسازی، فعالیت پرتوزا و زمان تصویربرداری را تیم پزشکی هستهای تعیین میکند.
موارد مصرف
- کمک به شناسایی ضایعات سرطان پروستات در بیماران منتخب
- کمک به مرحلهبندی اولیهٔ سرطان پروستات
- بررسی عود بیماری پس از درمان، بهویژه هنگام افزایش پیاسای
- بررسی درگیری غدد لنفاوی، استخوان و برخی اندامهای دوردست
- کمک به تعیین محل و گستردگی ضایعات برای برنامهریزی پیگیری یا درمان
روش مصرف
پودر لیوفیلیزه در مرکز پزشکی هستهای با محلول استریل تکنسیوم-۹۹ام نشاندار و پس از کنترل کیفی، معمولاً بهصورت تزریق وریدی مصرف میشود؛ بیمار نباید آن را آماده یا تزریق کند. فعالیت پرتوزای نهایی و زمان انتظار تا تصویربرداری طبق پروتکل مرکز تعیین میشود و عدد ۲۰ میکروگرمِ کیت با فعالیت پرتوزا یکی نیست. برای خود ردیاب معمولاً ناشتا بودن لازم نیست، اما دستور مرکز را رعایت کنید؛ اگر محدودیت مایعات ندارید، نوشیدن آب و تخلیهٔ مرتب مثانه به دفع ادراری کمک میکند. هر توصیهٔ مرکز دربارهٔ تماس نزدیک طولانی با کودکان یا زنان باردار را تا مدت اعلامشده رعایت کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از تزریق اطلاع دهید تا ضرورت تصویربرداری ارزیابی شود.
- اگر به کودک شیر میدهید، پیش از مراجعه اعلام کنید؛ ممکن است بر اساس فرآوردهٔ نهایی، وقفهٔ موقت در شیردهی لازم باشد.
- بیماری کلیه، کاهش عملکرد کلیه، انسداد ادراری یا ناتوانی در تخلیهٔ مثانه را به تیم درمان بگویید.
- سابقهٔ واکنش حساسیتی به رادیوداروها، ترکیبات کیت، تکنسیوم یا مادهٔ حاجب تصویربرداری را اعلام کنید.
- نام و زمان درمانهای سرطان پروستات، بهویژه درمانهای هورمونی، شیمیدرمانی و پرتودرمانی، باید در اختیار پزشک و مرکز پزشکی هستهای باشد.
- همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی مصرفی و هر بیماری زمینهای مهم را پیش از تصویربرداری گزارش کنید.
عوارض احتمالی
- در بسیاری از افراد عارضهٔ قابلتوجهی دیده نمیشود
- درد، سوزش، قرمزی یا کبودی خفیف محل تزریق
- تهوع، احساس ناخوشی، سردرد یا سرگیجهٔ گذرا
- تنگی نفس، خسخس، کهیر گسترده، تورم لبها، زبان یا صورت، سرگیجهٔ شدید یا غش؛ ممکن است نشانهٔ واکنش حساسیتی شدید باشد، بنابراین فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید قفسهٔ سینه، تپش قلب شدید یا غش ناگهانی؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد، تورم، تغییر رنگ یا تاول رو به افزایش در محل تزریق؛ بلافاصله به کارکنان مرکز پزشکی هستهای اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای خودِ ردیاب، تداخل مستقیم و مهمی با غذای معمولی یا الکل شناخته نشده است، اما ممکن است مرکز برای نوع تصویربرداری دستور غذایی جداگانه بدهد. درمانهای هورمونی سرطان پروستات و برخی درمانهای ضدسرطان میتوانند میزان برداشت نشانگر و تفسیر تصویر را تغییر دهند؛ بنابراین هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید. اگر تصویربرداری همراه با سیتی و مادهٔ حاجب انجام میشود، حساسیت قبلی به مادهٔ حاجب و بیماری کلیه نیز اهمیت دارد. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری یا احتمال آن، این تصویربرداری فقط پس از سنجش ضرورت و خطر پرتوی انجام میشود؛ پیش از تزریق حتماً اطلاع دهید. اطلاعات اختصاصی این کیت در بارداری محدود است. در شیردهی، ممکن است بخشی از مادهٔ نشاندار وارد شیر شود؛ مرکز پزشکی هستهای بر اساس نوع فرآورده و فعالیت تزریقی دربارهٔ ادامه یا وقفهٔ موقت شیردهی تصمیم میگیرد.
نگهداری
ویال لیوفیلیزه باید در بستهبندی اصلی، دور از نور و رطوبت و در دمای درجشده روی برچسب، در محل کنترلشدهٔ پزشکی هستهای نگهداری شود؛ این کیت برای نگهداری در منزل نیست. پس از نشاندار شدن، فرآورده پایداری محدودی دارد و باید در مهلت تعیینشده توسط مرکز مصرف یا امحا شود. دور از دسترس کودکان نگه داشته شود و تاریخ انقضا و سلامت ویال پیش از آمادهسازی بررسی شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این فرآورده سرطان پروستات را درمان میکند؟
۰۲عدد ۲۰ میکروگرم در نام دارو به چه معناست؟
۰۳آیا نتیجهٔ مثبت اسکن بهمعنای قطعیبودن سرطان است؟
۰۴آیا باید داروهای هورمونی سرطان پروستات را قطع کنم؟
۰۵پس از تزریق چه کارهایی انجام دهم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V09IA. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.