تکنسیوم-۹۹ام پنتاوالان سوکسیمر
این فرآورده یک رادیوداروی تشخیصی تزریقی است، نه داروی درمانی. پس از آمادهسازی، به کمک پرتو گاما محل برخی تومورها را برای تصویربرداری نشان میدهد.
بیشتر برای یافتن تومور مدولاری تیروئید و بررسی باقیماندن، عود یا گسترش آن به کار میرود. در برخی بیماران برای تصویربرداری بعضی تومورهای استخوانی، بافت نرم یا سر و گردن نیز انتخاب میشود.
آمادهسازی و تزریق آن فقط در بخش پزشکی هستهای و توسط افراد آموزشدیده انجام میشود؛ ماده پرتوزاست و نباید در خانه نگهداری یا تزریق شود. احتمال بارداری را پیش از تزریق بگویید و پس از آن، در صورت نداشتن محدودیت مایعات، آب بنوشید و مرتب ادرار کنید.
پیش از مراجعه درباره بارداری یا شیردهی، بیماری شدید کلیه، کاهش ادرار یا سابقه حساسیت به رادیوداروها اطلاع دهید. اگر پس از تزریق تنگی نفس، تورم صورت یا غش رخ داد، فوراً به کارکنان بخش اطلاع دهید یا فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تکنسیوم-۹۹ام پنتاوالان سوکسیمر در رده رادیوداروهای تشخیصی برای شناسایی تومورها قرار دارد. شکل دارویی ثبتشده آن پودر لیوفیلیزه برای تهیه محلول تزریقی است؛ بخش پزشکی هستهای آن را با تکنسیوم-۹۹ام آماده و از راه ورید تزریق میکند. کمپلکس حاصل به برخی سلولهای توموری، بهویژه در تومور مدولاری تیروئید، تمایل پیدا میکند و پرتو گامای آن با دوربین گاما یا تصویربرداری تکفوتونی ثبت میشود. این فرآورده برای درمان سرطان نیست و نتیجه آن باید همراه با معاینه، آزمایشها و دیگر تصاویر تفسیر شود.
موارد مصرف
- کمک به شناسایی تومور مدولاری تیروئید
- بررسی باقیماندن یا عود تومور مدولاری تیروئید پس از درمان
- کمک به یافتن گسترش تومور مدولاری تیروئید، از جمله در استخوان یا بافت نرم
- تصویربرداری انتخابی از برخی تومورهای استخوانی، بافت نرم و سر و گردن، طبق نظر متخصص پزشکی هستهای
روش مصرف
این فرآورده قرص یا آمپول آمادهٔ مصرف خانگی نیست. پودر در محیط کنترلشدهٔ پزشکی هستهای با محلول تکنسیوم-۹۹ام آماده، از نظر مقدار فعالیت و کیفیت بررسی، سپس بهصورت تزریق وریدی داده میشود؛ مقدار فعالیت و زمان تصویربرداری را پزشک بر اساس نوع بررسی تعیین میکند. عدد ۲۰ میلیکوری روی ویال قدرت اسمی فرآورده است و لزوماً مقدار تزریقشده به هر فرد نیست. معمولاً غذا مانع انجام بررسی نیست، اما دستور مرکز دربارهٔ ناشتا بودن، نوشیدن آب و زمان مراجعه ملاک است؛ در صورت نداشتن محدودیت مایعات، آب کافی بنوشید و در ساعتهای پس از تزریق مرتب ادرار کنید. داروهای معمول خود را بدون هماهنگی قطع نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- احتمال بارداری، بارداری یا شیردهی را پیش از تزریق اعلام کنید.
- اگر قبلاً پس از رادیوداروها، سوکسیمر یا هر جزء کیت دچار حساسیت شدهاید، اطلاع دهید.
- بیماری کلیه، کاهش شدید ادرار، انسداد ادراری، ناتوانی در تخلیه مثانه یا محدودیت مصرف مایعات را بگویید؛ این موارد میتوانند دفع ماده و کیفیت تصویر را تغییر دهند.
- زمان و نوع تصویربرداری هستهای یا پرتویی اخیر و هر بررسی مشابه برنامهریزیشده را اعلام کنید تا مجموع پرتودهی و تفسیر تصویر در نظر گرفته شود.
- فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی را همراه داشته باشید.
- اگر بیمار کودک یا سالمند است یا نمیتواند مدت لازم بیحرکت بماند، پیشاپیش به مرکز اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- تهوع یا ناراحتی خفیف و گذرای معده
- سردرد یا سرگیجهٔ کوتاهمدت
- درد، سوزش یا قرمزی خفیف محل تزریق
- احساس گرگرفتگی یا تب خفیف
- کهیر یا دانههای پوستی گسترده، خارش شدید، تورم لب، صورت، زبان یا گلو، خسخس یا تنگی نفس: فوراً به کارکنان بخش اطلاع دهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- غش، افت فشار، ضعف شدید، درد قفسه سینه یا تپش قلب شدید: فوراً به کارکنان بخش اطلاع دهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تاول، زخم یا پوستهریزی گستردهٔ پوست، بهویژه همراه تب: فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- درد، تورم، سوزش شدید یا تغییر رنگ واضح در محل تزریق: همان لحظه به کارکنان پزشکی هستهای اطلاع دهید؛ ممکن است ماده از رگ خارج شده باشد.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل دارویی مهم و ثابتشدهای برای این فرآورده گزارش نشده و غذا یا الکل معمولاً اثر تشخیصی آن را تغییر نمیدهد. با این حال، فهرست کامل داروها و مکملهایتان و زمان آخرین تصویربرداری هستهای یا دریافت پرتویی را به پزشک و داروساز بگویید؛ هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری یا وقتی احتمال بارداری وجود دارد، این بررسی فقط در صورت ضرورت و پس از سنجش فایده و خطر انجام میشود، چون تابش تشخیصی میتواند برای جنین مهم باشد. شیردهی را پیش از تزریق اعلام کنید؛ ممکن است لازم باشد برای مدتی شیردهی متوقف و شیر دوشیدهشده دور ریخته شود، و زمان دقیق را مرکز پزشکی هستهای تعیین میکند.
نگهداری
ویال پودریِ آمادهنشده را در بستهبندی اصلی، در یخچال با دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، دور از نور و دور از دسترس کودکان نگه دارید و آن را منجمد نکنید؛ اگر روی جعبه دستور متفاوتی درج شده است، همان ملاک است. محلول پس از نشاندار شدن پرتوزاست و باید در حفاظ مناسب و فقط برای مدت کوتاه درجشده روی برچسب، در همان مرکز نگهداری و مصرف شود؛ برای نگهداری خانگی نیست.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این همان کپسول سوکسیمر برای درمان مسمومیت با سرب است؟
۰۲آیا این همان سوکسیمرِ مورد استفاده برای تصویربرداری کلیه است؟
۰۳آیا این دارو سرطان را درمان میکند؟
۰۴اگر باردار باشم یا به نوزاد شیر بدهم، آیا میتوانم این بررسی را انجام دهم؟
۰۵بعد از تزریق چه کار کنم و آیا تماس با خانواده خطرناک است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V09IA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.