بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · اسکلتی‑عضلانی

سوکسینیل کولین کلراید

Succinylcholine Chloride
رده ATC M03AB01شکل تزریقیدوز 20 mg/1mL، 50 mg/1mLبرند در ایران ۷
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

سوکسینیل کولین کلراید یک شل‌کنندهٔ عضلانیِ دپلاریزان و سریع‌اثر است. این دارو با مسدود کردنِ موقتِ پیام‌رسانیِ عصب به عضله، عضلاتِ اسکلتی را برایِ مدتی کوتاه کاملاً بی‌حرکت می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو عمدتاً در بیهوشی، برایِ تسهیلِ لوله‌گذاریِ تنفسی پیش از جراحی یا در شرایطِ حساسِ راهِ هوایی، به کار می‌رود. همچنین گاهی پیش از شوک‌درمانیِ الکتریکی برایِ کاهشِ انقباض‌هایِ شدیدِ عضلانی استفاده می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو هرگز توسط خودِ بیمار مصرف نمی‌شود و فقط توسط متخصصِ بیهوشی در بیمارستان تزریق می‌شود. در افرادِ حساس، به‌ندرت می‌تواند واکنشِ خطرناکی به نامِ هایپرترمیِ بدخیم (Malignant Hyperthermia) ایجاد کند که آگاهی از سابقهٔ خانوادگی پیش از هر جراحی اهمیت دارد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر خودتان یا یکی از بستگانتان سابقهٔ واکنشِ شدید به داروهایِ بیهوشی، بیماریِ عضلانی، یا هایپرترمیِ بدخیم دارید، پیش از هر عملِ جراحی حتماً به متخصصِ بیهوشی اطلاع دهید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Succinylcholine
۰۲

معرفی دارو

سوکسینیل کولین کلراید یک شل‌کنندهٔ عضلانیِ دپلاریزان از خانوادهٔ داروهایِ اسکلتی‌عضلانی است که تنها در بیمارستان و توسطِ تیمِ بیهوشی، به‌صورتِ تزریقِ وریدی یا گاهی عضلانی، استفاده می‌شود. این دارو با اتصال به گیرنده‌هایِ عصبی‌عضلانیِ استیل‌کولین، ابتدا انقباض‌هایِ کوتاهِ عضلانی و سپس شلیِ کاملِ عضلاتِ اسکلتی ایجاد می‌کند. اثرِ آن در کمتر از یک دقیقه آغاز می‌شود و به‌طورِ طبیعی طیِ چند دقیقه از بین می‌رود، به همین دلیل برایِ لوله‌گذاریِ سریعِ تنفسی گزینه‌ای مناسب است. هدفِ اصلیِ آن، فراهم کردنِ شرایطِ ایمن و آرام برایِ لوله‌گذاریِ تنفسی، جراحی، یا اقداماتِ خاصِ پزشکیِ دیگر است.

۰۳

موارد مصرف

  • تسهیلِ لوله‌گذاریِ تنفسی (اینتوباسیون) پیش از بیهوشیِ عمومی
  • شل‌کردنِ عضلاتِ اسکلتی در طولِ جراحی
  • لوله‌گذاریِ سریعِ راهِ هوایی در شرایطِ حساس و بحرانی
  • کاهشِ خطرِ آسیبِ عضلانی طیِ شوک‌درمانیِ الکتریکی
  • بی‌حرکت‌سازیِ کوتاه‌مدتِ عضلانی برایِ برخی اقداماتِ تشخیصی یا درمانیِ زیرِ نظرِ بیهوشی
۰۴

روش مصرف

سوکسینیل کولین کلراید هرگز توسط خودِ بیمار یا در منزل مصرف نمی‌شود؛ این دارو را فقط متخصصِ بیهوشی یا تیمِ درمانِ حاضر، در بیمارستان یا اتاقِ عمل، از راهِ تزریقِ وریدی و گاهی عضلانی تجویز و به‌دقت پایش می‌کند. زمان‌بندی، مقدار، و روشِ دقیقِ تزریق کاملاً به وضعیتِ بیمار، نوعِ جراحی یا اقدامِ پزشکی، و صلاحدیدِ تیمِ بیهوشی بستگی دارد. پیش از تزریق، تیمِ درمان معمولاً سابقهٔ پزشکی، داروهایِ مصرفی، و هرگونه واکنشِ قبلی به بیهوشی را بررسی می‌کند تا ایمن‌ترین روش انتخاب شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

تسهیل لوله‌گذاری تنفسی در بیهوشی عمومی

بزرگسالانپس از القای بیهوشی، تزریق وریدی سریع برای ایجاد شلی کوتاه‌مدت و تسهیل لوله‌گذاری؛ تزریق عضلانی فقط در شرایط اضطراری و نبود دسترسی وریدی.
کودکانفقط برای لوله‌گذاری اضطراری یا ضرورت فوری تأمین راه هوایی؛ مصرف روتین در جراحی کودکان توصیه نمی‌شود.

این دارو بیهوشی یا ضددرد نیست؛ پیش از مصرف باید بیهوشی کافی و تجهیزات کامل کنترل تنفس آماده باشد.

شل‌کردن عضلات اسکلتی در طول جراحی

بزرگسالانپس از القای بیهوشی، تزریق وریدی اولیه؛ در جراحی طولانی، مقدارهای تکمیلی یا انفوزیون فقط برای حفظ شلی لازم و همراه با پایش عصبی‌عضلانی.

تکرار یا انفوزیون طولانی می‌تواند موجب فلج تنفسی و طولانی‌شدن بلوک عصبی‌عضلانی شود.

لوله‌گذاری سریع راه هوایی در شرایط حساس و بحرانی

بزرگسالاندر قالب القای سریع بیهوشی، تزریق وریدی سریع برای ایجاد شلی فوری؛ در نبود دسترسی وریدی، تزریق عضلانی در شرایط منتخب.
کودکانفقط در وضعیت‌های اضطراری یا ضرورت فوری تأمین راه هوایی؛ خطر برادی‌کاردی و افزایش پتاسیم خون در کودکان بیشتر است.

تجهیزات لوله‌گذاری، اکسیژن‌رسانی و تهویه مکانیکی باید پیش از تزریق آماده باشد.

کاهش خطر آسیب عضلانی طی شوک‌درمانی الکتریکی

بزرگسالانپس از القای بیهوشی و برای هر جلسه، تزریق کوتاه‌اثر جهت کاهش انقباض و آسیب عضلانی؛ تکرار فقط در صورت نیاز و با پایش عصبی‌عضلانی.

تجویز فقط با بیهوشی کافی و آمادگی کامل برای حمایت تنفسی انجام شود.

بی‌حرکت‌سازی کوتاه‌مدت عضلانی برای برخی اقدامات تشخیصی یا درمانی

بزرگسالانپس از القای بیهوشی، تزریق کوتاه‌اثر یا مقدارهای تکمیلی محدود فقط تا ایجاد بی‌حرکتی لازم؛ تکرار یا انفوزیون طولانی مناسب نیست.

فقط در محیط مجهز به بیهوشی، لوله‌گذاری و تهویه مکانیکی مصرف شود.

تنظیم دوز: سوکسینیل‌کولین فلج‌کننده‌ای سریع‌الاثر و بسیار پرخطر برای عضلات تنفسی است؛ مقدار دقیق آن باید فقط به‌وسیله متخصص بیهوشی و بر پایه وزن، سن، وضعیت بالینی و پایش عصبی‌عضلانی تعیین شود. در سالمندان و بیماران دچار اختلال شدید کبد یا کلیه، به‌علت احتمال طولانی‌شدن فلج، انتخاب مقدار باید محتاطانه و کاملاً فردی باشد؛ سقف روزانه ثابت و قابل‌تعمیمی ندارد و تکرار یا انفوزیون فقط با پایش کامل انجام می‌شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ شخصی یا خانوادگیِ هایپرترمیِ بدخیم یا واکنشِ شدید به داروهایِ بیهوشی
  • بیماری‌هایِ عصبی‌عضلانی مانندِ دیستروفیِ عضلانی یا میاستنی گراویس
  • سوختگیِ گسترده، آسیبِ شدیدِ بافتی یا عصبی، یا بی‌حرکتیِ طولانی‌مدت
  • بیماری‌هایِ چشمی مانندِ گلوکومِ زاویه‌بسته یا آسیبِ نافذِ چشم
  • کمبودِ آنزیمِ سودوکولین‌استراز یا سابقهٔ بی‌هوشیِ طولانی‌مدت در خانواده
  • بارداری، شیردهی، یا مصرفِ دیگوکسین و سایرِ داروهایِ قلبی
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • دردِ عضلانی پس از عمل، به‌ویژه در ناحیهٔ شکم، قفسهٔ سینه، یا گردن
  • انقباض‌هایِ کوتاه و غیرارادیِ عضلانی بلافاصله پس از تزریق
  • افزایشِ بزاق یا ترشحاتِ تنفسی
  • سردرد یا سرگیجهٔ گذرا پس از بیهوشی
  • قرمزی یا حساسیتِ خفیف در محلِ تزریق
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • علائمِ هایپرترمیِ بدخیم مانندِ تبِ ناگهانی و شدید، سفتیِ غیرمعمولِ عضلات، یا تندشدنِ شدیدِ ضربانِ قلب طیِ بیهوشی یا در ساعاتِ نخستِ پس از آن، که نیازمندِ اطلاع‌رسانیِ فوری به تیمِ درمان و مداخلهٔ سریع است
  • افزایشِ خطرناکِ پتاسیمِ خون در بیمارانِ دارایِ سوختگیِ گسترده، آسیبِ شدیدِ عضلانی یا بیماری‌هایِ عصبی‌عضلانی که می‌تواند به اختلالِ ریتمِ قلب بینجامد؛ تیمِ درمان پیش از تزریق این خطر را بررسی و کنترل می‌کند
  • کاهشِ شدیدِ ضربانِ قلب، به‌ویژه در کودکان یا پس از دوزهایِ تکراری، که تیمِ بیهوشی زیرِ نظرِ پیوسته دارد و بلافاصله برایِ آن مداخله می‌کند
  • نشانه‌هایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو، مشکل در تنفس، یا افتِ شدیدِ فشارِ خون؛ در صورتِ مشاهدهٔ این نشانه‌ها پس از ترخیص از بیمارستان، فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • ضعفِ عضلانی یا تنفسِ کم‌عمقِ طولانی‌تر از حدِ انتظار پس از پایانِ عمل که ممکن است نشانِ کمبودِ آنزیمِ سودوکولین‌استراز باشد؛ تیمِ بیهوشی این وضعیت را زیرِ نظر می‌گیرد و حمایتِ تنفسیِ لازم را فراهم می‌کند

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

مصرفِ هم‌زمانِ برخی داروها می‌تواند اثرِ سوکسینیل کولین را تشدید یا طولانی‌تر کند؛ از جمله برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهایِ ضدِّ کمبودِ استیل‌کولین‌استراز (مانندِ نئوستیگمین یا برخی قطره‌هایِ چشمی)، نمکِ منیزیم، و برخی داروهایِ بیهوشیِ استنشاقی که خطرِ هایپرترمیِ بدخیم را نیز افزایش می‌دهند. دیگوکسین و برخی داروهایِ قلبی نیز ممکن است هنگامِ مصرفِ هم‌زمان خطرِ اختلالِ ریتمِ قلب را بیشتر کنند. پیش از هر اقدامِ بیهوشی، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها، و گیاهانِ دارویی‌ای که مصرف می‌کنید را به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

سوکسینیل کولین به‌دلیلِ اثرِ سریع و کوتاه‌مدتش، سال‌هاست در بیهوشیِ عمل‌هایِ سزارین و سایرِ جراحی‌هایِ دورانِ بارداری به‌کار می‌رود و به‌طورِ معمول به مقدارِ قابلِ‌توجهی از جفت عبور نمی‌کند. با این حال، تصمیمِ نهایی دربارهٔ استفاده از آن همیشه با متخصصِ بیهوشی و پزشکِ زنان است. اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ عبورِ این دارو به شیرِ مادر در دست است؛ در صورتِ نیاز به بیهوشی در دورانِ شیردهی، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.

۱۰

نگهداری

نگهداریِ سوکسینیل کولین معمولاً بر عهدهٔ داروخانهٔ بیمارستان است: این دارو باید در یخچال و دمایِ خنک (حدودِ ۲ تا ۸ درجهٔ سلسیوس) نگهداری شود تا اثربخشیِ کاملِ خود را حفظ کند و دور از نورِ مستقیم بماند. بیماران یا خانواده معمولاً نیازی به نگهداریِ این دارو در منزل ندارند؛ در صورتِ مواجههٔ اتفاقی با ویال‌هایِ آن، مانندِ هر دارویِ تزریقیِ دیگر، باید از دسترسِ کودکان دور نگه داشته شود و ویال‌هایِ کدر، تغییررنگ‌داده یا تاریخ‌گذشته هرگز استفاده نشوند.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی50 mg / 1mL
تزریقی20 mg / 1mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۷ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
اسکلاکس SCOLAX
10 VIAL, MULTI-DOSE in 1 BOX
Chandra Bhagat Pharma
تزریقی
سوکساجک SUXAJEC
1 VIAL in 1 CARTON
Kwality Pharmaceuticals Ltd.
تزریقی
سوکسینیل کولین SUCCINYLCHOLINE
10 AMPULE in 1 BOX
Swiss Parenterals Limited
تزریقی
لیستنون 2 % ویال 100 میلی گرم در 5 میلی لیتر بسته 100 عددی ILO LYSTHENON 2 % VIAL 100MG/5 ML
1 Amb a 1 units in 1 VIAL
Takeda GmbH
تزریقی
لیستنون LYSTHENON
1 in 1 AMPULE · 100 AMPULE in 1 BOX · 5 BOX in 1 BOX
Takeda GmbH
تزریقی
سوکسیل SUCCYL
5 AMPULE in 1 BOX
داروسازی ابوریحان
تزریقی
میوکولین® 100 MIOKOLIN® 100MG/5ML AMP
داروسازی اکسیر
تزریقی
سوکسینیل کولین SUCCINYLCHOLINE
5 AMPULE in 1 BOX
داروسازی کاسپین تأمین
تزریقی
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا خودم این دارو را در خانه مصرف می‌کنم؟
خیر. سوکسینیل کولین کلراید هرگز در منزل یا توسط خودِ بیمار مصرف نمی‌شود. این دارو فقط در بیمارستان یا اتاقِ عمل، توسط متخصصِ بیهوشی و از راهِ تزریق، استفاده می‌شود.
۰۲چرا برایِ لوله‌گذاریِ تنفسی از این دارو استفاده می‌کنند؟
این دارو به‌سرعت شروع به اثر می‌کند و اثرش نیز به‌سرعت از بین می‌رود، به همین دلیل تیمِ بیهوشی می‌تواند در عرضِ چند دقیقه عضلاتِ راهِ هوایی را برایِ لوله‌گذاریِ ایمن شل کند و سپس کنترلِ سریع را در دست بگیرد.
۰۳آیا سوکسینیل کولین خطرناک است؟
در شرایطِ بیمارستانی و زیرِ نظرِ تیمِ بیهوشی، این دارو معمولاً ایمن است. با این حال در افرادِ بسیار نادری که استعدادِ ژنتیکیِ خاصی دارند، می‌تواند واکنشِ جدی به نامِ هایپرترمیِ بدخیم ایجاد کند؛ به همین دلیل پیش از هر جراحی، سابقهٔ خانوادگیِ شما دربارهٔ بیهوشی پرسیده می‌شود.
۰۴چرا بعد از عمل دچارِ دردِ عضلانی شده‌ام؟
این دارو پیش از ایجادِ شلیِ کاملِ عضلانی، ابتدا انقباض‌هایِ کوتاهی در عضلات ایجاد می‌کند که می‌تواند بعد از عمل به‌صورتِ دردِ خفیف تا متوسطِ عضلانی، به‌ویژه در ناحیهٔ شکم و قفسهٔ سینه، احساس شود. این حالت معمولاً گذرا است و خودبه‌خود برطرف می‌شود.
۰۵اگر سابقهٔ مشکل در بیهوشی در خانواده‌ام وجود دارد چه باید بکنم؟
پیش از هر جراحی یا بیهوشی، حتماً به‌طورِ دقیق به متخصصِ بیهوشی بگویید که آیا خودتان یا بستگانِ نزدیکتان تا به‌حال دچارِ تبِ شدید، سفتیِ عضلانی، یا واکنشِ غیرمنتظره طیِ بیهوشی شده‌اند. این اطلاعات به تیمِ درمان کمک می‌کند داروی مناسب‌تر یا احتیاطِ لازم را انتخاب کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۷ برند از ۷ سازنده، در گروه M03AB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.