سدیم کلراید ۷٪
سدیم کلراید ۷٪ محلولی استنشاقی و پرغلظت (هایپرتونیک) از گروهِ داروهای دستگاهِ تنفس است که با دستگاهِ نبولایزر مصرف میشود.
بیشترین کاربردِ آن کمک به رقیقشدن و دفعِ راحتترِ خلطِ غلیظِ راههای هوایی است، بهویژه در بیمارانِ مبتلا به فیبروزِ کیستیک.
این محلول فقط برای استنشاق است، نه بلع یا تزریق، و ممکن است در برخی افراد باعثِ تنگیِ موقتِ راههای هوایی شود؛ به همین دلیل معمولاً پیش از آن یک اسپریِ گشادکنندهٔ برونش استفاده میشود.
اگر سابقهٔ آسم یا راههای هواییِ حساس دارید، یا پس از استنشاق دچارِ تنگیِ نفس، خسخسِ سینه یا سرفهٔ همراه با خون شدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سدیم کلراید ۷٪ (که در ایران از جمله با نامِ تجاریِ ثاموسالین عرضه میشود) محلولی نمکیِ پرغلظت (هایپرتونیک) از گروهِ داروهای دستگاهِ تنفس است که، برخلافِ سِرُمِ نمکیِ معمولی (۰.۹٪)، مخصوصِ استنشاق با دستگاهِ نبولایزر ساخته شده است. مکانیسمِ اثرِ آن اسمزی است: غلظتِ بالای نمک آب را بهسوی سطحِ راههای هوایی میکشد، خلطِ چسبنده را رقیقتر میکند و پاکسازیِ مخاطی-مژگانی را بهبود میبخشد. نتیجهٔ این فرایند، آسانترشدنِ دفعِ خلط از راهِ سرفه است. کاربردِ اصلی و تثبیتشدهٔ این دارو کمک به بیمارانِ مبتلا به فیبروزِ کیستیک است، جایی که خلطِ غلیظ و غیرِطبیعی راههای هوایی را مسدود و مستعدِ عفونت میکند. هدفِ آن کمکِ علامتی به تنفسِ بهتر است، نه درمانِ ریشهایِ بیماریِ زمینهای.
موارد مصرف
- رقیقکردنِ خلطِ غلیظ و بهبودِ پاکسازیِ مخاطی-مژگانیِ راههای هوایی در فیبروزِ کیستیک
- کمک به کاهشِ دفعاتِ تشدیدِ علائمِ تنفسی و حفظِ عملکردِ ریه در فیبروزِ کیستیک، در کنارِ سایرِ درمانها
- کمک به القای خلط برای نمونهگیریِ تشخیصی در برخی مراکزِ درمانی، طبقِ صلاحدیدِ پزشک
- درمانِ کمکیِ خلطِ غلیظ در برخی بیمارانِ برونشکتازیِ غیرِمرتبط با فیبروزِ کیستیک، طبقِ نظرِ متخصصِ ریه
روش مصرف
این محلول فقط برای استنشاق با دستگاهِ نبولایزر تجویز میشود؛ آن را نباید بلعید، تزریق کرد یا در چشم استفاده کرد. معمولاً پزشک پیش از هر نوبتِ استنشاق، مصرفِ یک اسپریِ گشادکنندهٔ برونش را توصیه میکند تا از تنگیِ ناگهانیِ راههای هوایی جلوگیری شود؛ این ترتیب و فاصلهٔ زمانی را دقیقاً طبقِ دستورِ پزشک یا داروساز رعایت کنید. اگر فرآورده در ویال یا ظرفِ تکدوز عرضه شده باشد، هر ویال فقط برای یک نوبت است و باقیماندهٔ آن پس از باز شدن باید دور ریخته شود؛ دستگاهِ نبولایزر و ماسک یا دهانی را نیز طبقِ راهنمای سازنده تمیز نگه دارید تا از آلودگی پیشگیری شود. در فیبروزِ کیستیک، که درمانی مزمن و مستمر است، پایبندی به برنامهٔ منظمِ استنشاق اهمیتِ زیادی دارد و قطعِ خودسرانهٔ آن بدونِ هماهنگی با پزشک توصیه نمیشود. مقدار، تعدادِ نوبتهای استنشاق در روز و مدتِ درمان را فقط پزشک یا متخصصِ ریه، بر اساسِ شرایطِ شما، تعیین میکند.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ آسم یا راههای هواییِ حساس و پرواکنش را به پزشک بگویید، چون احتمالِ برونکواسپاسم را افزایش میدهد.
- اگر بهتازگی دچارِ عفونتِ تنفسی یا تشدیدِ علائمِ ریوی شدهاید، پیش از استنشاق با پزشک مشورت کنید.
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به این محلول یا اجزای فرمولاسیون را به داروساز اطلاع دهید.
- سابقهٔ خلطِ خونی یا خونریزیِ ریوی را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا داروی دیگری—بهویژه اسپریها یا محلولهای استنشاقیِ دیگر—مصرف میکنید، پزشک یا داروساز را در جریان بگذارید.
- برای کودکان یا در فیبروزِ کیستیکِ تازهتشخیصدادهشده، پیش از شروعِ درمان با متخصصِ ریه یا فوقتخصصِ ریهٔ کودکان مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- سرفه در حینِ یا بلافاصله پس از استنشاق
- احساسِ سوزش یا تحریکِ گلو
- طعمِ شور در دهان
- آبریزشِ بینی
- تهوعِ خفیف
- تنگیِ نفسِ ناگهانی یا تشدیدِ خسخسِ سینه بلافاصله پس از استنشاق—مصرف را متوقف کنید و اگر علائم شدید بود، با اورژانس تماس بگیرید.
- سرفهٔ همراه با خونِ خلط—فوراً به پزشک اطلاع دهید.
- افتِ محسوسِ توانِ تنفس یا احساسِ تنگیِ نفسِ پایدار در طولِ درمان—به پزشک مراجعه کنید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس و بلع—فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سدیم کلراید ۷٪ بهدلیلِ اثرِ موضعی و استنشاقی، تداخلِ داروییِ سیستمیکِ شناختهشدهای با اکثرِ داروها ندارد، چون از راههای هوایی جذبِ قابلتوجهی به جریانِ خون پیدا نمیکند. با این حال، ترتیبِ مصرف در کنارِ سایرِ داروهای استنشاقی اهمیتِ عملی دارد: معمولاً باید پس از یک گشادکنندهٔ برونش استفاده شود تا خطرِ تنگیِ راههای هوایی کم شود، و اگر چند داروی استنشاقیِ دیگر هم مصرف میکنید، بهترین ترتیب و فاصلهٔ زمانیِ مصرف را باید داروساز یا پزشکِ متخصص مشخص کند. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و اسپریهای استنشاقیِ مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید تا برنامهٔ درمانیتان بهدرستی هماهنگ شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که سدیم کلراید ۷٪ بهصورتِ موضعی در ریهها اثر میکند و جذبِ سیستمیکِ قابلتوجهی ندارد، در بارداری و شیردهی معمولاً کمخطر در نظر گرفته میشود؛ با این حال، تصمیمِ نهایی دربارهٔ شروع یا ادامهٔ درمان، بهویژه در فیبروزِ کیستیک، باید با نظرِ پزشکِ متخصص و متناسب با شرایطِ خودِ شما گرفته شود. اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، این موضوع را با پزشکِ خود در میان بگذارید.
نگهداری
این محلول را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید، مگر آنکه روی بستهبندی دستورِ دیگری قید شده باشد. ویالها یا ظرفهای آن را در بستهٔ اصلی و دور از دسترسِ کودکان نگه دارید. اگر محصول در ظرفِ تکدوز عرضه شده، ویالِ بازشده را برای نوبتِ بعد نگه ندارید، چون فاقدِ مادهٔ نگهدارنده است. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و از محلولِ کدر، تغییررنگداده یا ظرفِ آسیبدیده استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | 7 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا سدیم کلراید ۷٪ همان سِرُمِ نمکیِ معمولی است؟
۰۲چرا ممکن است پزشک پیش از این محلول یک اسپریِ گشادکننده تجویز کند؟
۰۳آیا سرفهکردن پس از استنشاقِ این محلول طبیعی است؟
۰۴آیا میتوان این محلول را با داروهای استنشاقیِ دیگر در یک نوبت مخلوط کرد؟
۰۵اگر بعد از استنشاق احساسِ تنگیِ نفس کردم چه باید بکنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه R05X. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.