سیلور سولفادیازین
سیلور سولفادیازین کرمی ضدمیکروبیِ موضعی است که از ترکیبِ یونِ نقره و یک آنتیبیوتیکِ سولفانامیدی ساخته شده و برای جلوگیری از عفونتِ زخم بهکار میرود.
بیشترین کاربردِ آن، پیشگیری و کمک به درمانِ عفونت در سوختگیهای درجهٔ ۲ و ۳ است؛ گاهی نیز برای برخی زخمهای دیگر به تشخیصِ پزشک استفاده میشود.
این کرم فقط برای مصرفِ رویِ پوست است و افرادی که به سولفانامیدها یا نقره حساسیت دارند نباید آن را استفاده کنند.
اگر محلِ زخم قرمزتر، متورم یا چرکی شد، تب کردید یا کرم تحریکِ شدید ایجاد کرد، حتماً با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سیلور سولفادیازین دارویی موضعی از ردهٔ داروهای پوستی و ضدعفونیکنندهٔ زخم است. این کرم از ترکیبِ یونِ نقره و سولفادیازین که یک آنتیبیوتیکِ سولفانامیدی است ساخته شده و به همین دلیل طیفِ گستردهای از باکتریهای گرممثبت و گرممنفی و حتی برخی قارچها را هدف قرار میدهد. نقره بهآرامی از کرم رها میشود و بیشتر در همان سطحِ زخم اثر میگذارد. هدفِ اصلیِ این دارو، پیشگیری از عفونت در زخمهای بازِ ناشی از سوختگی و کمک به روندِ طبیعیِ بهبود است. مصرفِ آن همیشه باید طبقِ دستورِ پزشک یا تیمِ درمانِ سوختگی و زخم انجام شود.
موارد مصرف
- پیشگیری از عفونتِ زخم در سوختگیهای درجهٔ ۲ و ۳
- کمک به درمانِ سوختگیهایی که نشانههای عفونت دارند
- مراقبت از زخم پیش و پس از پیوندِ پوست، به تشخیصِ پزشک
- کاربرد در برخی زخمهای مزمنِ پوستی مانندِ زخمِ بستر، تنها با نظرِ پزشک
روش مصرف
پیش از هر بار استفاده، زخم باید طبقِ روشِ آموزشدادهشده توسط پزشک یا پرستار تمیز و آماده شود. کرم معمولاً با دستِ تمیز یا وسیلهای استریل، بهصورتِ یک لایهٔ یکنواخت روی کاملِ سطحِ زخم مالیده و سپس با پانسمانِ مناسب پوشانده میشود؛ تعدادِ دفعاتِ استفاده و ضخامتِ لایه را پزشک یا تیمِ درمان مشخص میکند. معمولاً پیش از هر پانسمانِ جدید، ناحیه دوباره تمیز و مقدارِ تازهای از کرم روی آن گذاشته میشود. از تماسِ کرم با چشم، دهان و بینی خودداری کنید. حتی اگر زخم رو به بهبود بهنظر برسد، درمان را زودتر از زمانی که پزشک گفته قطع نکنید، زیرا تداومِ پوششِ ضدِعفونی برای جلوگیری از بازگشتِ عفونت اهمیت دارد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری از عفونت زخم در سوختگیهای درجهٔ ۲ و ۳
ناحیه باید همیشه با کرم پوشیده بماند؛ پس از شستوشوی درمانی یا پاکشدن کرم، آن را تجدید کنید.
کمک به درمان عفونت سوختگیهای درجهٔ ۲ و ۳
در تب، گسترش قرمزی یا بدترشدن عفونت، ارزیابی فوری پزشک لازم است؛ ممکن است درمان دیگری نیز نیاز باشد.
مراقبت از زخم پیش و پس از پیوند پوست
روی پیوند تازه یا زیر پانسمان اختصاصی جراح، خودسرانه کرم نزنید.
برخی زخمهای مزمن پوستی، مانند زخم بستر
از تماس کرم با پوست سالم اطراف جلوگیری کنید و درمان را همراه با تخلیه فشار و مراقبت استاندارد زخم انجام دهید.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به داروهای سولفانامیدی یا به نقره
- کمبودِ آنزیمِ گلوکز-۶-فسفات-دهیدروژناز (G6PD)
- بارداری، بهویژه نزدیکِ زمانِ زایمان
- شیردهی، بهویژه اگر نوزاد زیرِ ۲ ماه سن دارد
- بیماریِ کبدی یا کلیوی، بهویژه اگر سطحِ وسیعی از بدن دچارِ سوختگی باشد
- مصرفِ همزمانِ داروهای آنزیمیِ پاککنندهٔ بافتِ مردهٔ زخم روی همان ناحیه
عوارض احتمالی
- سوزش، خارش یا کمی سوزنسوزنشدن در محلِ استفاده، معمولاً گذرا
- قرمزی یا حساسیتِ خفیفِ پوستِ اطرافِ زخم
- تغییرِ رنگِ موقتِ پوست در محلِ کرم
- خشکی یا پوستهپوستهشدنِ خفیفِ پوستِ اطرافِ زخم
- کاهشِ تعدادِ گلبولهای سفیدِ خون: معمولاً موقتی است، اما ممکن است پزشک آزمایشِ خونِ دورهای بخواهد؛ آزمایشها را جدی بگیرید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو، تنگیِ نفس یا بثوراتِ گسترده در سراسرِ بدن: با اورژانس تماس بگیرید.
- تاولزدن، پوستهپوستهشدنِ شدید یا زخمیشدنِ پوستِ سالمِ اطرافِ محلِ درمان: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تیره یا خاکستریشدنِ پایدارِ پوست پس از مصرفِ طولانی و گسترده: این موضوع را در نخستین فرصت با پزشک در میان بگذارید.
- در نوزادان، بیحالیِ غیرِعادی، کماشتهایی یا زردیِ پوست پس از استفادهٔ کرم روی سطحِ وسیع: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سیلور سولفادیازین معمولاً با داروهای موضعیِ آنزیمی که برای پاککردنِ بافتِ مردهٔ زخم به کار میروند همخوانی ندارد، زیرا نقرهٔ موجود در آن میتواند اثرِ آنها را کم کند. در سوختگیهای وسیع که جذبِ دارو به بدن بیشتر میشود، احتمالِ اثرگذاری بر برخی داروهای خوراکی مانندِ داروهای ضدِ انعقادِ خون یا داروهای پایینآورندهٔ قندِ خون نیز وجود دارد. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و پمادهای دیگری را که مصرف میکنید، حتماً به پزشک و داروسازِ خود بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ سیلور سولفادیازین نزدیکِ زمانِ زایمان و در نوزادانِ زیرِ ۲ ماه، بهویژه نوزادانِ نارس، معمولاً توصیه نمیشود، زیرا جزءِ سولفانامیدیِ آن میتواند در بروزِ زردیِ شدیدِ نوزادی نقش داشته باشد. در دورانِ شیردهی نیز باید با احتیاط و تنها با نظرِ پزشک استفاده شود، بهویژه اگر نوزاد کمسن باشد یا کمبودِ همان آنزیمِ خونیِ ارثی را داشته باشد. تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف در بارداری و شیردهی را پزشک با در نظر گرفتنِ وضعیتِ زخم و سلامتِ مادر و نوزاد میگیرد.
نگهداری
این کرم را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبتِ زیاد نگه دارید و درِ آن را همیشه محکم ببندید. از یخزدگیِ آن جلوگیری کنید و آن را دور از دسترسِ کودکان نگهداری کنید. پیش از هر استفاده، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و اگر رنگِ کرم بهطورِ چشمگیر تیره یا قهوهای شد، پیش از ادامهٔ مصرف با داروساز مشورت کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کرم | 1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۱۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا رنگِ کرمِ سیلور سولفادیازین گاهی تیره میشود؟
۰۲آیا این کرم فقط برای سوختگی است؟
۰۳آیا سیلور سولفادیازین باعثِ تغییرِ رنگِ پوست میشود؟
۰۴آیا مصرفِ این کرم روی گلبولهای سفیدِ خون تأثیر میگذارد؟
۰۵آیا میتوان سیلور سولفادیازین را همراه با پمادهای دیگرِ زخم استفاده کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۱۱ سازنده، در گروه D06BA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.