سرتاکونازول
سرتاکونازول کرمی ضدقارچ از خانواده آزولهاست که برای از بین بردن قارچهای عامل عفونتهای سطحی پوست ساخته شده است.
بیشتر برای درمان کچلی پا، کچلی کشاله ران، کچلی بدن و عفونتهای پوستی ناشی از قارچ کاندیدا یا پیتریازیس ورسیکالر استفاده میشود.
این کرم فقط برای مصرف روی پوست است و نباید روی زخم باز، چشم یا غشاهای مخاطی استفاده شود؛ در صورت بروز نشانههای حساسیت شدید، مصرف را قطع کنید.
اگر پس از چند روز مصرف منظم بهبودی حاصل نشد، پوست بدتر شد یا نشانههای حساسیت شدید مانند تورم و کهیر گسترده دیدید، حتماً با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سرتاکونازول یک داروی ضدقارچ موضعی از خانواده آزولها (Azole) است که به شکل کرم ۲ درصد روی پوست استفاده میشود. این دارو با مهار ساخت ارگوسترول، ماده اصلی سازنده دیواره سلولی قارچ، از رشد و تکثیر قارچ عامل عفونت جلوگیری میکند و در برخی قارچها میتواند اثر کشنده مستقیم هم داشته باشد. طیف اثر آن هم درماتوفیتها (قارچهای عامل کچلی) و هم مخمرهایی مانند کاندیدا را در بر میگیرد. سرتاکونازول بهطور اختصاصی برای درمان عفونتهای قارچی سطحی پوست ساخته شده، نه عفونتهای ناخن یا داخل بدن. هدف اصلی درمان، ریشهکن کردن قارچ و برطرف شدن خارش، قرمزی و پوستهریزی پوست است.
موارد مصرف
- کچلی پا (عفونت قارچی بین انگشتان و کف پا)
- کچلی کشاله ران
- کچلی بدن (کچلی حلقوی پوست)
- کاندیدیازیس پوستی (عفونت پوست ناشی از قارچ کاندیدا)
- پیتریازیس ورسیکالر (گرد ملیح یا کچلی رنگی پوست)
روش مصرف
سرتاکونازول کرم فقط برای مصرف روی پوست است و نباید روی چشم، داخل بینی و دهان یا نواحی مخاطی مالیده شود مگر پزشک دستور دیگری بدهد. پیش از هر بار استفاده، ناحیه آلوده را با آب و صابون ملایم بشویید و کاملاً خشک کنید، سپس لایه نازکی از کرم را روی ناحیه و کمی حاشیه سالم اطراف آن بمالید و بهآرامی ماساژ دهید تا جذب شود. پس از مالیدن کرم دستها را بشویید، مگر اینکه خود دستها ناحیه تحتدرمان باشند. نکته مهم درباره داروهای ضدقارچ این است که حتی اگر خارش و قرمزی زودتر از حد انتظار بهبود یابد، نباید درمان را زودتر از موعدی که پزشک یا داروساز تعیین کرده قطع کرد، زیرا ممکن است قارچ کاملاً از بین نرفته و عفونت دوباره برگردد. دفعات و مدت دقیق مصرف را طبق برنامهای که پزشک برای شما مشخص کرده رعایت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کچلی پا (عفونت قارچی بین انگشتان و کف پا)
پس از شستوشو، بهویژه فضای بین انگشتان، پوست را کاملاً خشک کنید و دورهٔ درمان را کامل کنید.
کچلی کشالهٔ ران
کشالهٔ ران را خشک نگه دارید و از پانسمان بسته روی محل درمان استفاده نکنید.
کچلی بدن (کچلی حلقوی پوست)
حدود ۱ سانتیمتر از پوست سالم اطراف ضایعه را هم بپوشانید؛ در صورت نبود بهبود پس از ۱۰ تا ۱۴ روز، تشخیص باید بررسی شود.
کاندیدیازیس پوستی (عفونت پوست ناشی از قارچ کاندیدا)
چینهای پوستی را خشک نگه دارید؛ در صورت بروز سوزش یا قرمزی پایدار، مصرف را قطع و با پزشک مشورت کنید.
پیتریازیس ورسیکالر (کچلی رنگی پوست)
تغییر رنگ پوست ممکن است پس از برطرف شدن عفونت نیز مدتی باقی بماند؛ دورهٔ درمان را کامل کنید.
پیش از مصرف بدانید
- سابقه حساسیت به سرتاکونازول یا سایر داروهای ضدقارچ آزولی مانند کلوتریمازول و میکونازول
- وجود زخم باز، بریدگی یا التهاب شدید در ناحیهای که قرار است دارو روی آن مالیده شود
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری
- مصرف همزمان کرم، پماد یا لوسیون دیگر روی همان ناحیه از پوست
- مصرف دارو در کودکان، که نیاز به نظارت دقیقتر پزشک دارد
- عدم بهبودی یا بدتر شدن علائم پس از چند روز مصرف منظم
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگز خفیف در محل مصرف
- خارش موضعی پوست
- قرمزی یا التهاب خفیف پوست
- خشکی یا پوستهریزی خفیف پوست در محل مصرف
- احساس چسبندگی یا سوزش گذرا بلافاصله پس از مصرف
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لبها یا زبان، کهیر گسترده در بدن، یا تنگی نفس؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- تاول زدن، ترکخوردگی عمیق یا زخمی شدن پوست در محل مصرف؛ مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- بدتر شدن چشمگیر قرمزی، تورم یا درد پوست که ممکن است نشانه تحریک شدید یا عفونت باشد؛ در این صورت به پزشک مراجعه کنید.
- گسترش غیرمنتظره خارش یا بثورات به نواحی دیگر پوست؛ مصرف را متوقف کنید و با پزشک مشورت کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که سرتاکونازول بهصورت موضعی روی پوست مصرف میشود و جذب آن به داخل بدن بسیار اندک است، تداخل دارویی مهمی با داروهای خوراکی یا تزریقی برای آن گزارش نشده است. با این حال، استفاده همزمان از کرم، پماد یا لوسیون دیگر روی همان ناحیه از پوست، بهویژه کورتیکواستروئیدهای موضعی یا محصولات محرک، ممکن است اثربخشی درمان را کم کند یا خطر تحریک پوستی را افزایش دهد، مگر آنکه پزشک هر دو را با هم تجویز کرده باشد. برای اطمینان کامل، فهرست همه داروها، مکملها و محصولات موضعیای را که استفاده میکنید به پزشک و داروساز خود بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که سرتاکونازول موضعی است و جذب سیستمیک بسیار کمی دارد، خطر آن در بارداری و شیردهی در مقایسه با داروهای خوراکی مشابه معمولاً کمتر در نظر گرفته میشود، اما دادههای کافی و قطعی در این زمینه وجود ندارد. مصرف آن در دوران بارداری و شیردهی باید تنها با تجویز و نظارت پزشک باشد و در دوران شیردهی بهتر است از مالیدن کرم روی یا نزدیک ناحیه نوک پستان خودداری شود، مگر پزشک دستور دیگری بدهد.
نگهداری
کرم سرتاکونازول را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت نگهداری کنید، مگر روی بسته دارو دستور دیگری نوشته شده باشد. آن را دور از دسترس و دید کودکان قرار دهید و پس از هر بار مصرف، در تیوب یا ظرف را کاملاً ببندید. پیش از هر استفاده، تاریخ انقضای دارو را بررسی کنید و در صورت گذشتن تاریخ مصرف یا تغییر رنگ و بوی غیرعادی کرم، آن را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کرم | 2 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا سرتاکونازول برای کچلی پوست سر هم کاربرد دارد؟
۰۲چند روز طول میکشد تا خارش و قرمزی پوست بهتر شود؟
۰۳آیا میتوان همزمان با سرتاکونازول از مرطوبکننده یا ضدآفتاب استفاده کرد؟
۰۴اگر یک نوبت از مصرف کرم را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۵آیا سرتاکونازول کرم باعث روشن یا تیره شدن پوست میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۸ سازنده، در گروه D01AC14. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.