بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

سلژیلین

Selegiline Hydrochloride
رده ATC N04BD01شکل قرصدوز 5 mgبرند در ایران ۸
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

سلژیلین دارویی است که با مهارِ آنزیمی به نامِ مونوآمین‌اکسیداز نوع B، سطحِ دوپامین را در مغز افزایش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای درمانِ بیماری پارکینسون، معمولاً همراه با لوودوپا یا در مراحلِ اولیه به‌تنهایی، تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو با برخی داروهای ضدافسردگی، مسکن‌های اُپیوییدیِ خاص (مانندِ پتیدین) و برخی داروهای سرماخوردگی تداخلِ جدی دارد و ترکیبِ آن‌ها بدونِ نظرِ پزشک می‌تواند خطرناک باشد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

پیش از شروع، تغییر یا قطعِ هر داروی دیگر (به‌ویژه ضدافسردگی‌ها یا مسکن‌ها) و در صورتِ بروزِ گیجی، بی‌قراریِ شدید یا هر نشانهٔ غیرعادی، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Selegiline
۰۲

معرفی دارو

سلژیلین (Selegiline) دارویی از ردهٔ داروهای دوپامینرژیک است که با مهارِ انتخابیِ آنزیمِ مونوآمین‌اکسیداز نوع B کارِ خود را انجام می‌دهد؛ آنزیمی که مسئولِ تجزیهٔ دوپامین در مغز است. با مهارِ این آنزیم، مقدارِ دوپامینِ در دسترس در مغز افزایش می‌یابد و همین امر به بهبودِ علائمِ حرکتیِ بیماریِ پارکینسون کمک می‌کند. این دارو معمولاً به‌عنوانِ درمانِ کمکی در کنارِ لوودوپا یا در مراحلِ ابتداییِ بیماری به‌کار می‌رود. سلژیلین بیماریِ پارکینسون را درمان نمی‌کند، اما می‌تواند به کنترلِ بهترِ علائم و کاهشِ نوسان‌های اثرِ لوودوپا کمک کند.

۰۳

موارد مصرف

  • درمانِ کمکیِ بیماریِ پارکینسون همراه با لوودوپا/کاربیدوپا
  • تک‌درمانی برای علائمِ خفیفِ اولیهٔ بیماریِ پارکینسون
  • کاهشِ نوسان‌های «روشن-خاموش» (افتِ ناگهانیِ اثرِ دارو) در بیمارانی که لوودوپا مصرف می‌کنند
  • کمک به کاهشِ نیاز به دوزِ بالاترِ لوودوپا در برخی بیماران
۰۴

روش مصرف

سلژیلین را دقیقاً طبقِ برنامه‌ای که پزشک تعیین کرده مصرف کنید. معمولاً بهتر است این دارو در ساعاتِ اولِ روز (صبح یا اوایلِ روز) خورده شود، چون در برخی افراد می‌تواند در خوابِ شب اختلال ایجاد کند. مصرف همراه با غذا یا بدونِ آن معمولاً تفاوتِ چندانی ندارد، مگر آنکه پزشک یا داروساز دستورِ دیگری داده باشد. تلاش کنید هر روز در ساعتِ مشخصی دارو را مصرف کنید تا اثرگذاریِ آن یکنواخت بماند. سلژیلین را بدونِ مشورت با پزشک قطع نکنید، چون قطعِ ناگهانیِ داروهای پارکینسون می‌تواند علائم را موقتاً بدتر کند؛ هر تغییری در نحوهٔ مصرف باید با نظرِ پزشک یا داروساز انجام شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

درمان کمکی بیماری پارکینسون همراه با لوودوپا/کاربیدوپا

بزرگسالان۵ میلی‌گرم همراه صبحانه و ۵ میلی‌گرم همراه ناهار؛ مجموعاً ۱۰ میلی‌گرم در روز.

همراه غذا مصرف شود. با افزودن سلژیلین، عوارض لوودوپا مانند حرکات غیرارادی ممکن است بیشتر شود؛ کاهش لوودوپا فقط با نظر پزشک انجام شود.

تک‌درمانی بیماری پارکینسون اولیه با علائم خفیف

بزرگسالان۱۰ میلی‌گرم در روز، یا یک‌جا صبح یا در دو نوبت ۵ میلی‌گرمی همراه صبحانه و ناهار.

برای به‌تعویق‌انداختن نیاز به لوودوپا به‌کار می‌رود؛ مصرف نوبت‌ها در صبح و ظهر می‌تواند بی‌خوابی را کمتر کند.

کاهش نوسان‌های «روشن-خاموش» در بیماری پارکینسون هنگام مصرف لوودوپا

بزرگسالان۵ میلی‌گرم همراه صبحانه و ۵ میلی‌گرم همراه ناهار؛ مجموعاً ۱۰ میلی‌گرم در روز.

به درمان لوودوپا افزوده می‌شود؛ در صورت تشدید حرکات غیرارادی یا افت فشار، پزشک ممکن است دوز لوودوپا را تنظیم کند.

کمک به کاهش نیاز به دوز بالاتر لوودوپا در بیماری پارکینسون

بزرگسالان۵ میلی‌گرم همراه صبحانه و ۵ میلی‌گرم همراه ناهار؛ مجموعاً ۱۰ میلی‌گرم در روز.

کاهش دوز لوودوپا باید تدریجی و فقط با نظر پزشک انجام شود؛ سلژیلین را برای جبران آن خودسرانه افزایش ندهید.

تنظیم دوز: در اختلال عملکرد کلیه یا کبد معمولاً تنظیم روتین دوز لازم نیست؛ بااین‌حال در سالمندان، دوز دقیق بر پایهٔ سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کبد و کلیه باید توسط پزشک تعیین و پایش شود. حداکثر دوز شکل قرصی ۱۰ میلی‌گرم در روز است و از آن نباید تجاوز کرد.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر به سلژیلین یا هر یک از اجزای آن حساسیت دارید.
  • اگر داروی ضدافسردگی (مانندِ مهارکننده‌های بازجذبِ سروتونین، مهارکننده‌های بازجذبِ سروتونین-نوراپی‌نفرین یا داروهای سه‌حلقه‌ای) یا هر مهارکنندهٔ دیگرِ مونوآمین‌اکسیداز مصرف می‌کنید یا به‌تازگی قطع کرده‌اید.
  • اگر مسکنِ اُپیوییدی (به‌ویژه پتیدین/مپریدین یا ترامادول) مصرف می‌کنید یا قرار است تحتِ بی‌هوشی یا جراحی قرار بگیرید.
  • اگر فشارِ خونِ بالای کنترل‌نشده، بیماریِ قلبی‌عروقی یا سابقهٔ اختلالاتِ روانی (مانندِ روان‌پریشی) دارید.
  • اگر بیماریِ کبدی دارید، باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر می‌دهید.
  • پیش از شروعِ سلژیلین، فهرستِ همهٔ داروها، مکمل‌ها و داروهای گیاهیِ مصرفی‌ات (به‌ویژه داروهای سرماخوردگیِ حاویِ دکسترومتورفان) را با پزشک یا داروساز در میان بگذار.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • حالتِ تهوع
  • سرگیجه یا احساسِ سبکیِ سر
  • خشکیِ دهان
  • بی‌خوابی، به‌ویژه اگر دارو در ساعاتِ پایانیِ روز مصرف شود
  • سردرد
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • گیجیِ شدید، توهم یا تغییرِ ناگهانی در رفتار — در صورتِ بروز، هرچه زودتر به پزشک اطلاع دهید.
  • افتِ فشارِ خون هنگامِ ایستادن یا بلند شدن که باعثِ سرگیجه یا حالتِ نزدیک به غش می‌شود — اگر شدید یا مکرر بود، به پزشک اطلاع دهید و هنگامِ تغییرِ وضعیت از نشسته به ایستاده با احتیاط عمل کنید.
  • نشانه‌های نشانگانِ سروتونین مانندِ بی‌قراریِ شدید، تبِ بالا، سفتیِ عضلانی، تعریقِ زیاد و تندیِ غیرعادیِ ضربانِ قلب — این وضعیت جدی است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • نشانه‌های واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • افزایشِ حرکاتِ غیرارادیِ ناشی از دارو (دیسکینزی) در کسانی که هم‌زمان لوودوپا مصرف می‌کنند — این موضوع را با پزشک در میان بگذارید تا در صورتِ نیاز دوزِ داروها بازبینی شود.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

سلژیلین با گروهی از داروها تداخلِ جدی دارد که پزشک یا داروساز باید حتماً از مصرفِ آن‌ها آگاه باشد. مصرفِ هم‌زمان با داروهای ضدافسردگیِ جدیدتر (مهارکننده‌های بازجذبِ سروتونین یا سروتونین-نوراپی‌نفرین)، داروهای ضدافسردگیِ سه‌حلقه‌ای یا سایرِ مهارکننده‌های مونوآمین‌اکسیداز می‌تواند خطرِ نشانگانِ سروتونین را افزایش دهد، وضعیتی که می‌تواند جدی و خطرناک باشد؛ به همین دلیل معمولاً باید فاصلهٔ زمانیِ مشخصی بینِ قطعِ یک دارو و شروعِ داروی دیگر رعایت شود. ترکیب با پتیدین (مپریدین) و برخی مسکن‌های اُپیوییدیِ دیگر نیز می‌تواند بسیار خطرناک باشد و باید کاملاً از آن پرهیز شود. برخی داروهای ضدسرفه و سرماخوردگی و مکمل‌های گیاهیِ خاص نیز ممکن است با سلژیلین تداخل داشته باشند. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخل‌های احتمالی جلوگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دربارهٔ مصرفِ سلژیلین در دورانِ بارداری اطلاعاتِ محدودی وجود دارد و این دارو معمولاً فقط در صورتی تجویز می‌شود که فایدهٔ آن برای مادر روشن‌تر از خطرِ احتمالی باشد. دربارهٔ ترشحِ این دارو در شیرِ مادر و بی‌خطر بودنِ آن برای نوزاد نیز اطلاعاتِ کافی در دست نیست. به همین دلیل، اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر می‌دهید، پیش از مصرف حتماً با پزشکِ خود مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

سلژیلین را در دمای اتاق، دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید، مگر آنکه روی بستهٔ دارو دستورِ دیگری قید شده باشد. آن را همیشه دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضای دارو را بررسی کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص5 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۸ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
پی آر سلژیلین PR SELEGILINE
100 in 1 BOTTLE
Apotex
قرص
سلژیلین SELEGILINA
60 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
Generis
قرص
سلژلینا ژنریس SELEGILINA GENERIS
60 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX · 60 TABLET in 6 BLISTER PACK in 1 BOX · 60 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 CARTON
Generis
قرص
سلژیلین SELEGILINE
60 TABLET in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
Generis
قرص
سلژین SELGIN
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Intas Pharmaceuticals Ltd
قرص
سِگان SEGAN
60 TABLET in 6 BLISTER PACK in 1 BOX · 60 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
polpharma sa
قرص
سلژیلین-لقمان 5 م گ قرص SELEGILINE (LOGHMAN) 5MG TAB
داروئی و بهداشتی لقمان
قرص
سلژیلین SELEGILINE
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی زهراوی
قرص
سلژیلین-زهراوی 5م گ قرص SELEGILINE (ZAHRAVI) 5MG TAB
داروسازی زهراوی
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا سلژیلین بیماریِ پارکینسون را درمانِ قطعی می‌کند؟
خیر، سلژیلین پارکینسون را درمان نمی‌کند؛ این دارو به کنترلِ بهترِ علائم و کاهشِ نوسان‌های اثرِ لوودوپا کمک می‌کند. ادامهٔ درمان و پیگیریِ منظم با پزشکِ متخصصِ مغز و اعصاب اهمیت دارد.
۰۲چرا معمولاً توصیه می‌شود سلژیلین در ساعاتِ اولِ روز مصرف شود؟
چون این دارو می‌تواند در برخی افراد باعثِ بی‌خوابی یا بی‌قراری شود، مصرف در صبح یا اوایلِ روز معمولاً به کاهشِ این اثر کمک می‌کند. برنامهٔ دقیقِ مصرف را پزشک یا داروساز مشخص می‌کند.
۰۳آیا مصرفِ هم‌زمانِ سلژیلین با داروهای ضدافسردگی بی‌خطر است؟
به‌طورِ کلی خیر؛ ترکیبِ سلژیلین با بسیاری از داروهای ضدافسردگی می‌تواند خطرِ نشانگانِ سروتونین را افزایش دهد. هرگز بدونِ اطلاعِ پزشک داروی ضدافسردگیِ جدید را شروع نکنید یا آن را با سلژیلین ترکیب نکنید.
۰۴آیا لازم است هنگامِ مصرفِ سلژیلین از خوردنِ برخی غذاها مانندِ پنیرهای کهنه پرهیز کنم؟
این محدودیتِ غذایی بیشتر برای مهارکننده‌های قدیمی‌ترِ مونوآمین‌اکسیداز و در دوزهای بالاتر اهمیت دارد. با این حال، بهتر است دربارهٔ نیازِ واقعی به این محدودیت، متناسب با وضعیت و دوزِ مصرفی‌ات، از پزشک یا داروسازت بپرسی.
۰۵اگر یک نوبتِ مصرفِ سلژیلین را فراموش کنم چه باید بکنم؟
اگر فاصلهٔ زیادی تا نوبتِ بعدی نمانده باشد، معمولاً دوزِ فراموش‌شده نادیده گرفته می‌شود و دو دوز در یک نوبت مصرف نمی‌شود. برای دستورالعملِ دقیق، حتماً از داروساز یا پزشکِ خود بپرس.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۰ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۸ برند از ۶ سازنده، در گروه N04BD01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.