روکورونیوم بروماید
روکورونیوم بروماید یک شلکنندهٔ عضلات اسکلتی از نوع مسدودکنندهٔ عصبیـعضلانی است که انقباض عضلات را موقتاً مهار میکند.
بیشتر برای آسانتر شدن لولهگذاری داخل نای و ایجاد شلی عضلات هنگام بیهوشی عمومی یا در برخی شرایط تهویهٔ مکانیکیِ کنترلشده استفاده میشود.
این دارو میتواند عضلات تنفسی را هم موقتاً فلج کند؛ بنابراین فقط در محیطی با امکان حمایت از تنفس، پایش مداوم و تیم آموزشدیده به کار میرود.
اگر سابقهٔ حساسیت شدید به داروهای بیهوشی یا شلکنندههای عضلانی، بیماری عصبیـعضلانی، مشکل کبد یا کلیه، یا مصرف داروهای مؤثر بر انتقال عصبی دارید، پیش از بیهوشی اطلاع دهید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
روکورونیوم بروماید یک داروی تزریقی از گروه شلکنندههای عضلات اسکلتی و مسدودکنندههای عصبیـعضلانی است. این دارو با اشغال موقت گیرندههای پیامرسان عصبی در محل اتصال عصب و عضله، پیام انقباض را مهار میکند. هدف اصلی آن آسانتر کردن لولهگذاری راه هوایی و فراهم کردن شلی عضلات در حین بیهوشی یا برخی مراقبتهای ویژه است. روکورونیوم نه بیهوشکننده است و نه مسکن؛ بنابراین باید همراه با بیهوشی و تسکین درد مناسب و تجهیزات حمایت از تنفس استفاده شود.
موارد مصرف
- کمک به لولهگذاری داخل نای در بیهوشی عمومی
- ایجاد شلی عضلات برای انجام عمل جراحی
- کمک به لولهگذاری و تهویهٔ مکانیکی در برخی بیماران بزرگسالِ بستری در بخش مراقبتهای ویژه
روش مصرف
این دارو فقط بهصورت تزریق وریدی، به شکل تزریق یکباره یا تزریق مداوم، در بیمارستان و توسط متخصص بیهوشی یا فرد آموزشدیده تحت نظارت او تجویز میشود. مقدار و زمانبندی بر پایهٔ نوع عمل، وضعیت بیمار، داروهای بیهوشی و پایش پاسخ عضلات تعیین میشود و بیمار نباید آن را دریافت یا تکرار کند. روکورونیوم هوشیاری و درد را از بین نمیبرد؛ بیهوشی و تسکین درد کافی باید جداگانه فراهم شود. تا بازگشت مناسب قدرت عضلات و تنفس، بیمار باید تحت پایش بماند و در صورت نیاز داروی برگشتدهندهٔ اثر و حمایت تنفسی دریافت کند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کمک به لولهگذاری داخل نای در بیهوشی عمومی
فقط همراه بیهوشی کافی، پایش عصبیعضلانی و دسترسی فوری به راه هوایی و تهویهٔ مکانیکی مصرف شود؛ برای لولهگذاری سریع در کودکان توصیه نمیشود.
ایجاد شلی عضلات برای انجام عمل جراحی
این دارو بیهوشی یا تسکین درد ایجاد نمیکند؛ بیهوشی و بیدردی کافی و پایش تا برگشت مناسب تنفس و قدرت عضلات ضروری است.
کمک به لولهگذاری و تهویهٔ مکانیکی در برخی بیماران بزرگسال بستری در بخش مراقبتهای ویژه
فقط همراه تهویهٔ مکانیکی، پایش مداوم و آرامبخشی و بیدردی کافی مصرف شود؛ خطر ضعف طولانیمدت عضلات و تأخیر در جداکردن بیمار از دستگاه تنفس وجود دارد.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت قبلی به روکورونیوم، شلکنندههای عضلانی دیگر یا هر واکنش شدید هنگام بیهوشی را اطلاع دهید.
- میاستنی گراویس، بیماریهای عصبیـعضلانی، ضعف عضلانی شدید یا سابقهٔ فلج اطفال را به تیم درمان بگویید.
- بیماری کبد، مجاری صفراوی یا کلیه، بیماری قلبی، یا اختلال شدید آب و املاح بدن را گزارش کنید؛ در سالمندان و این بیماران اثر دارو ممکن است طولانیتر شود.
- سابقهٔ دشواری در لولهگذاری راه هوایی یا باقیماندن ضعف عضلات پس از بیهوشی را مطرح کنید؛ پاسخ و مدت اثر در کودکان و سالمندان یکسان نیست.
- فهرست کامل داروها و مکملها، بهویژه آنتیبیوتیکها، فرآوردههای منیزیم، لیتیوم، داروهای ضدتشنج، کورتون و داروهای بیهوشی را ارائه دهید.
- بارداری، احتمال بارداری و شیردهی را پیش از عمل اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- درد، قرمزی یا ناراحتی گذرا در محل تزریق
- افت یا افزایش گذرای فشار خون
- تغییر موقت ضربان قلب، مانند تندی ضربان
- تهوع یا استفراغ پس از بیهوشی
- تنگی نفس، تنفس سطحی یا قطع تنفس، ناتوانی در بلع یا سرفهٔ مؤثر، یا ضعف شدید و طولانی پس از عمل: فوراً به تیم درمان اطلاع دهید؛ اگر پس از ترخیص رخ داد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم ناگهانی صورت، لبها یا زبان، خسخس، بثورات گسترده، افت فشار یا غش: نشانهٔ حساسیت شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بازگشت دوبارهٔ ضعف عضلانی یا ناتوانی در حرکت پس از بهبود اولیه: فوراً ارزیابی پزشکی لازم است.
- ضربان قلب نامنظم، تپش قلب شدید، افت شدید فشار یا درد قفسهٔ سینه در زمان یا پس از بیهوشی: فوراً به تیم درمان اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
داروهای بیهوشی استنشاقی، شلکنندههای عضلانی دیگر و برخی آنتیبیوتیکها، بهویژه جنتامایسین و داروهای مشابه، وانکومایسین یا پلیمیکسینها، میتوانند اثر فلجکنندهٔ روکورونیوم را بیشتر و طولانیتر کنند. منیزیم، لیتیوم، بعضی داروهای بیحسی موضعی و برخی داروهای قلبی نیز ممکن است اثر آن را افزایش دهند؛ مصرف طولانی بعضی داروهای ضدتشنج ممکن است پاسخ را کاهش دهد. تداخل غذایی مشخصی برای این تزریق شناخته نشده است، اما مصرف الکل، داروهای آرامبخش یا مواد مخدر باید به تیم بیهوشی گفته شود، چون بر بیهوشی و تنفس اثر میگذارند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات انسانی دربارهٔ روکورونیوم در بارداری محدود است و تاکنون خطر مشخصی برای ناهنجاری مادرزادی به آن نسبت داده نشده است؛ بااینحال فقط در صورت نیاز و با تصمیم متخصص به کار میرود. مقدار محدودی از دارو از جفت عبور میکند و سولفات منیزیم میتواند اثر فلجکنندهٔ عضلانی آن را بیشتر کند، بنابراین پایش مادر و نوزاد اهمیت دارد. دربارهٔ شیردهی دادهٔ کافی دربارهٔ ورود دارو به شیر و اثر آن بر نوزاد وجود ندارد؛ زمان ازسرگیری شیردهی را پس از عمل از تیم بیهوشی بپرسید.
نگهداری
فرآوردهٔ تزریقی روکورونیوم معمولاً در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، و بدون یخزدگی نگهداری میشود؛ شرایط دقیق هر سازنده، بهویژه دربارهٔ نور و ماندن در دمای اتاق، ممکن است متفاوت باشد و باید از روی برچسب همان فرآورده بررسی شود. پس از باز شدن یا رقیقسازی، مصرف و دورریختن باقیمانده باید طبق دستور مرکز درمانی انجام شود. فرآوردهٔ تاریخگذشته یا با بستهبندی آسیبدیده مصرف نشود و دور از دسترس کودکان نگهداری شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 10 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا روکورونیوم بروماید خودش بیمار را بیهوش میکند؟
۰۲چرا هنگام دریافت روکورونیوم باید به دستگاه تنفس وصل باشم؟
۰۳آیا ممکن است اثر روکورونیوم بعد از عمل باقی بماند؟
۰۴اگر قبلاً به داروی بیهوشی حساسیت داشتهام، چه کنم؟
۰۵آیا روکورونیوم برای درد یا گرفتگی عضلانی قابل استفاده است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶ برند از ۶ سازنده، در گروه M03AC09. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.