ریبوسیکلیب
ریبوسیکلیب یک داروی خوراکی ضدسرطان و مهارکنندهٔ رشد سلولی است که تقسیم برخی سلولهای سرطان پستان را کند میکند.
بیشتر برای سرطان پستانِ گیرندهٔ هورمونی مثبت و گیرندهٔ اچایآر۲ منفی، در مراحل پیشرفته یا در برخی موارد اولیهٔ پرخطر، همراه درمان هورمونی استفاده میشود.
کاهش گلبولهای سفید، آسیب کبدی و اختلال ریتم قلب از خطرهای مهم آن هستند. تب، سرفه یا تنگی نفس جدید، زردی، تپش قلب یا غش را جدی بگیرید.
پیش از مصرف، بیماری قلبی، کبدی یا کلیوی، حساسیتها و همهٔ داروها و مکملها را بگویید. در صورت بارداری، برنامهٔ بارداری یا شروع داروی جدید نیز پیش از ادامهٔ درمان هماهنگ کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ریبوسیکلیب یک داروی ضدسرطان از گروه مهارکنندههای آنزیمهای کیناز وابسته به سیکلین ۴ و ۶ است. با مهار این آنزیمها، عبور سلول از مراحل رشد و تقسیم کند میشود و رشد برخی سلولهای سرطان پستان کاهش مییابد. این دارو معمولاً همراه درمان هورمونی مانند مهارکنندهٔ آروماتاز یا فولوسترانت تجویز میشود. در ایران به شکل قرص روکشدار ۲۰۰ میلیگرمی، از جمله با نام تجاری والامور، عرضه میشود.
موارد مصرف
- برخی سرطانهای پستان اولیه با گیرندهٔ هورمونی مثبت و گیرندهٔ اچایآر۲ منفی که خطر عود بالایی دارند، همراه مهارکنندهٔ آروماتاز
- سرطان پستان پیشرفته یا منتشرشده با گیرندهٔ هورمونی مثبت و گیرندهٔ اچایآر۲ منفی، همراه مهارکنندهٔ آروماتاز
- همین نوع سرطان پستان پیشرفته یا منتشرشده، همراه فولوسترانت؛ گاهی پس از پیشرفت بیماری با درمان هورمونی قبلی
روش مصرف
قرص را دقیقاً طبق نسخه و در زمان تقریباً ثابت، با غذا یا بدون غذا مصرف کنید و آن را کامل ببلعید؛ قرص را نجوید، خرد نکنید یا نصف نکنید. ریبوسیکلیب معمولاً در چرخههای درمانی با چند روز وقفه تجویز میشود؛ روزهای مصرف و وقفه را از برنامهٔ پزشک دنبال کنید و خودسرانه تغییر ندهید. اگر یک نوبت را فراموش کردید یا پس از مصرف استفراغ کردید، همان روز نوبت دیگری نخورید و نوبت بعدی را در زمان معمول نسخه مصرف کنید. درمان را خودسرانه قطع یا دوباره شروع نکنید؛ پزشک بر اساس آزمایشها و عوارض ممکن است وقفه یا کاهش مقدار را لازم بداند. اگر دارو همراه درمان هورمونی تجویز شده است، هر دو بخش برنامه را طبق نسخه ادامه دهید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به ریبوسیکلیب، سویا، بادامزمینی یا هر یک از اجزای قرص حساسیت دارید، پیش از شروع اطلاع دهید.
- سابقهٔ طولانیشدن فاصلهٔ کیوتی در نوار قلب، ضربان نامنظم، غش بیدلیل، بیماری قلبی یا کاهش املاح خون مانند پتاسیم و منیزیم را بگویید.
- بیماری کبدی، نارسایی کلیه، بیماری ریوی، عفونت فعال، تب یا سابقهٔ کاهش شدید گلبولهای سفید را مطرح کنید. ایمنی و اثربخشی دارو در کودکان و نوجوانان بهخوبی تثبیت نشده است.
- فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، فرآوردههای گیاهی و مکملها را ارائه دهید؛ بهویژه داروهای قلبی، داروهای ضدقارچ یا ضدتشنج و تاموکسیفن.
- پیش از درمان و در طول آن، شمارش سلولهای خون و عملکرد کبد بررسی میشود و ممکن است نوار قلب و املاح خون نیز لازم باشد.
- اگر باردارید، احتمال بارداری دارید، قصد بارداری یا شیردهی دارید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید. در زنان پیش از یائسگی یا حوالی یائسگی و در مردان، ممکن است همراه درمان هورمونی به داروی مهارکنندهٔ فعالیت تخمدان نیاز باشد.
عوارض احتمالی
- تهوع یا گاهی استفراغ
- خستگی و احساس ضعف
- سردرد
- اسهال یا یبوست
- کاهش اشتها
- ریزش یا نازکشدن مو
- تب، لرز، گلودرد یا نشانههای عفونت: بهعلت احتمال کاهش گلبولهای سفید، همان روز با پزشک تماس بگیرید؛ اگر بدحال هستید یا تب با تنگی نفس و گیجی همراه است، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تپش قلب، ضربان نامنظم، سرگیجهٔ شدید یا غش: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگی نفس تازه یا روبهبدترشدن، سرفهٔ خشک مداوم یا درد قفسهٔ سینه: فوراً به پزشک اطلاع دهید و اگر شدید یا ناگهانی است، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، درد قسمت بالای راست شکم یا خستگی غیرعادی شدید: فوراً برای بررسی کبد به پزشک مراجعه کنید.
- ضایعات پوستی منتشر و دردناک، تاول، کندهشدن پوست یا زخم دهان و چشم همراه تب، یا تورم صورت و دشواری تنفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروهای ضدقارچ، آنتیبیوتیکها و داروهای ضدویروس میتوانند مقدار ریبوسیکلیب را بالا ببرند؛ بعضی داروهای ضدتشنج و علف چای ممکن است اثر آن را کم کنند. داروهای طولانیکنندهٔ فاصلهٔ کیوتی و تاموکسیفن معمولاً نباید همزمان با آن مصرف شوند، مگر با تصمیم متخصص. ریبوسیکلیب میتواند مقدار بعضی داروهای دیگر را نیز افزایش دهد. گریپفروت و آب گریپفروت را مصرف نکنید. بهدلیل احتمال آسیب کبدی، از زیادهروی در الکل پرهیز کنید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید و پیش از شروع هر داروی جدید هماهنگ کنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
ریبوسیکلیب میتواند به جنین آسیب برساند و در دوران بارداری نباید خودسرانه مصرف شود. افراد دارای امکان بارداری باید در طول درمان و حداقل ۳ هفته پس از آخرین نوبت از روش مؤثر پیشگیری استفاده کنند. شیردهی در زمان درمان و تا حداقل ۳ هفته پس از آخرین نوبت توصیه نمیشود. اگر بارداری رخ داد یا قصد بارداری دارید، فوراً به پزشک اطلاع دهید.
نگهداری
دارو را در بستهبندی اصلی و برای محافظت از رطوبت نگه دارید؛ دمای مناسب را از روی جعبهٔ همان فرآورده دنبال کنید، چون شرایط نگهداری بین فرآوردهها ممکن است متفاوت باشد. آن را دور از نور مستقیم، گرمای زیاد، یخزدگی و دسترس کودکان بگذارید و تاریخ انقضا را بررسی کنید. قرص شکسته یا آسیبدیده را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص روکشدار | 200 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ریبوسیکلیب را باید همراه غذا مصرف کنم؟
۰۲اگر یک نوبت را فراموش کنم یا بعد از مصرف استفراغ کنم چه کنم؟
۰۳آیا ریبوسیکلیب همیشه همراه داروی دیگری مصرف میشود؟
۰۴چرا هنگام مصرف ریبوسیکلیب آزمایش خون و نوار قلب لازم است؟
۰۵آیا تب هنگام مصرف ریبوسیکلیب مهم است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L01EF02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.