رالتگراویر
رالتگراویر دارویی ضدویروسی از دستهٔ مهارکنندههای اینتگراز است که با جلوگیری از تکثیرِ ویروسِ اچآیوی در بدن، به کنترلِ این عفونت کمک میکند.
این دارو همیشه همراه با داروهای دیگرِ ضدرتروویروسی، برای درمانِ عفونتِ اچآیوی در بزرگسالان و کودکان، زیرِ نظرِ پزشکِ متخصص تجویز میشود.
رالتگراویر هرگز نباید بهتنهایی یا با قطعِ خودسرانه مصرف شود؛ بینظمی در درمان میتواند خطرِ مقاومتِ ویروس در برابرِ دارو را افزایش دهد.
در صورتِ بروزِ بثوراتِ پوستیِ گسترده همراه با تب، دردِ شدیدِ عضلانی، یا افکارِ آسیببهخود، باید هر چه زودتر با پزشک تماس گرفت.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
رالتگراویر نخستین داروی گروهِ مهارکنندههای انتقالِ رشتهٔ اینتگراز (Integrase Strand Transfer Inhibitor) است که در درمانِ عفونتِ اچآیوی به کار میرود. این دارو با مهارِ آنزیمِ اینتگرازِ ویروس، مانعِ واردشدنِ مادهٔ ژنتیکیِ ویروس به مادهٔ ژنتیکیِ سلولهای میزبان میشود و بدینترتیب چرخهٔ تکثیرِ ویروس را متوقف میکند. این دارو هرگز بهتنهایی مصرف نمیشود، بلکه همیشه بخشی از یک رژیمِ درمانیِ ترکیبی همراه با دو یا چند داروی دیگرِ ضدرتروویروسی است. هدفِ اصلیِ این درمان، پاییننگهداشتنِ بارِ ویروسی، حفظِ سلامتِ سیستمِ ایمنی و پیشگیری از پیشرفتِ بیماری به ایدز است.
موارد مصرف
- درمانِ عفونتِ اچآیوی در بزرگسالانی که پیشتر تحتِ درمان قرار نگرفتهاند (خطِ اولِ درمان)
- درمانِ عفونتِ اچآیوی در بیمارانی که پیشتر داروهای دیگرِ ضدرتروویروسی مصرف کردهاند و اکنون نیاز به تغییرِ درمان دارند
- استفاده در کودکان و نوجوانانِ مبتلا به اچآیوی، زیرِ نظرِ پزشکِ متخصصِ کودکان
- بخشی از رژیمِ دارویی برای کاهشِ خطرِ انتقالِ اچآیوی از مادر به جنین در دورانِ بارداری، طبقِ صلاحدیدِ متخصص
- ترکیب با سایرِ داروهای ضدرتروویروسی برای رسیدن به سرکوبِ کاملِ بارِ ویروسی در خون
روش مصرف
رالتگراویر را میتوان با غذا یا بدونِ غذا مصرف کرد؛ آنچه اهمیتِ بیشتری دارد، مصرفِ آن در ساعاتِ ثابت و مشخص در هر شبانهروز است تا سطحِ دارو در خون یکنواخت بماند. قرصِ جویدنی باید کاملاً جویده شود، نه اینکه بهطورِ کامل بلعیده شود؛ نوعِ فرمولاسیون و تعدادِ دفعاتِ مصرف در روز را پزشک بر اساسِ سنِ بیمار و رژیمِ درمانی تعیین میکند. پایبندیِ دقیق به زمانبندیِ مصرف در این دارو اهمیتِ ویژهای دارد، چون فراموشکردنِ نوبتهای دارو یا قطعِ خودسرانهٔ آن میتواند به مقاومتِ ویروس در برابرِ دارو منجر شود. بنابراین حتی در صورتِ احساسِ بهبودِ کامل، هرگز نباید بدونِ مشورتِ پزشک مصرف را متوقف کرد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
درمان ترکیبی عفونت اچآیوی نوع ۱ در بزرگسالانِ بدون سابقهٔ درمان یا دارای سابقهٔ درمان
با یا بدون غذا مصرف شود؛ قرص ۴۰۰ میلیگرمی را کامل ببلعید و آن را با قرص جویدنی جایگزین نکنید.
کاهش خطر انتقال اچآیوی از مادر به جنین در دوران بارداری، بهعنوان بخشی از درمان مادر
با یا بدون غذا؛ این دارو بهتنهایی برای پیشگیری از انتقال کافی نیست و نباید خودسرانه به رژیم یکبار در روز تبدیل شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه سابقهٔ حساسیت به رالتگراویر یا سایرِ اجزای این دارو را به پزشک اطلاع دهید
- وجودِ هرگونه بیماریِ کبدی، بهویژه سابقهٔ هپاتیتِ ویروسی، را حتماً با پزشک در میان بگذارید
- سابقهٔ بیماریهای روانی مانندِ افسردگیِ شدید یا افکارِ آسیببهخود را با پزشک مطرح کنید
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و داروهای گیاهیِ مصرفی، بهویژه ریفامپین و آنتیاسیدها، را به پزشک بگویید
- در صورتِ بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی، حتماً پزشک را در جریان بگذارید
- سابقهٔ مشکلاتِ عضلانی یا ضعفِ عضلانیِ قبلی را برای پزشک توضیح دهید
عوارض احتمالی
- سردرد
- حالتِ تهوع
- اسهال
- خستگی و بیحالی
- بیخوابی یا خوابِ ناآرام
- تبِ خفیف
- بثوراتِ پوستیِ گسترده همراه با تب، تاول، یا تورمِ صورت و گلو — نشانهٔ واکنشِ حساسیتیِ شدید است؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- دردِ شدید، ضعف یا حساسیتِ غیرِعادیِ عضلانی — میتواند نشانهٔ آسیبِ عضلانی باشد؛ در صورتِ بروز، هر چه زودتر با پزشک تماس بگیرید
- زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، ادرارِ تیره، یا دردِ ناحیهٔ شکم — نشانهٔ احتمالیِ آسیبِ کبدی است و نیازمندِ ارزیابیِ فوریِ پزشک است
- افسردگیِ شدید، اضطرابِ غیرِعادی، یا هرگونه فکرِ آسیببهخود — در چنین شرایطی با اورژانس تماس بگیرید یا فوراً نزدِ پزشک بروید
- تب، ضعف یا نشانههای تازهٔ عفونت، بهویژه در هفتههای نخستِ شروعِ درمان — میتواند نشانهٔ واکنشِ سیستمِ ایمنی به عفونتهای نهفته باشد و باید به پزشک گزارش شود
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
رالتگراویر با برخی داروها تداخل دارد. ریفامپین (آنتیبیوتیکی که برای درمانِ سل بهکار میرود) میتواند سطحِ خونیِ رالتگراویر را بهطورِ چشمگیری کاهش دهد و ممکن است نیاز به تنظیمِ دوز از سویِ پزشک باشد. آنتیاسیدهای حاویِ آلومینیوم یا منیزیم نیز جذبِ این دارو را کاهش میدهند و بهتر است فاصلهٔ زمانیِ مناسبی با مصرفِ آنها رعایت شود. چون این دارو معمولاً همراه با چند داروی دیگرِ ضدرتروویروسی مصرف میشود، تداخل میانِ خودِ این داروها نیز ممکن است رخ دهد؛ به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا رژیمِ درمانی بهدرستی و ایمن تنظیم شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
رالتگراویر در دورانِ بارداریِ زنانِ مبتلا به اچآیوی، بهعنوانِ بخشی از رژیمِ ترکیبیِ ضدرتروویروسی و زیرِ نظرِ دقیقِ پزشکِ متخصص، برای کاهشِ خطرِ انتقالِ ویروس به جنین به کار میرود. تصمیم دربارهٔ شروع یا ادامهٔ این دارو در بارداری باید فقط با نظرِ پزشکِ متخصص گرفته شود. دربارهٔ شیردهی نیز بهدلیلِ ملاحظاتِ ویژهٔ مرتبط با احتمالِ انتقالِ اچآیوی از راهِ شیرِ مادر، هیچ تصمیمی نباید بدونِ مشورتِ پزشکِ متخصص گرفته شود.
نگهداری
رالتگراویر را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. قرصهای جویدنی را در همان بستهٔ اصلیِ خود نگهداری کنید و درِ ظرف را بلافاصله پس از هر بار مصرف، محکم ببندید. دارو را همیشه دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضایِ آن را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته را بهشیوهٔ صحیح دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 400 mg |
| قرص | 100 mg |
| قرص جویدنی | 400 mg |
| قرص جویدنی | 100 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا رالتگراویر اچآیوی را کاملاً درمان میکند؟
۰۲اگر یک نوبتِ مصرفِ رالتگراویر را فراموش کنم، چه باید کرد؟
۰۳آیا مصرفِ رالتگراویر حتماً باید همراه با غذا باشد؟
۰۴چرا باید فهرستِ کاملِ داروهایم را به پزشک بگویم؟
۰۵آیا فرمِ قرصِ جویدنیِ این دارو برای کودکان هم استفاده میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۷ سازنده، در گروه J05AX08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.