کینیدین سولفات
کینیدین سولفات دارویی از گروه ضدآریتمیهای قلبی است که با تنظیم فعالیت الکتریکی قلب به بازگشت و حفظ ضربان طبیعی آن کمک میکند.
این دارو بیشتر برای بازگرداندن ریتم طبیعی قلب در فیبریلاسیون یا فلاتر دهلیزی و کنترل برخی آریتمیهای بطنی بهکار میرود.
مهمترین نکته دربارهٔ این دارو، اثرش بر ریتم و فاصلهٔ الکتریکی قلب است؛ به همین دلیل مصرف آن باید همراه با پایش منظم پزشک باشد.
اگر سرگیجه، تپش نامنظم قلب، وزوز گوش یا تاری دید را تجربه کردید، یا داروی جدیدی بهویژه دیگوکسین یا وارفارین شروع کردید، حتماً با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کینیدین سولفات دارویی از دستهٔ ضدآریتمیهای قلبی، بهطور دقیقتر از زیرردهٔ نوع یک-آ (Class IA) است. این دارو با کند کردن هدایت الکتریکی در بافت قلب و طولانیکردن دورهٔ نسوز سلولهای قلبی، به بازگرداندن و حفظ ضربان طبیعی قلب کمک میکند. کینیدین از آلکالوئیدهای پوست درخت گنهگنه (Cinchona) بهدست میآید و سالهاست در درمان آریتمیهای دهلیزی و بطنی کاربرد دارد. هدف اصلی از تجویز آن، بازگرداندن ریتم طبیعی قلب یا پیشگیری از بازگشت آریتمی پس از برقراری آن است. از آنجا که اثر این دارو بر قلب دقیق و حساس است، تجویز و پایش آن همواره بر عهدهٔ پزشک متخصص قلب است.
موارد مصرف
- کمک به بازگرداندن ریتم طبیعی (سینوسی) قلب در فیبریلاسیون یا فلاتر دهلیزی
- حفظ ضربان طبیعی قلب و پیشگیری از عود آریتمی پس از برقراری ریتم طبیعی
- پیشگیری و کنترل برخی آریتمیهای بطنی
- کنترل برخی آریتمیهای فوقبطنی خاص، طبق تشخیص و صلاحدید متخصص قلب
روش مصرف
کینیدین سولفات باید دقیقاً طبق نسخه و برنامهٔ زمانیای که پزشک تعیین کرده مصرف شود. معمولاً توصیه میشود این دارو همراه غذا یا کمی پس از آن خورده شود تا احتمال ناراحتی گوارشی کاهش یابد، مگر پزشک دستور دیگری داده باشد. قرص را با یک لیوان آب کامل ببلعید؛ مصرف را در ساعات مشخص و منظم هر روز ادامه دهید و بدون هماهنگی با پزشک، دارو را قطع نکنید یا دوز آن را تغییر ندهید، زیرا قطع ناگهانی میتواند خطر بازگشت آریتمی را افزایش دهد. اگر نوبتی از دارو را فراموش کردید یا در نحوهٔ مصرف آن تردید دارید، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
فیبریلاسیون یا فلاتر دهلیزی برای بازگرداندن ریتم سینوسی
بهدلیل خطر طولانیشدن فاصلهٔ کیو-تی و ایجاد آریتمی خطرناک، شروع یا تغییر دوز نیازمند پایش تخصصی و آمادگی احیا است.
پیشگیری از عود فیبریلاسیون یا فلاتر دهلیزی پس از برقراری ریتم سینوسی
برای بیماران منتخب با عودهای مکرر و علامتدار بهکار میرود؛ عود یک حمله بهتنهایی نشانهٔ شکست درمان نیست.
آریتمیهای بطنی عودکننده، مستند و تهدیدکنندهٔ حیات
برای آریتمیهای بطنی بیعلامت یا کمخطر معمولاً مناسب نیست؛ خطر تشدید آریتمی و پیامدهای جدی وجود دارد.
برخی آریتمیهای فوقبطنی منتخب
برای تپش قلب با علت نامشخص خوددرمانی نکنید؛ در صورت طولانیشدن فاصلهٔ کیو-تی یا اختلال هدایت، درمان باید فوراً بازبینی شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به کینیدین، کینین یا داروهای مشابه حساسیت نشان دادهاید، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
- سابقهٔ اختلال ریتم قلب، بلوک قلبی، نارسایی قلبی یا سایر بیماریهای زمینهای قلب را با پزشک در میان بگذارید.
- ابتلا به میاستنی گراویس (Myasthenia Gravis) یا سایر بیماریهای عصبی-عضلانی را حتماً اطلاع دهید، زیرا این دارو میتواند آن را تشدید کند.
- فهرست کامل داروها، مکملها و گیاهان دارویی مصرفی خود، بهویژه دیگوکسین و وارفارین، را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصد بارداری دارید، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.
- سابقهٔ مشکلات کبدی یا کلیوی را با پزشک در میان بگذارید تا دوز و پایش لازم متناسب تنظیم شود.
عوارض احتمالی
- اسهال و ناراحتی گوارشی
- حالت تهوع و استفراغ
- دلدرد یا کرامپ شکمی
- سردرد خفیف
- سرگیجهٔ خفیف
- وزوز گوش، سردرد شدید، تاری دید یا کاهش شنوایی (نشانههای احتمالی مسمومیت با کینیدین، موسوم به سینکونیسم/Cinchonism) — در صورت بروز این نشانهها، در اسرع وقت به پزشک اطلاع دهید.
- تپش نامنظم یا شدید قلب، غش یا سرگیجهٔ ناگهانی — میتواند نشانهٔ اختلال جدی ریتم قلب باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کبودی یا خونریزی غیرعادی زیر پوست — ممکن است نشانهٔ کاهش پلاکت خون باشد؛ در اسرع وقت به پزشک اطلاع دهید.
- زردی پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره یا خستگی غیرمعمول — نشانهٔ احتمالی آسیب کبدی؛ در اسرع وقت با پزشک تماس بگیرید.
- تورم صورت یا گلو، تنگی نفس یا کهیر گسترده (نشانههای واکنش آلرژیک شدید) — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
کینیدین سولفات با چند گروه دارویی تداخل مهم دارد. این دارو سطح خونی دیگوکسین را بالا میبرد و میتواند اثر رقیقکنندهٔ خون وارفارین را تقویت کند، بنابراین مصرف همزمان این داروها نیازمند پایش دقیقتر است. مصرف همزمان با سایر داروهایی که فاصلهٔ کیوتی قلب را طولانی میکنند، مانند برخی ضدآریتمیها، ضدافسردگیها یا آنتیبیوتیکهای خاص، خطر اختلال جدی ریتم قلب را افزایش میدهد. برخی داروها و حتی آب گریپفروت نیز میتوانند نحوهٔ متابولیسم کینیدین در بدن را تغییر دهند. به همین دلیل، فهرست کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هر تداخل احتمالی بررسی و مدیریت شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرف کینیدین سولفات در بارداری باید تنها با تجویز و نظارت مستقیم پزشک متخصص انجام شود؛ تصمیم دربارهٔ ادامه یا شروع درمان به شرایط بالینی مادر و ضرورت کنترل آریتمی بستگی دارد. این دارو مقدار کمی از طریق شیر مادر منتقل میشود، بنابراین در دوران شیردهی نیز باید زیرنظر پزشک مصرف شود. در هیچکدام از این دورهها، دارو را خودسرانه شروع، تغییر یا قطع نکنید.
نگهداری
کینیدین سولفات را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید. آن را همیشه دور از دسترس و دید کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دفع کنید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 200 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا باید کینیدین سولفات را همراه غذا مصرف کنم؟
۰۲چرا پزشک هنگام مصرف این دارو نوار قلب درخواست میکند؟
۰۳آیا مصرف همزمان کینیدین سولفات با دیگوکسین خطرناک است؟
۰۴اگر علائم آریتمی برطرف شد، میتوانم مصرف دارو را قطع کنم؟
۰۵آیا وزوز گوش پس از مصرف این دارو طبیعی است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۶ سازنده، در گروه C01BA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.