پروژسترون

پروژسترون یک هورمون استروئیدی طبیعی از گروه پروژستوژن‌هاست که در حالت عادی توسط تخمدان پس از تخمک‌گذاری و در دوران بارداری توسط جفت ساخته می‌شود. این هورمون با آماده‌سازی و حفظ دیوارهٔ داخلی رحم (آندومتر) نقش کلیدی در لانه‌گزینی جنین و تداوم بارداری دارد و در برابر اثر استروژن بر رشد این لایه تعادل ایجاد می‌کند. نسخهٔ دارویی پروژسترون، که ساختاری مشابه هورمون طبیعی بدن دارد، در شکل‌های خوراکی، واژینال و تزریقی برای جبران کمبود این هورمون یا حمایت هورمونی در شرایط خاص تجویز می‌شود. ردهٔ درمانی آن ادراری‌تناسلی و هورمون‌های جنسی است و در ایران با نام‌هایی مانند اوتروژستان و سیکلوژست شناخته می‌شود.

شکل و روش مصرف پروژسترون—خوراکی، واژینال یا تزریقی—و زمان‌بندی دقیق آن کاملاً به تشخیص پزشک و هدف درمان بستگی دارد. کپسول‌های خوراکی را معمولاً شب و نزدیک زمان خواب میل می‌کنند، چون ممکن است باعث گیجی یا خواب‌آلودگی خفیف شوند؛ در شکل واژینال هم باید پیش و پس از قرار دادن کپسول دست‌ها شسته شود. تداوم مصرف در دوره‌های حمایت از بارداری اهمیت زیادی دارد و قطع ناگهانی آن—به‌ویژه در بارداری—نباید بدون مشورت با پزشک انجام شود. برای دوز دقیق، فاصلهٔ مصرف و طول دورهٔ درمان، همیشه به دستور پزشک و برگهٔ داخل بستهٔ دارو مراجعه کنید.

پروژسترون می‌تواند با برخی داروها تداخل داشته باشد. داروهایی که آنزیم‌های کبدی متابولیسم هورمون را فعال می‌کنند—مثل برخی داروهای ضدتشنج (فنی‌توئین، کاربامازپین)، ریفامپین یا گیاه گل‌راعی (St. John's Wort)—می‌توانند اثر پروژسترون را کم کنند، درحالی‌که برخی داروهای ضدقارچ ممکن است سطح خونی آن را بالا ببرند. مصرف هم‌زمان با سیکلوسپورین می‌تواند غلظت خونی سیکلوسپورین را افزایش دهد و نیازمند پایش پزشکی است. الکل نیز ممکن است خواب‌آلودگی ناشی از دارو را تشدید کند، پس بهتر است محدود شود. فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی‌ای را که مصرف می‌کنید، حتماً به پزشک و داروساز خود بگویید.