بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · قلب و عروق

پروکائین آمید

Procainamide Hydrochloride
رده ATC C01BA02شکل تزریقیدوز 100 mg/1mLبرند در ایران ۶
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

پروکائین آمید دارویی ضدآریتمی از خانوادهٔ کلاس IA است که با کند کردنِ هدایتِ الکتریکیِ قلب، ضربان‌های نامنظم و پرخطر را کنترل می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر در بخش‌های اورژانس و مراقبتِ ویژهٔ قلبی برای کنترلِ حادِ آریتمی‌های بطنی و برخی آریتمی‌های دهلیزی به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

چون این دارو تزریقی و مخصوصِ محیطِ بیمارستانی است، تجویز و تزریقِ آن باید همراه با پایشِ پیوستهٔ ریتمِ قلب و فشارِ خون انجام گیرد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر سابقهٔ لوپوس، اختلالِ هدایتِ قلبی، میاستنی گراویس، یا حساسیت به داروهای بی‌حسیِ موضعی دارید، پیش از دریافتِ این دارو حتماً به پزشک اطلاع دهید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Procainamide
۰۲

معرفی دارو

پروکائین آمید یک داروی ضدآریتمیِ قلبی از دستهٔ کلاس IA است که با مسدود کردنِ کانال‌های سدیمِ سلول‌های قلب، سرعتِ هدایتِ جریانِ الکتریکی در بافتِ قلب را کاهش می‌دهد و ضربان‌های نامنظم و پرخطر را به ریتمِ طبیعی‌تری بازمی‌گرداند. این دارو معمولاً در شرایطِ حاد و در محیطِ بیمارستانی، از راهِ تزریقِ وریدی یا عضلانی، برای مهارِ سریعِ آریتمی‌های خطرناکِ بطنی و برخی آریتمی‌های دهلیزی به کار می‌رود. تصمیم دربارهٔ نوعِ آریتمی، سرعتِ تزریق و طولِ دورهٔ درمان را پزشکِ متخصصِ قلب بر اساسِ شرایطِ بالینیِ هر بیمار می‌گیرد. هدفِ اصلیِ آن، پایدارسازیِ ریتمِ قلب در شرایطِ اورژانسی و پیشگیری از عوارضِ خطرناکِ ناشی از ضربانِ نامنظم است.

۰۳

موارد مصرف

  • کنترلِ آریتمی‌های خطرناکِ بطنی، از جمله تاکی‌کاردیِ بطنی
  • درمانِ برخی آریتمی‌های دهلیزی مانندِ فیبریلاسیون یا فلوترِ دهلیزی در موارد منتخب
  • کنترلِ آریتمی‌های مرتبط با سندرمِ ولف-پارکینسون-وایت (Wolff-Parkinson-White)
  • بازگردانیِ ریتمِ طبیعیِ قلب در شرایطِ اورژانسیِ قلبی، زیرِ نظرِ مستقیمِ تیمِ درمان
۰۴

روش مصرف

پروکائین آمید تنها به‌صورتِ تزریقی (وریدی یا عضلانی) و معمولاً در بیمارستان یا زیرِ نظرِ مستقیمِ کادرِ درمانی تجویز می‌شود؛ بنابراین نیازی به تنظیمِ زمان یا مقدارِ مصرف توسط خودِ بیمار نیست. سرعتِ تزریق و طولِ دورهٔ درمان را پزشک بر اساسِ وضعیتِ قلبی و پاسخِ بیمار تعیین می‌کند و در همین مدت، ریتمِ قلب، فشارِ خون و علائمِ حیاتیِ بیمار به‌طورِ پیوسته کنترل می‌شوند. اگر پس از این دوره، ادامهٔ درمانِ ضدآریتمی با شکلِ دیگری از دارو لازم باشد، تصمیمِ نهایی و برنامهٔ دقیقِ آن را فقط پزشکِ معالج می‌گیرد و بیمار یا همراهانِ او نباید بدونِ هماهنگی با پزشک، دربارهٔ ادامه یا قطعِ درمان تصمیم بگیرند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

آریتمی‌های خطرناک بطنی، از جمله تاکی‌کاردی بطنی

بزرگسالانبارگیری وریدی آهسته، سپس در صورت نیاز انفوزیون وریدی نگهدارنده تا کنترل آریتمی؛ فقط در بیمارستان و زیر پایش قلبی.

به‌دلیل خطر آریتمی‌زایی و افت فشار، نوار قلب و فشار خون باید پیوسته پایش شود؛ در افت فشار یا پهن‌شدن قابل‌توجه کیوآراس، تجویز متوقف و بازبینی شود.

برخی آریتمی‌های دهلیزی، مانند فیبریلاسیون یا فلوتر دهلیزی، در موارد منتخب

بزرگسالانبارگیری وریدی آهسته برای تبدیل ریتم، سپس در صورت نیاز انفوزیون نگهدارنده؛ فقط تحت نظارت مستقیم متخصص قلب.

پیش از درمان، خطر افزایش هدایت دهلیزی‌بطنی و آمبولی ناشی از لختهٔ دهلیزی باید ارزیابی و مدیریت شود.

آریتمی‌های مرتبط با سندرم ولف–پارکینسون–وایت

بزرگسالانبارگیری وریدی آهسته و در صورت نیاز انفوزیون نگهدارنده برای مهار آریتمی؛ فقط در محیط مجهز و با پایش مستمر.

در فیبریلاسیون دهلیزی همراه با پیش‌تحریکی، داروهای مهارکنندهٔ گره دهلیزی‌بطنی می‌توانند خطرناک باشند و نباید خودسرانه مصرف شوند.

بازگردانی ریتم طبیعی قلب در شرایط اورژانسی قلبی

بزرگسالانبرای کاردیوورژن دارویی، بارگیری وریدی آهسته و در صورت نیاز انفوزیون نگهدارنده تا بازگشت ریتم؛ فقط زیر نظر مستقیم تیم درمان.

اگر بیمار از نظر همودینامیک ناپایدار باشد، کاردیوورژن الکتریکی هماهنگ اولویت دارد و تجهیزات احیا باید آماده باشد.

تنظیم دوز: پروکائین‌آمید دارویی پرخطر با دامنهٔ درمانی محدود است؛ پزشک دوز دقیق را بر پایهٔ سن، وزن، شدت آریتمی، عملکرد کلیه و کبد و وضعیت قلبی تعیین می‌کند. در نارسایی کلیه، سالمندی، اختلال کبدی یا نارسایی قلبی معمولاً کاهش دوز یا سرعت انفوزیون لازم است و نباید از سقف روزانه یا سرعت تجویز تعیین‌شده فراتر رفت.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیتِ پیشین به پروکائین آمید، پروکائین، یا سایر داروهای بی‌حس‌کنندهٔ موضعیِ مشابه
  • سابقهٔ لوپوسِ اریتماتوزِ سیستمیک (SLE) یا هر نوع سندرمِ شبه‌لوپوس در گذشته
  • اختلالاتِ هدایتِ قلبی مانندِ بلوکِ کاملِ قلب، به‌ویژه اگر ضربان‌ساز (Pacemaker) ندارید
  • بیماریِ میاستنی گراویس (Myasthenia Gravis) یا سایرِ بیماری‌های عصبی‌عضلانی
  • اختلالِ عملکردِ کبد یا کلیه که می‌تواند بر دفعِ دارو از بدن اثر بگذارد
  • بارداری، شیردهی، یا مصرفِ هر داروی دیگر، به‌ویژه سایرِ داروهای ضدآریتمی
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • حالتِ تهوعِ خفیف
  • کاهشِ اشتها
  • احساسِ سرگیجه یا ضعفِ خفیف
  • طعمِ تلخ یا ناخوشایند در دهان
  • اسهال
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • افتِ ناگهانی و شدیدِ فشارِ خون همراه با سرگیجهٔ شدید، تاریِ دید، یا نزدیک‌بودن به غش؛ در صورتِ بروز فوراً کادرِ درمانی را مطلع کنید و در نبودِ دسترسی به کادرِ درمانی، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • علائمِ شبه‌لوپوس مانندِ دردِ مفاصل، بثوراتِ پوستی، یا تبِ پایدار که معمولاً پس از مصرفِ طولانی‌مدت ظاهر می‌شود؛ این علائم را در اولین فرصت به پزشک گزارش دهید.
  • نشانه‌های اختلالِ خونی مانندِ تبِ ناگهانی، گلودردِ شدید، زخم‌های دهانی، یا کبودی و خونریزیِ غیرِعادی؛ این علائم نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشک‌اند.
  • طپشِ قلبِ جدید، نامنظم‌ترشدنِ ضربان، یا احساسِ تشدیدِ آریتمی در حینِ یا پس از تزریق؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو، کهیرِ گسترده، یا دشواریِ تنفس؛ در این حالت فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

مصرفِ هم‌زمانِ پروکائین آمید با سایر داروهای ضدآریتمی یا داروهایی که ریتمِ الکتریکیِ قلب را تحتِ تأثیر قرار می‌دهند، می‌تواند خطرِ بروزِ آریتمی‌های جدید را افزایش دهد. برخی داروها مانندِ سایمتیدین و تری‌متوپریم می‌توانند دفعِ کلیویِ پروکائین آمید را کم کرده و غلظتِ آن را در خون بالا ببرند. داروهای مؤثر بر انتقالِ عصبی‌عضلانی نیز ممکن است در بیمارانِ مبتلا به میاستنی گراویس اثرِ نامطلوب داشته باشند. به همین دلیل، پیش از هرگونه تزریق، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ دارویی‌ای را که مصرف می‌کنید، به پزشک و داروسازِ خود بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دادهٔ بالینیِ محدودی دربارهٔ مصرفِ پروکائین آمید در بارداری وجود دارد و این دارو معمولاً فقط در شرایطِ اورژانسی و ضروریِ قلبی، آن‌هم با ارزیابیِ دقیقِ پزشک، در دورانِ بارداری تجویز می‌شود. این دارو به مقدارِ کمی در شیرِ مادر ترشح می‌شود؛ از این رو، اگر در دورانِ شیردهی نیاز به دریافتِ آن باشد، تصمیم دربارهٔ ادامه یا قطعِ موقتِ شیردهی باید با پزشک هماهنگ شود.

۱۰

نگهداری

پروکائین آمید معمولاً در محیطِ بیمارستانی و توسطِ کادرِ درمانی نگهداری و تزریق می‌شود و شرایطِ نگهداریِ آن، مطابقِ دستورِ سازنده، در داروخانه یا بخشِ درمانی رعایت می‌گردد. اگر ویالِ دارو در اختیارِ شما یا خانواده قرار گیرد، آن را دور از دسترسِ کودکان، دور از نورِ مستقیم و گرمای زیاد نگه دارید، از انجمادِ آن پرهیز کنید، و پیش از استفاده، تاریخِ انقضا و ظاهرِ محلول را از نظرِ شفافیت و بی‌رنگ‌بودن بررسی کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی100 mg / 1mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۶ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
بیوکوریل BIOCORYL
1000 MILLIGRAM in 1 VIAL, SINGLE-USE
B Braun Co
تزریقی
بایوکوریل BIOCORYL
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
B.Braun Medical SA
تزریقی
پروکائین آمید PROCAINAMIDE
1 VIAL in 1 CARTON
Kwality Pharmaceuticals Ltd.
تزریقی
بیوکوریل 1گرم ویال BIOCORYL 1G VIAL
1 in 1 VIAL
Vifor Pharma
تزریقی
بیوکوریل BIOCORYL
1 VIAL in 1 BOX · 1 BOX in 1 BOX · 1000 MILLIGRAM in 1 VIAL
Vifor Pharma EspaaU S.L.
تزریقی
بیوکوریل 1000 م گ / 10 م ل ویال BIOCORYL 1000MG/10ML VIAL
توسعه بازرگانی پخش رازی
تزریقی
پروسینامید هیدروکلراید 100 میلیگرم/میلی لیتر / 10 میلی لیتر ویال PROCAINAMIDE HYDROCHLORIDE-100 MG/ML, 10ML-INJECTION-VIAL-PARENTERAL
دارویی پخش رازی
تزریقی
ویال بیوکوریل 1 گرم / 10 میلی لیتر BIOCORYL 1G/10ML VIAL
پویش دارو گستر برتر فارس
تزریقی
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا پروکائین آمید فقط به‌صورتِ تزریقی است؟
شکلِ دارویی موجود از این دارو در حالِ حاضر تزریقی است و برای کنترلِ سریعِ آریتمی در شرایطِ حاد و بیمارستانی به کار می‌رود. نیاز به ادامهٔ درمان با دارویِ ضدآریتمیِ دیگر پس از این مرحله را پزشکِ متخصصِ قلب تعیین می‌کند.
۰۲آیا این دارو برای مصرفِ طولانی‌مدت و روزانه است؟
خیر؛ پروکائین آمید بیشتر برای مدیریتِ حادِ آریتمی در بیمارستان به کار می‌رود، نه یک درمانِ روزمرهٔ خانگی. ادامهٔ درمانِ ضدآریتمی پس از رفعِ وضعیتِ حاد را پزشکِ معالج بر اساسِ نوعِ آریتمی و پاسخِ بیمار تعیین می‌کند.
۰۳سندرمِ شبه‌لوپوسی که دربارهٔ این دارو شنیده‌ام چیست؟
مصرفِ طولانی‌مدتِ پروکائین آمید در برخی بیماران می‌تواند مجموعه‌ای از علائمِ شبیه به بیماریِ لوپوس مانندِ دردِ مفاصل، بثوراتِ پوستی، یا تب ایجاد کند. این عارضه معمولاً پس از قطعِ دارو زیرِ نظرِ پزشک برطرف می‌شود و در درمان‌های طولانی، پزشک به‌طورِ دوره‌ای این علائم را پیگیری می‌کند.
۰۴آیا در طولِ تزریقِ این دارو پایشِ خاصی لازم است؟
بله؛ چون این دارو می‌تواند بر ریتم و فشارِ خون اثر بگذارد، معمولاً در طولِ تزریق، ریتمِ قلب با نوارِ قلب و فشارِ خونِ بیمار به‌طورِ پیوسته کنترل می‌شود. این پایش به تیمِ درمان کمک می‌کند تا در صورتِ نیاز، سرعتِ تزریق را تنظیم کنند.
۰۵اگر مشکلِ کلیوی داشته باشم، این دارو برایم بی‌خطر است؟
پروکائین آمید عمدتاً از راهِ کلیه دفع می‌شود؛ بنابراین در بیمارانِ دارایِ نارساییِ کلیوی، غلظتِ دارو در خون ممکن است بیش از حدِ معمول بالا برود. پزشک با آگاهی از وضعیتِ کلیویِ شما، برنامهٔ تزریق را متناسب با شرایطتان تنظیم می‌کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۶ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۶ برند از ۸ سازنده، در گروه C01BA02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.