پردنیزولون استات
پردنیزولون استات قطرهٔ چشمیِ کورتیکواستروئیدی (ضدالتهابِ استروئیدی) است که با مهارِ واکنشهای التهابیِ بدن، التهابِ سطحِ چشم را کاهش میدهد.
بیشترین کاربردِ آن کاهشِ التهاب و تورمِ چشم پس از جراحی، درمانِ التهابِ قرنیه و ملتحمه، و کنترلِ آماسهای داخلِ چشم مانندِ اوئیت است.
مصرفِ طولانی یا بدونِ نظارت میتواند فشارِ داخلِ چشم را بالا ببرد و به آبمروارید یا نازکشدنِ قرنیه بینجامد، برای همین این قطره فقط طبقِ نسخه و با پیگیریِ پزشک مصرف میشود.
اگر دردِ چشم یا قرمزی بدتر شد، دیدتان کم شد، یا پس از چند روز بهبودی احساس نکردید، حتماً با پزشک یا چشمپزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پردنیزولون استات یکی از کورتیکواستروئیدهای موضعیِ چشمی است که در ایران با نامهای تجاریِ گوناگونی از جمله پردفورت نیز عرضه میشود و در دستهٔ داروهای ضدالتهابِ چشم و گوش قرار میگیرد. این دارو با کاهشِ فعالیتِ موادِ التهابزا در بدن، از جمله پروستاگلاندینها، تورم، قرمزی و ناراحتیِ ناشیِ از التهابِ چشم را کم میکند. چون این قطره بهصورتِ سوسپانسیون (معلق) است، پیش از هر بار مصرف باید کاملاً تکان داده شود تا دارو بهطورِ یکنواخت در چشم پخش شود. هدفِ اصلیِ آن، کنترلِ التهابهای سطحی و بخشِ قدامیِ چشم است، بهویژه پس از جراحیِ چشم یا در واکنشهای آلرژیک و التهابیِ آن.
موارد مصرف
- کاهشِ التهاب و تورمِ چشم پس از جراحیهایی مانندِ عملِ آبمروارید
- درمانِ التهابِ ملتحمه (لایهٔ شفافِ روی چشم) و قرنیه با منشأِ آلرژیک یا غیرعفونی
- کنترلِ اوئیت (التهابِ لایهٔ میانیِ چشم) و التهابِ بخشِ قدامیِ چشم
- کاهشِ التهاب پس از آسیب یا ضربه به چشم
- درمانِ برخی التهابهای آلرژیکِ شدیدِ چشم که به درمانهای سادهتر پاسخ نمیدهند
روش مصرف
پیش از هر بار استفاده، ویالِ قطره را چند ثانیه خوب تکان دهید تا سوسپانسیون یکدست شود، سپس دستها را بشویید و بدونِ آنکه نوکِ قطرهچکان به چشم، پلک یا هر سطحِ دیگری برخورد کند، قطره را در کیسهٔ زیرِ پلکِ پایین بچکانید. بعد از چکاندن، چند دقیقه چشم را ببندید و با انگشت، گوشهٔ داخلیِ چشم کنارِ بینی را ملایم فشار دهید تا جذبِ دارو به بدن کمتر شود. اگر همزمان از قطرهٔ چشمیِ دیگری هم استفاده میکنید، بینِ آنها فاصلهٔ زمانی بگذارید تا اثرِ هم را کم نکنند. تعدادِ دفعاتِ مصرف در روز و طولِ دورهٔ درمان را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک رعایت کنید و حتی اگر التهاب بهتر شد، بدونِ نظرِ پزشک قطره را زودتر یا ناگهان قطع نکنید، چون ممکن است التهاب دوباره برگردد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کاهش التهاب و تورم چشم پس از جراحی، مانند عمل آبمروارید
درمان معمولاً چند هفته ادامه مییابد و با کاهش التهاب، دفعات مصرف بهتدریج کم میشود؛ دارو ممکن است ترمیم پس از جراحی را به تأخیر بیندازد.
التهاب حساسیتی یا غیرعفونی ملتحمه و قرنیه
اگر طی ۲ روز بهبود ایجاد نشد یا درد و کاهش دید رخ داد، معاینهٔ مجدد لازم است؛ در عفونتهای چرکی یا ویروسی نباید خودسرانه مصرف شود.
اوئیت و التهاب بخش قدامی چشم
پس از کنترل التهاب، دفعات مصرف باید بهتدریج کاهش یابد؛ قطع ناگهانی، بهویژه پس از مصرف طولانی، میتواند باعث برگشت التهاب شود.
کاهش التهاب پس از آسیب یا ضربه به چشم
در آسیب شیمیایی، حرارتی، نافذ یا همراه زخم قرنیه، مصرف باید پس از ارزیابی چشمپزشکی باشد؛ کورتیکواستروئید میتواند عفونت پنهان را تشدید و ترمیم را کند کند.
التهاب حساسیتی شدید چشم که به درمانهای سادهتر پاسخ نداده است
فقط پس از رد عفونت و ناکافی بودن درمانهای سادهتر استفاده شود؛ پس از بهبود، دفعات مصرف باید بهتدریج کاهش یابد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر عفونتِ ویروسیِ چشم، بهویژه تبخال یا هرپسِ چشمی، داشتهاید، حتماً پیش از مصرف به پزشک بگویید
- سابقهٔ گلوکوم (فشارِ بالای چشم) یا آبمروارید را با پزشک در میان بگذارید
- اگر چشمِ شما در حالِ حاضر قرمز، دردناک یا دارایِ ترشح است و علتِ آن هنوز مشخص نشده، پیش از مصرف حتماً معاینه شوید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به پردنیزولون یا اجزایِ دیگرِ این قطره را اطلاع دهید
- بارداری، شیردهی یا قصدِ بارداری را با پزشک مطرح کنید
- اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، دربارهٔ زمانِ مناسبِ ادامهٔ استفاده از آن در دورانِ درمان با پزشک مشورت کنید
عوارض احتمالی
- سوزش یا کمی احساسِ ناراحتی هنگامِ چکاندنِ قطره
- تاریِ موقتِ دید بلافاصله پس از مصرف
- احساسِ جسمِ خارجی یا خارش در چشم
- آبریزشِ خفیفِ چشم
- حساسیتِ گذرا به نور
- افزایشِ فشارِ داخلِ چشم: اگر دردِ چشم، دیدنِ هالهٔ رنگی دورِ نورها یا تاریِ روبهپیشرفتِ دید داشتید، به پزشک مراجعه کنید؛ مصرفِ طولانیمدت میتواند فشارِ چشم را بالا ببرد.
- آبمروارید: با مصرفِ طولانیمدت ممکن است کدورتِ عدسیِ چشم ایجاد شود؛ کاهشِ تدریجیِ دید را جدی بگیرید و به چشمپزشک اطلاع دهید.
- تأخیر در بهبودِ زخم یا نازکشدنِ قرنیه: اگر پس از جراحی یا آسیبِ چشمی، دردِ چشم، ترشحِ غیرعادی یا وخیمشدنِ التهاب پیش آمد، سریع به چشمپزشک مراجعه کنید.
- بروز یا تشدیدِ عفونتِ چشمی (ویروسی یا قارچی): اگر قرمزی و التهاب پس از بهبودِ اولیه دوباره شدت گرفت، فوراً به پزشک اطلاع دهید.
- واکنشِ آلرژیکِ شدید، مانندِ تورمِ ناگهانیِ پلک یا صورت یا مشکلِ تنفسی: در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرفِ همزمانِ این قطره با برخی داروهای ضدالتهابِ غیراستروئیدیِ چشمی میتواند خطرِ آسیب به قرنیه را افزایش دهد، و استفادهٔ همزمان از چند قطرهٔ چشمیِ دیگر ممکن است اثرِ یکدیگر را کم کند، مگر آنکه با فاصلهٔ زمانیِ کافی مصرف شوند. فهرستِ کاملِ داروها، قطرههای چشمیِ دیگر و مکملهایی که مصرف میکنید را حتماً به پزشک و داروساز بگویید تا از هرگونه تداخلِ احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرفِ این قطرهٔ چشمی در بارداری، اطلاعاتِ محدودی در دست است؛ چون جذبِ آن به داخلِ بدن معمولاً کم است، پزشک در صورتِ نیازِ واقعی و پس از سنجیدنِ فایده و خطر ممکن است آن را تجویز کند، اما تصمیمِ نهایی باید با پزشک باشد. در دورانِ شیردهی نیز مصرفِ این قطره تنها با نظرِ پزشک انجام شود.
نگهداری
این قطره را در دمایِ اتاق و دور از نورِ مستقیمِ خورشید و رطوبت نگه دارید، مگر آنکه روی بستهبندی دستورِ دیگری قید شده باشد. آن را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید، پس از هر بار استفاده درِ ویال را محکم ببندید، و پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید. اگر رنگ یا ظاهرِ سوسپانسیون تغییرِ غیرعادی کرد یا مدتِ طولانی از بازکردنِ آن گذشته، از مصرفِ آن خودداری کنید و با داروساز مشورت کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۰ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا باید پیش از هر بار مصرف، ویالِ این قطره را تکان دهم؟
۰۲آیا مصرفِ طولانیمدتِ این قطره خطر دارد؟
۰۳آیا میتوانم هنگامِ استفاده از این قطره لنزِ تماسی بزنم؟
۰۴اگر بعد از چند روز مصرف، چشمم بهتر شد، میتوانم قطره را قطع کنم؟
۰۵آیا این قطره برایِ هر نوع قرمزی یا التهابِ چشم مناسب است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۰ برند از ۸ سازنده، در گروه S01BA04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.