فنیل‌افرین

فنیل‌افرین دارویی از ردهٔ سمپاتومیمتیک‌هاست که به‌صورتِ موضعی، در قالبِ قطره یا اسپریِ بینی با غلظتِ ۰٫۵ درصد، به کار می‌رود. این دارو با تحریکِ گیرنده‌هایِ آلفا-۱ آدرنرژیک در دیوارهٔ رگ‌هایِ خونیِ مخاطِ بینی، باعثِ تنگ‌شدنِ موقتِ این رگ‌ها می‌شود؛ در نتیجه، جریانِ خون به بافتِ متورمِ بینی کم، و تورم، پُری و ترشحاتِ آن کاهش می‌یابد. اثرِ این دارو معمولاً طیِ چند دقیقه آغاز می‌شود، اما ماندگاریِ آن کوتاه است؛ به همین دلیل، نقشِ اصلیِ آن تسکینِ سریع و موقتِ گرفتگیِ بینی است، نه درمانِ عاملِ زمینه‌ایِ آن مانندِ عفونتِ ویروسی یا آلرژی. به همین دلیل، مصرفِ آن معمولاً کوتاه‌مدت در نظر گرفته می‌شود.

پیش از استفاده، بینی را به‌آرامی تمیز کنید تا دارو بهتر به مخاطِ بینی برسد. برایِ قطره، معمولاً سر کمی به عقب خم یا دراز کشیده می‌شود تا قطره در مسیرِ درست بنشیند؛ برایِ اسپری، سر صاف نگه داشته می‌شود و هم‌زمان با یک دَمِ آرام از بینی، پمپ فشرده می‌شود — روشِ دقیقِ استفاده را از داروساز بپرسید. نوکِ وسیلهٔ دارو را به بینی یا هر سطحِ دیگر نچسبانید و این دارو را با فردِ دیگری شریک نشوید، چون خطرِ انتقالِ عفونت وجود دارد. این دارو فقط برایِ تسکینِ کوتاه‌مدت ساخته شده؛ ادامهٔ مصرفِ آن برایِ روزهایِ زیاد، برخلافِ تصورِ رایج، می‌تواند گرفتگیِ بینی را پس از قطع، بدتر از قبل کند. مدتِ مجازِ مصرف و تعدادِ دفعاتِ روزانه را طبقِ برچسبِ دارو یا نظرِ پزشک و داروساز رعایت کنید و بدونِ مشورت، مصرف را طولانی‌تر از حدِ توصیه‌شده ادامه ندهید.

مصرفِ هم‌زمانِ فنیل‌افرین با داروهایِ ضدافسردگیِ مهارکنندهٔ مونوآمین‌اکسیداز (MAOI)، یا تا دو هفته پس از قطعِ آن‌ها، می‌تواند باعثِ افزایشِ خطرناکِ فشارِخون شود و معمولاً توصیه نمی‌شود. استفادهٔ هم‌زمان با سایرِ قطره‌ها، اسپری‌ها یا قرص‌هایِ بازکنندهٔ بینی و ضدسرماخوردگی نیز می‌تواند تپشِ قلب، لرزش و بالارفتنِ فشارِخون را تشدید کند. برخی داروهایِ ضدافسردگیِ سه‌حلقه‌ای و داروهایِ فشارِخون نیز ممکن است با این دارو تداخل داشته باشند و اثرِ یکدیگر را کم یا زیاد کنند. به همین دلیل، فهرست کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا خطرِ تداخل بررسی شود.