پگاینترفرون بتا-۱آ
پگاینترفرون بتا-۱آ یک داروی زیستی از گروه اینترفرونهای بتا و تعدیلکنندهٔ ایمنی است. با تنظیم بخشی از پاسخ ایمنی، فعالیت التهابی دستگاه عصبی را در شکلهای عودکنندهٔ اماس کاهش میدهد.
برای درمان شکلهای عودکنندهٔ اماس در بزرگسالان، از جمله اماس عودکنندهـفروکشکننده و اماس پیشروندهٔ ثانویهٔ فعال، به کار میرود. هدف اصلی کاهش عودها و فعالیت التهابی بیماری است.
تب، لرز، بدندرد و واکنش محل تزریق شایعاند، اما زردی پوست یا چشم، واکنش حساسیتی شدید، آسیب پوستی محل تزریق و تغییرات شدید خلقی هشداردهندهاند. در تنگی نفس یا تورم صورت و گلو فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
پیش از شروع درمان، سابقهٔ بیماری کبد، افسردگی، تشنج، بیماری قلبی، بیماری کلیوی، اختلال تیروئید یا مشکلات خونی و همهٔ داروهایتان را مطرح کنید. بارداری، قصد بارداری یا شیردهی و هر تغییر شدید پس از تزریق نیز نیازمند اطلاع به پزشک است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پگاینترفرون بتا-۱آ یک داروی زیستی از گروه اینترفرونهای بتا و تعدیلکنندهٔ ایمنی است و در طبقهبندی دارویی در گروه «ضدسرطان و ایمنی» قرار میگیرد؛ کاربرد اصلی آن کنترل اماس است. این دارو با اثر بر گیرندههای اینترفرون و تنظیم پیامهای التهابی، به کاهش فعالیت نابجای سیستم ایمنی در دستگاه عصبی کمک میکند؛ جزئیات کامل اثر آن در اماس هنوز کاملاً روشن نیست. پگ سینووکس نام تجاری گزارششده برای این فرآورده است. فرآوردهٔ موردنظر به شکل تزریقی با قدرت ۹۴ میکروگرم در ۰٫۵ میلیلیتر ارائه میشود.
موارد مصرف
- درمان اماس عودکنندهـفروکشکننده در بزرگسالان
- درمان اماس پیشروندهٔ ثانویهٔ فعال در بزرگسالانِ واجد شرایط
- کاهش دفعات عود و فعالیت التهابی و ضایعات جدید در شکلهای عودکنندهٔ اماس
روش مصرف
این دارو تزریقی است و باید در فاصلههای منظمِ تعیینشده در نسخه مصرف شود؛ در بسیاری از برنامهها فاصلهٔ تزریق دو هفته است، اما مقدار، زمان شروع و افزایش تدریجی آن را متخصص اماس تعیین میکند. روش تزریق و محل آن، بسته به نوع فرآورده، میتواند زیرجلدی یا عضلانی باشد و خودتزریقی فقط پس از آموزش عملی انجام شود. محل تزریق را هر بار عوض کنید، سرنگ یا قلم را فقط یکبار به کار ببرید و با فرد دیگری به اشتراک نگذارید. قدرت ۹۴ میکروگرم در ۰٫۵ میلیلیتر ممکن است در مرحلهٔ افزایش تدریجی آغاز درمان استفاده شود؛ آن را خودسرانه جایگزین قدرتهای دیگر نکنید. فرآوردهٔ سردشده را طبق بروشور پیش از تزریق به دمای اتاق برسانید و با گرمای مستقیم گرم نکنید؛ اگر محلول کدر، رنگی یا دارای ذرات بود، استفاده نکنید. در صورت فراموشی نوبت، دو نوبت را نزدیک هم تزریق نکنید و برای برنامهٔ جایگزین راهنمایی بگیرید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به اینترفرون بتا، پگاینترفرون یا هر جزء فرآورده حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف اطلاع دهید. افسردگی شدید فعلی یا فکر آسیبزدن به خود نیز باید فوراً ارزیابی شود.
- سابقهٔ افسردگی، تشنج، بیماری قلبی بهویژه نارسایی قلبی، بیماری کبدی یا کلیوی، اختلال تیروئید و بیماریهای خودایمنی را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر کبودی یا خونریزی غیرعادی، کمخونی، کاهش گلبولهای سفید یا کاهش پلاکت داشتهاید، اطلاع دهید.
- فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی، بهویژه داروهای ضدتشنج، ضدافسردگی و داروهای آسیبزننده به کبد را ارائه کنید.
- بارداری، قصد بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی را پیش از شروع یا ادامهٔ درمان اعلام کنید. تغییر از سایر فرآوردههای اینترفرون نیز باید با برنامهٔ متخصص انجام شود.
- پیش از شروع و در طول درمان، ممکن است شمارش سلولهای خون و پلاکت، آزمایشهای عملکرد کبد و در صورت نیاز آزمایش تیروئید لازم باشد.
عوارض احتمالی
- سردرد
- تب و لرز
- درد عضلات و مفاصل
- خستگی یا ضعف
- قرمزی، درد، خارش یا تورم محل تزریق
- تهوع
- تورم ناگهانی لب، صورت، زبان یا گلو، کهیر گسترده، خسخس یا دشواری تنفس: تزریق بعدی را انجام ندهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افکار خودکشی، افسردگی شدید یا تغییر غیرمعمول رفتار: همان روز با پزشک تماس بگیرید؛ اگر خطر آسیب فوری وجود دارد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، مدفوع روشن، درد شدید بالای شکم یا تهوع و استفراغ پایدار: نوبت بعدی را خودسرانه تکرار نکنید و سریع ارزیابی پزشکی شوید.
- زخم، سیاهشدن پوست، تاول، درد رو به افزایش یا ترشح از محل تزریق: از همان محل دوباره تزریق نکنید و سریع با پزشک تماس بگیرید؛ در تب یا گسترش قرمزی، مراجعهٔ فوری لازم است.
- کبودی یا خونریزی غیرعادی، تب پایدار یا عفونت مکرر، رنگپریدگی و ضعف شدید: برای آزمایش خون و ارزیابی پزشکی سریع مراجعه کنید.
- فشارخون ناگهانی بالا همراه با سردرد شدید، گیجی یا ضعف، کاهش ادرار یا تورم بدن، تشنج تازه یا تنگی نفس رو به افزایش: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل اختصاصی با غذای خاص برای پگاینترفرون بتا-۱آ شناخته نشده و مصرف آن به غذا وابسته نیست. با این حال، تداخلهای دارویی گسترده بهطور کامل بررسی نشدهاند و این دارو ممکن است فعالیت برخی آنزیمهای کبدی را تغییر دهد؛ بنابراین مصرف همزمان داروهای دارای دامنهٔ درمانی باریک، بهویژه بعضی داروهای ضدتشنج یا ضدافسردگی، باید بررسی شود. در دورههای عود، مصرف کورتونها در مطالعات بالینی امکانپذیر بوده است، اما زمان و مقدار آن جداگانه تعیین میشود. مصرف زیاد الکل و داروهای آسیبزننده به کبد میتواند نگرانیهای کبدی را بیشتر کند؛ فهرست کامل داروها و مکملهایتان، داروهای بدون نسخه و میزان مصرف الکل را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از تزریق بعدی با متخصص اماس صحبت کنید و خودسرانه درمان را قطع یا ادامه ندهید. دادههای انسانی موجود افزایش روشنی در ناهنجاریهای عمدهٔ جنینی پس از مواجهه پیش از بارداری یا سهماههٔ اول نشان ندادهاند، اما اطلاعات دربارهٔ سهماههٔ دوم و سوم محدود است و دربارهٔ خطر سقط هنوز قطعیت کامل وجود ندارد؛ در صورت نیاز بالینی، پزشک میتواند ادامهٔ درمان را بررسی کند. انتقال دارو به شیر مادر احتمالاً ناچیز است و آسیب مهمی برای شیرخوار انتظار نمیرود، اما تصمیم مصرف در شیردهی باید با شرایط مادر و نوزاد هماهنگ شود.
نگهداری
در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، در جعبهٔ اصلی و دور از نور نگهداری کنید؛ یخزدگی ممنوع است و فرآوردهٔ یخزده را دور بیندازید. اگر طبق بروشور فرآورده ناچاراً خارج از یخچال نگهداری شد، دما نباید از ۲۵ درجه بیشتر شود و مجموع زمان بیرونماندن از یخچال از ۳۰ روز فراتر نرود؛ اگر از مدت یا شرایط نگهداری مطمئن نیستید، استفاده نکنید. پیش از تزریق حدود ۳۰ دقیقه برای رسیدن به دمای اتاق صبر کنید و از آب داغ یا منبع گرمایی استفاده نکنید. دور از دسترس کودکان و پس از تاریخ انقضا نگهداری نشود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 0.5mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا داروی من قدرت ۹۴ میکروگرم دارد؟
۰۲آیا پگاینترفرون بتا-۱آ حملهٔ فعلی اماس را درمان میکند؟
۰۳تب و بدندرد بعد از تزریق پگاینترفرون بتا-۱آ طبیعی است؟
۰۴اگر محل تزریق قرمز یا دردناک شد، چه کنم؟
۰۵اگر یک نوبت تزریق را فراموش کردم، آیا باید دو نوبت بزنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L03AB13. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.