پگ اینترفرون بتا-۱آ
پگ اینترفرون بتا-۱آ دارویی تزریقی از خانوادهٔ اینترفرونها و تنظیمکنندهٔ پاسخ ایمنی است. با کاهش التهاب مرتبط با اماس به کنترل شکلهای عودکنندهٔ بیماری کمک میکند.
این دارو بیشتر برای درمان اماس عودکننده در بزرگسالان، کاهش دفعات عود و کنترل فعالیت بیماری به کار میرود.
پایش خلقوخو، عملکرد کبد و شمارش سلولهای خون در طول درمان اهمیت دارد. واکنش آلرژیک شدید، آسیب کبدی یا افکار خودکشی نیازمند اقدام فوری است.
در صورت بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، و نیز هنگام ابتلا به بیماری کبد، کلیه، قلب، تیروئید یا سابقهٔ تشنج، پیش از درمان اطلاع دهید. فهرست داروها و مکملهای خود، بهویژه داروهای ضدتشنج، ضدافسردگی و اثرگذار بر کبد را نیز مطرح کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پگ اینترفرون بتا-۱آ یک داروی تزریقی از خانوادهٔ اینترفرونها و تنظیمکنندهٔ پاسخ ایمنی است که برای کنترل اماس عودکننده در بزرگسالان به کار میرود. پگشدنِ اینترفرون بتا-۱آ باعث میشود دارو مدت بیشتری در بدن بماند و معمولاً با فاصلهٔ بیشتری تزریق شود. این دارو با تعدیل فعالیت سلولهای ایمنی و کاهش التهاب در دستگاه عصبی مرکزی، به کمشدن عودهای اماس کمک میکند؛ سازوکار دقیق آن در اماس کاملاً روشن نیست. فرم دادهشده در این مدخل، محلول تزریقی با قدرت ۱۲۵ میکروگرم در نیم میلیلیتر است و بسته به فرآورده میتواند زیرجلدی یا عضلانی تزریق شود.
موارد مصرف
- درمان اماس عودکننده ـ فروکشکننده در بزرگسالان
- کنترل برخی شکلهای عودکنندهٔ اماس در بزرگسالان، بر اساس نوع و فعالیت بیماری
- کاهش دفعات عودهای اماس در درمان طولانیمدت
- کاهش فعالیت التهابی بیماری و کمک به کندترشدن پیشرفت ناتوانی در برخی بیماران
روش مصرف
این دارو فقط بهصورت تزریق زیرجلدی یا عضلانی استفاده میشود؛ مسیر و برنامهٔ تزریق را نسخه و نوع فرآورده تعیین میکند و برنامه در بسیاری از بیماران با فاصلهٔ دوهفتهای است. در آغاز درمان ممکن است مقدار دارو مرحلهای افزایش یابد تا علائم شبهآنفلوانزا کمتر شود؛ این مرحله را خودسرانه تغییر ندهید. خودتزریقی فقط پس از آموزش عملی انجام شود، محل تزریق را هر بار عوض کنید و روی پوست قرمز، زخمی، کبود، عفونی یا اسکاردار تزریق نکنید. فرآوردهٔ یخچالی را طبق بروشور پیش از تزریق به دمای اتاق برسانید و با آب داغ یا حرارت گرم نکنید. چون دارو تزریقی است، با غذا ارتباطی ندارد. اگر یک نوبت فراموش شد، دو تزریق را نزدیک هم انجام ندهید و برای تنظیم نوبت بعدی از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید. قلم یا سرنگ یکبارمصرف است و پس از استفاده باید در محفظهٔ ایمن اجسام تیز دور انداخته شود؛ قطع یا تعویض دارو را خودسرانه انجام ندهید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به اینترفرون بتا، پگ اینترفرون یا هر جزء فرآورده حساسیت داشتهاید، پیش از تزریق اطلاع دهید؛ در صورت استفاده از سرنگ عضلانی، حساسیت به لاتکس را نیز مطرح کنید.
- افسردگی شدید فعلی یا افکار خودکشی باید پیش از شروع درمان بررسی شود؛ سابقهٔ افسردگی و هر تغییر تازه در خلقوخو را هم گزارش کنید.
- بیماری کبدی، مصرف زیاد الکل یا مصرف داروهایی که به کبد آسیب میزنند را اطلاع دهید؛ ممکن است آزمایشهای عملکرد کبد پیش و در طول درمان لازم باشد.
- نارسایی قلب، بیماری عروق قلب، اختلال ریتم، بیماری کلیه، ورم یا ادرار کفآلود، اختلال تیروئید یا بیماری خودایمنی را با پزشک در میان بگذارید.
- سابقهٔ تشنج، کاهش گلبولهای خون یا پلاکت، کمخونی، خونریزی یا عفونتهای مکرر را بگویید؛ شمارش سلولهای خون و پلاکتها معمولاً باید پایش شود.
- بارداری، قصد بارداری، شیردهی، سن کمتر از ۱۸ سال و تمام داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی خود، بهویژه داروهای ضدتشنج، ضدافسردگی و کورتونها را اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- علائم شبهآنفلوانزا مانند تب، لرز، احساس گرما، بدندرد و خستگی؛ این علائم معمولاً در آغاز درمان بیشتر دیده میشوند.
- سردرد
- درد عضله و مفصل
- قرمزی، درد، خارش، تورم، گرمی یا کبودی محل تزریق
- تهوع یا استفراغ و گاهی خارش پوست یا ریزش مو
- بالارفتن آنزیمهای کبدی یا کاهش گلبولهای سفید و هموگلوبین در آزمایش
- تورم صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده، خسخس، تنگی نفس، سرگیجهٔ شدید یا غش میتواند نشانهٔ حساسیت شدید باشد؛ تزریق بعدی را انجام ندهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افسردگی شدید، تغییر رفتار غیرعادی، ناامیدی یا فکر آسیب به خود را همان روز گزارش کنید؛ در صورت خطر فوری یا افکار خودکشی فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، مدفوع روشن، درد قسمت بالای راست شکم، تهوع شدید یا خستگی غیرمعمول میتواند نشانهٔ آسیب کبدی باشد؛ نوبت بعدی را تا ارزیابی پزشک خودسرانه ادامه ندهید و سریع مراجعه کنید.
- درد شدید یا روبهافزایش محل تزریق، تاول، زخم باز، ترشح یا سیاهشدن پوست نیازمند بررسی سریع است؛ در آن ناحیه تزریق نکنید.
- کبودی یا خونریزی غیرعادی، نقطههای قرمز پوستی، رنگپریدگی، تب یا عفونت مکرر، فشارخون تازهبالا، گیجی، کاهش ادرار یا ادرار کفآلود میتواند نشانهٔ اختلال جدی خونی یا کلیوی باشد؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- تنگی نفس جدید یا بدترشونده، تورم پاها، افزایش سریع وزن، درد قفسهٔ سینه، تپش شدید یا تشنج نیازمند ارزیابی فوری است؛ در تنگی نفس شدید، درد قفسهٔ سینه یا تشنج فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل مستقیم و مهمی با غذا برای این داروی تزریقی شناخته نشده و زمان تزریق به وعدهٔ غذایی وابسته نیست. مصرف همزمان با داروهای آسیبرسان به کبد میتواند نیاز به پایش کبد را بیشتر کند. این دارو ممکن است فعالیت برخی آنزیمهای کبدی را تغییر دهد؛ بنابراین دربارهٔ داروهای دارای محدودهٔ درمانی باریک، بهویژه بعضی داروهای ضدتشنج و ضدافسردگی، احتیاط لازم است. کورتونها در برخی عودهای اماس همراه این دارو استفاده شدهاند، اما برنامهٔ آن باید توسط متخصص تعیین شود. تداخل مستقیم مشخصی با الکل ثابت نشده، ولی مصرف زیاد الکل به کبد فشار میآورد و بهتر است از آن پرهیز شود. فهرست کامل داروها، داروهای بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای موجود، بهویژه دربارهٔ مصرف پیش از بارداری یا اوایل بارداری، افزایش مشخصی در ناهنجاریهای مادرزادی نشان ندادهاند؛ بااینحال اطلاعات دربارهٔ ماههای بعدی بارداری محدود است و احتمال سقط در مطالعات حیوانی مطرح شده است. اگر باردارید یا قصد بارداری دارید، ادامه یا قطع دارو را خودسرانه تصمیم نگیرید و ضرورت درمان را با متخصص بررسی کنید. اطلاعات محدودی نشان میدهد مقدار انتقال این دارو به شیر بسیار کم است و انتظار آسیب قابلتوجه به نوزاد نمیرود، اما مصرف در شیردهی باید با توجه به نیاز مادر و وضعیت نوزاد تنظیم شود.
نگهداری
دارو را معمولاً در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، داخل جعبهٔ اصلی و دور از نور نگهداری کنید. آن را یخ نزنید و اگر یخ زده است دور بیندازید. در صورت نبود یخچال، فقط اگر بروشور همان فرآورده اجازه دهد، میتوان آن را در دمای حداکثر ۲۵ درجه برای مجموعاً حداکثر ۳۰ روز نگه داشت. پیش از مصرف تاریخ انقضا و ظاهر محلول را بررسی کنید؛ محلول کدر، رنگی یا دارای ذرات قابلاستفاده نیست. دارو و سرنگ مصرفشده را دور از دسترس کودکان و سرنگ را در محفظهٔ ایمن اجسام تیز نگهداری و دفع کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 0.5mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پگ اینترفرون بتا-۱آ برای درمان حملهٔ ناگهانی اماس است؟
۰۲چرا بعد از تزریق تب و بدندرد میگیرم؟
۰۳آیا میتوانم خودم این دارو را تزریق کنم؟
۰۴آیا پلگریدی و پگ سینووکس یکی هستند؟
۰۵اگر یک نوبت تزریق را فراموش کنم چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۳ سازنده، در گروه L03AB13. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.