پگفیلگراستیم
پگفیلگراستیم دارویی طولانیاثر از گروه عوامل محرک تولید گلبول سفید است و مغز استخوان را به ساخت نوتروفیلها تحریک میکند.
این دارو بیشتر برای کاهش مدت نوتروپنی و پایینآوردن خطر تب و عفونت پس از برخی دورههای شیمیدرمانی سرطان استفاده میشود.
تب، لرز یا نشانههای عفونت پس از شیمیدرمانی را جدی بگیرید؛ پگفیلگراستیم خطر را کم میکند، اما جای ارزیابی و درمان عفونت را نمیگیرد. درد شدید سمت چپ بالای شکم یا شانهٔ چپ نیازمند رسیدگی فوری است.
سابقهٔ حساسیت به پگفیلگراستیم یا فیلگراستیم، بیماری کلیه، بیماری سلول داسیشکل، اختلالات خون و مغز استخوان، بارداری و همهٔ داروهایتان را پیش از تزریق اطلاع دهید. در صورت تنگی نفس، واکنش حساسیتی، تب یا درد شدید و غیرمعمول فوراً کمک پزشکی بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پگفیلگراستیم یک داروی زیستفناورانه از گروه عوامل محرک کلونی گرانولوسیتی و شکل طولانیاثر فیلگراستیم است. این دارو با فرستادن پیام رشد به سلولهای سازندهٔ نوتروفیل در مغز استخوان، تعداد این گلبولهای سفید را افزایش میدهد. هدف اصلی آن کاهش مدت نوتروپنی، یعنی پایینبودن نوتروفیلها، و کاهش خطر تب نوتروپنیک پس از برخی شیمیدرمانیهاست. پگفیلگراستیم معمولاً بهصورت تزریق زیرجلدی و با زمانبندی تعیینشده توسط تیم درمان مصرف میشود.
موارد مصرف
- کاهش مدت نوتروپنی ناشی از شیمیدرمانی
- پیشگیری از تب نوتروپنیک در رژیمهای شیمیدرمانی با خطر قابلتوجه
- کاهش خطر عفونتهای مرتبط با افت نوتروفیلها پس از شیمیدرمانی
- پیشگیری از تکرار تب نوتروپنیک در دورههای بعدی درمان، پس از تصمیم متخصص
روش مصرف
پگفیلگراستیم تزریقی است و معمولاً زیر پوست تزریق میشود؛ محل و زمان تزریق، فاصلهٔ آن با شیمیدرمانی و زمان آزمایش خون را پزشک تعیین میکند. این دارو نباید در فاصلهٔ نامناسب با شیمیدرمانی تزریق شود، بنابراین برنامهٔ نسخه را خودسرانه جابهجا نکنید. اگر تزریق در خانه انجام میشود، آموزش کارشناس درمان و دستور همان فرآورده را دقیق دنبال کنید و از تزریق در پوست قرمز، کبود، سفت یا زخمی پرهیز کنید. مقدار مصرف یا دفعات تزریق را تغییر ندهید و در صورت فراموشی یا تزریق ناقص، بدون هماهنگی تزریق اضافی انجام ندهید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به پگفیلگراستیم، فیلگراستیم یا مواد تشکیلدهندهٔ فرآورده حساسیت شدید داشتهاید، پیش از تزریق اطلاع دهید. در صورت استفاده از سرنگ آماده، حساسیت به لاتکس را نیز مطرح کنید.
- سابقهٔ بیماری کلیه، بیماری سلول داسیشکل، اختلالات خون یا مغز استخوان، سرطان خون یا بیماری ریوی را به پزشک بگویید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا به نوزاد شیر میدهید، پیش از شروع درمان مطرح کنید.
- فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی، بهویژه داروهای ضدسرطان، را در اختیار پزشک و داروساز بگذارید.
- اگر کودک قرار است دارو را دریافت کند، انتخاب فرآورده و مقدار آن باید بر اساس وزن و نظر متخصص انجام شود.
- شمارش سلولهای خونی و پلاکتها طبق برنامهٔ تیم درمان بررسی میشود؛ نوبتهای آزمایش را از دست ندهید.
عوارض احتمالی
- درد استخوان
- درد در اندامها
- درد عضلانی یا مفصلی
- درد، قرمزی یا تورم خفیف در محل تزریق
- تورم صورت، لب، زبان یا گلو، کهیر گسترده، خسخس، تنگی نفس، سرگیجه یا غش؛ تزریق بعدی را انجام ندهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید یا مداوم در سمت چپ بالای شکم یا شانهٔ چپ، سرگیجه، رنگپریدگی یا ضعف شدید؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید، زیرا میتواند نشانهٔ آسیب طحال باشد.
- تنگی نفس جدید یا روبهبدترشدن، سرفه، تب یا احساس کمبود هوا؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم سریع دستها یا پاها، افزایش وزن ناگهانی، سرگیجه یا غش و کاهش واضح ادرار؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید، زیرا میتواند نشانهٔ نشت مویرگی یا اختلال شدید کلیه باشد.
- ادرار تیره یا خونی، کاهش ادرار، ورم اطراف چشم یا پاها و افزایش فشار خون؛ همان روز برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
- تب، لرز، گلودرد، سرفه، سوزش ادرار یا بدحالشدن پس از شیمیدرمانی؛ همان روز با تیم درمان تماس بگیرید و در صورت شدت علائم فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای خود پگفیلگراستیم تداخل مشخصی با غذا یا الکل مطرح نیست، اما زمانبندی آن با شیمیدرمانیهای سرکوبکنندهٔ مغز استخوان اهمیت زیادی دارد. داروهای ضدسرطان یا داروهای دیگری که شمارش سلولهای خونی و عملکرد مغز استخوان را تغییر میدهند، ممکن است به پایش بیشتری نیاز داشته باشند. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید و داروی جدیدی را خودسرانه شروع نکنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات انسانی دربارهٔ مصرف پگفیلگراستیم در بارداری محدود است و مشخص نیست به جنین آسیب میرساند یا نه؛ شروع یا ادامهٔ درمان باید با نظر متخصص باشد. دربارهٔ ورود دارو به شیر انسان و اثر آن بر نوزاد اطلاعات کافی وجود ندارد، بنابراین تصمیم دربارهٔ شیردهی و درمان را با پزشک هماهنگ کنید.
نگهداری
بیشتر فرآوردههای پگفیلگراستیم در یخچال، معمولاً در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، داخل جعبه و دور از نور نگهداری میشوند؛ دارو را یخ نزنید و تکان ندهید. مدت مجاز خارجماندن از یخچال به فرآوردهٔ خاص بستگی دارد؛ اگر دارو یخ زده، ظاهرش تغییر کرده یا تاریخ انقضایش گذشته است، آن را مصرف نکنید و از داروساز راهنمایی بگیرید. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 10 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۸ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پگفیلگراستیم همان فیلگراستیم است؟
۰۲پگفیلگراستیم را چه زمانی نسبت به شیمیدرمانی تزریق میکنند؟
۰۳درد استخوان بعد از تزریق پگفیلگراستیم طبیعی است؟
۰۴آیا با وجود تزریق پگفیلگراستیم، تب بعد از شیمیدرمانی مهم است؟
۰۵اگر تزریق پگفیلگراستیم فراموش شود یا ناقص انجام شود چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۸ برند از ۴ سازنده، در گروه L03AA13. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.