پازوپانیب
پازوپانیب یک داروی هدفمند ضدسرطان از گروه مهارکنندههای چند تیروزینکیناز است. با مهار پیامهای رشد و رگزایی تومور، به کند شدن پیشرفت برخی سرطانها کمک میکند.
بیشتر برای سرطان پیشرفتهٔ سلولهای کلیه و برخی انواع سارکوم پیشرفتهٔ بافت نرم در بزرگسالان استفاده میشود؛ در سارکوم معمولاً پس از شیمیدرمانی قبلی.
مهمترین هشدار پازوپانیب، آسیب شدید کبدی است؛ آزمایشهای کبدی باید پیش از درمان و در طول آن انجام شود. افزایش فشارخون، خونریزی و عوارض قلبی نیز ممکن است رخ دهد.
در صورت زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، خونریزی غیرعادی، تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه، سردرد شدید، گیجی یا تغییر دید، فوراً برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید. پیش از جراحی، بارداری یا شروع هر دارو و مکمل جدید نیز اطلاع دهید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پازوپانیب یک داروی خوراکی هدفمند ضدسرطان از گروه مهارکنندههای چند تیروزینکیناز است. با مهار پیامهای رشد سلولهای سرطانی و تشکیل رگهای خونی جدید، به کند شدن رشد و گسترش برخی تومورها کمک میکند. کاربرد اصلی آن در بزرگسالان مبتلا به سرطان پیشرفتهٔ سلولهای کلیه و برخی انواع سارکوم پیشرفتهٔ بافت نرم است؛ در سارکوم معمولاً پس از شیمیدرمانی قبلی تجویز میشود. درمان با آن به پایش منظم عملکرد کبد و فشارخون و در برخی بیماران پایش قلب، تیروئید و ادرار نیاز دارد.
موارد مصرف
- درمان خط اول سرطان پیشرفتهٔ سلولهای کلیه در بزرگسالانِ منتخب
- درمان سرطان پیشرفتهٔ سلولهای کلیه پس از برخی درمانهای قبلی
- درمان برخی انواع سارکوم پیشرفتهٔ بافت نرم پس از شیمیدرمانی قبلی
روش مصرف
پازوپانیب را دقیقاً طبق نسخهٔ متخصص سرطان و در زمان ثابتی از هر روز مصرف کنید. قرص را کامل با آب ببلعید و آن را نشکنید، نجوید یا خرد نکنید. برای ثابت ماندن جذب، آن را با معدهٔ خالی مصرف کنید: دستکم یک ساعت پیش از غذا یا دو ساعت پس از غذا؛ غذاهای پرچرب میتوانند جذب را بیشتر کنند. اگر نوبتی را فراموش کردید، برای جبران دو نوبت را با هم مصرف نکنید و از دستور تیم درمان دربارهٔ نوبت بعد پیروی کنید. مقدار، تغییر مقدار و قطع یا توقف موقت دارو، بهویژه پیش از جراحی، باید با تیم درمان هماهنگ شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به پازوپانیب یا هر یک از اجزای قرص حساسیت دارید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید.
- سابقهٔ بیماری کبدی، هپاتیت، زردی یا افزایش آنزیمهای کبدی را بگویید؛ این دارو میتواند آسیب شدید کبدی ایجاد کند.
- فشارخون بالا یا کنترلنشده، بیماری قلبی، نارسایی قلبی، ضربان نامنظم، سکته یا حملهٔ قلبی قبلی را با پزشک در میان بگذارید.
- سابقهٔ خونریزی یا لختهٔ خون، سرفهٔ خونی، بیماری جدی گوارشی، جراحی یا کار دندانپزشکی نزدیک و زخم ترمیمنشده را اطلاع دهید.
- اگر بیماری کلیه، پروتئین در ادرار، اختلال تیروئید یا بیماری ریوی دارید، پیش از مصرف مطرح کنید. ایمنی و اثربخشی پازوپانیب در کودکان تثبیت نشده و سالمندان ممکن است به پایش دقیقتری نیاز داشته باشند.
- اگر باردارید، احتمال بارداری یا قصد بارداری دارید، یا به نوزاد شیر میدهید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید؛ فهرست کامل داروها، ویتامینها و مکملهای گیاهی را نیز ارائه کنید.
عوارض احتمالی
- اسهال
- تهوع و گاهی استفراغ
- خستگی، ضعف یا بیحالی
- افزایش فشارخون
- کاهش اشتها، تغییر مزهٔ غذا یا کاهش وزن
- تغییر رنگ مو یا روشنشدن پوست
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، درد قسمت راست بالای شکم، بیاشتهایی یا تهوع شدید: میتواند نشانهٔ آسیب کبدی باشد؛ همان روز فوراً با تیم درمان تماس بگیرید و در صورت بدحالی به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده، خسخس یا تنگی نفس: احتمال حساسیت شدید وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- سردرد شدید، تاری دید، گیجی، تشنج، غش، تپش شدید، درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس: ممکن است نشانهٔ فشارخون بسیار بالا، اختلال قلبی یا نامنظمی ضربان باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خونریزی غیرعادی، خون در ادرار یا مدفوع، مدفوع سیاه، استفراغ یا سرفهٔ خونی، یا ضعف ناگهانی یک طرف بدن: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید یا ناگهانی شکم، سفتی شکم، استفراغ مداوم، یا درد شکم همراه تب: احتمال عارضهٔ جدی گوارشی وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگی نفس جدید یا رو به بدتر شدن، سرفهٔ خشک مداوم، تب و لرز شدید، یا کاهش واضح ادرار و ورم بدن: برای بررسی عارضهٔ ریوی، عفونت جدی یا آسیب کلیه فوراً مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
پازوپانیب با بسیاری از داروها تداخل دارد: برخی داروهای ضدقارچ، آنتیبیوتیکها و ضدویروسها میتوانند مقدار آن را بالا ببرند، در حالی که ریفامپین، بعضی داروهای ضدتشنج و علف چای یا گل راعی میتوانند اثرش را کم کنند. داروهای کاهندهٔ اسید معده مانند امپرازول، پنتوپرازول و فاموتیدین و نیز آنتیاسیدها ممکن است جذب آن را پایین بیاورند؛ اگر آنتیاسید ضروری باشد، باید چند ساعت با پازوپانیب فاصله داشته باشد. سیمواستاتین میتواند خطر آسیب کبدی را بیشتر کند و برخی داروهای قلبی یا داروهای مؤثر بر ریتم قلب نیاز به بررسی دارند. گریپفروت و آب آن را مصرف نکنید؛ دربارهٔ الکل، بهویژه مصرف زیاد یا منظم، بهدلیل خطر آسیب کبدی احتیاط کنید. فهرست کامل داروها، ویتامینها و مکملهای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
پازوپانیب میتواند به جنین آسیب بزند و ممکن است باروری زنان و مردان را کاهش دهد؛ در صورت بارداری یا احتمال آن، پیش از شروع درمان و در طول آن فوراً به متخصص اطلاع دهید. زنانِ دارای امکان بارداری باید در طول درمان و دستکم تا دو هفته پس از آخرین نوبت از روش مطمئن پیشگیری استفاده کنند و مردان دارای شریکِ دارای امکان بارداری نیز در همین مدت از کاندوم استفاده کنند. بهدلیل احتمال عوارض جدی برای شیرخوار، در طول درمان و تا دو هفته پس از آخرین نوبت شیردهی نکنید.
نگهداری
قرصها را در بستهبندی اصلی، در دمای اتاق، دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید؛ معمولاً دمای ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد مناسب است. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید و پیش از مصرف، تاریخ انقضا و سالمبودن بسته را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 200 mg |
| قرص | 400 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پازوپانیب را با غذا بخورم؟
۰۲اگر نوبت مصرف را فراموش کردم، چه کنم؟
۰۳آیا میتوانم برای سوزش معده امپرازول یا آنتیاسید مصرف کنم؟
۰۴آیا لازم است فشارخونم را در خانه کنترل کنم؟
۰۵چرا هنگام مصرف پازوپانیب آزمایش خون، ادرار یا بررسی قلب انجام میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۸ سازنده، در گروه L01XE11. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.