پاپاورین
پاپاورین دارویی تزریقی از گروه گشادکنندههای عروق و شلکنندههای عضلهٔ صاف است که با شلکردن مستقیم دیوارهٔ رگها، جریان خون را در ناحیهٔ هدف افزایش میدهد.
این دارو بیشتر برای تزریق داخل آلت در بررسی و درمان اختلال نعوظ، و نیز برای رفع اسپاسم عروقی (مانند اسپاسم عروق مغزی، محیطی یا احشایی) در محیط بیمارستانی به کار میرود.
پاپاورین باید فقط توسط پزشک، یا زیر آموزش و نظارت مستقیم او، تزریق شود؛ تزریق نادرست یا بیشازحد میتواند به نعوظ طولانی و دردناک (پریاپیسم) یا آسیب بافتی منجر شود.
اگر پس از تزریق، نعوظ بیش از چند ساعت ادامه یافت یا علائم غیرعادیِ قلبی مانند تپش شدید و سرگیجهٔ شدید پیدا کردید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ برای درد یا تورم شدید در محل تزریق نیز در اسرع وقت با پزشک خود تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پاپاورین آلکالوئیدی است که در اصل از تریاک به دست میآید، اما بر خلاف مورفین و کدئین، اثر مسکن یا مخدر ندارد و بر مغز و اعصاب اثر معناداری نمیگذارد. این دارو در ردهٔ داروهای ادراری-تناسلی و مؤثر بر عملکرد جنسی قرار میگیرد و با شلکردن مستقیم عضلهٔ صاف دیوارهٔ عروق، باعث گشادشدن رگها و افزایش موضعیِ جریان خون میشود. شکل تزریقیِ آن عمدتاً برای تزریق داخل جسم غاری آلت در ارزیابی و درمان اختلال نعوظ، و نیز در محیط بیمارستانی برای رفع اسپاسم حاد عروقی به کار میرود. هدف اصلی از تجویز آن، افزایش موقت و موضعیِ جریان خون در بافت یا رگهای هدف است.
موارد مصرف
- بررسی و درمان اختلال نعوظ با تزریق داخل جسم غاری آلت
- رفع اسپاسم حاد عروق محیطی
- کمک به کنترل اسپاسم عروق مغزی، بهویژه پس از خونریزی زیر عنکبوتیه یا در جراحیهای مغز و اعصاب
- پیشگیری یا رفع اسپاسم عروقی حین جراحی قلب، مانند اسپاسم گرافتهای عروقی
- کمک به درمان کاهش خونرسانی حاد به رودهها (ایسکمی احشایی) ناشی از اسپاسم عروقی
روش مصرف
پاپاورین تزریقی معمولاً توسط پزشک یا کادر درمان، و بسته به مورد مصرف، بهصورت تزریق داخل جسم غاری آلت، داخل شریان یا داخل ورید انجام میشود؛ در برخی موارد اختلال نعوظ، ممکن است پس از آموزش کامل توسط پزشک، خودِ فرد شیوهٔ تزریق ایمن را در منزل انجام دهد. در تزریق داخل آلت، محل تزریق باید هر بار تغییر کند و از تزریق مکرر در یک نقطهٔ ثابت خودداری شود. هرگز بدون دستور صریح پزشک، دفعات یا شیوهٔ تزریق را تغییر ندهید و در صورت بروز هرگونه واکنش غیرمنتظره، پیش از تزریق بعدی با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
بررسی و درمان اختلال نعوظ با تزریق داخل جسم غاری آلت
حداکثر یک نوبت در ۲۴ ساعت، بیش از دو روز متوالی و بیش از سه نوبت در هفته نباشد؛ نعوظ بیش از ۴ ساعت نیازمند مراجعهٔ فوری است.
رفع اسپاسم حاد عروق محیطی
تزریق وریدی طی ۱ تا ۲ دقیقه انجام شود؛ در دوزهای تکراری پایش فشارخون و نوار قلب لازم است.
کمک به کنترل اسپاسم عروق مغزی پس از خونریزی زیرعنکبوتیه یا هنگام جراحی مغز و اعصاب
فقط در مرکز تخصصی و با پایش مداوم فشارخون و فشار داخل جمجمه انجام شود؛ افزایش فشار داخل جمجمه و عوارض عصبی ممکن است رخ دهد.
پیشگیری یا رفع اسپاسم پیوندهای عروقی حین جراحی قلب
مقدار و غلظت نهایی بر پایهٔ نوع پیوند و جریان آن تعیین میشود و مصرف فقط در اتاق عمل انجام میگیرد.
کمک به درمان کاهش خونرسانی حاد رودهها ناشی از اسپاسم عروقی (ایسکمی مزانتریک غیرانسدادی)
فقط از راه کاتتر و در بخش مراقبت ویژه انجام شود؛ در صورت پریتونیت یا شک به نکروز، ارزیابی فوری جراحی لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به پاپاورین یا سایر مشتقات تریاک حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- سابقهٔ بیماری قلبی، آریتمی یا فشار خون پایین را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر کمخونی داسیشکل، افزایش غیرطبیعی پلاکتهای خون یا اختلالات انعقادی دارید، بهویژه پیش از تزریق داخل آلت، پزشک را مطلع کنید.
- در صورت وجود بدشکلی یا خمیدگیِ غیرطبیعیِ آلت، یا داشتن ایمپلنت پیشین، پیش از تزریق حتماً پزشک را آگاه کنید.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و داروهای گیاهیِ مصرفیتان را به پزشک اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصد بارداری دارید، پیش از هرگونه تزریق پاپاورین با پزشک مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- درد، کبودی یا سوزش خفیف در محل تزریق
- سرگیجهٔ خفیف یا احساس گرگرفتگی
- حالت تهوع
- سردرد
- افت خفیف فشار خون
- نعوظ طولانی و دردناک که بیش از چند ساعت طول بکشد (پریاپیسم)؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید، چون تأخیر میتواند به بافت آلت آسیب دائمی برساند.
- درد شدید، تورم فزاینده یا نشانههای عفونت در محل تزریق؛ در این حالت به پزشک مراجعه کنید.
- ضربان قلب نامنظم، تپش شدید یا تنگینفس ناگهانی؛ این علائم نیازمند بررسی فوری پزشکیاند.
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- زردی پوست یا سفیدی چشمها، بهویژه در مصرف طولانی یا مکرر؛ در این حالت به پزشک اطلاع دهید تا عملکرد کبد بررسی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
پاپاورین میتواند اثر داروهای پایینآورندهٔ فشار خون و سایر گشادکنندههای عروقی را تقویت و خطر افت فشار خون را بیشتر کند؛ ترکیب آن با سایر داروهای تزریقیِ درمان اختلال نعوظ، مانند فنتولامین یا آلپروستادیل، نیز باید تنها با تجویز و زیر نظر پزشک انجام شود. مصرف همزمان الکل میتواند افت فشار خون و سرگیجه را تشدید کند. فهرست کاملِ داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا هرگونه تداخل احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای محدودی دربارهٔ بیخطر بودنِ پاپاورین در بارداری و شیردهی در دست است. کاربرد اصلیِ این فرآوردهٔ تزریقی، درمان اختلال نعوظ در مردان است؛ اما در کاربردهای بیمارستانیِ آن، مانند رفع اسپاسم عروقی، که ممکن است برای زنان باردار یا شیرده هم مطرح شود، تصمیم دربارهٔ مصرف باید تنها با پزشک و پس از سنجش دقیق سود در برابر خطر گرفته شود.
نگهداری
پاپاورین تزریقی را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری کنید، مگر آنکه برچسب دارو یا داروساز دستور دیگری داده باشد. آن را کاملاً دور از دسترس و دید کودکان نگه دارید و هرگز از آمپولی که تاریخ انقضایش گذشته یا رنگ و ظاهرش تغییر کرده، استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 20 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پاپاورین همان مخدر یا مسکن است؟
۰۲آیا تزریق پاپاورین برای اختلال نعوظ در منزل ایمن است؟
۰۳اگر بعد از تزریق، نعوظ زیاد طول بکشد چه باید کرد؟
۰۴چرا محل تزریق باید هر بار عوض شود؟
۰۵آیا پاپاورین با داروهای تزریقیِ دیگرِ اختلال نعوظ ترکیب میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه G04BE02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.