پاپاورین هیدروکلراید
پاپاورین هیدروکلراید دارویی تزریقی از خانوادهٔ شلکنندههای عضلهٔ صاف و گشادکنندهٔ عروق است که با افزایش جریان خون در بافت هدف اثر میگذارد.
بیشترین کاربرد آن در درمان اختلال نعوظ با تزریق موضعی و کمک به رفع اسپاسم عروقی است؛ گاهی نیز در حین برخی جراحیهای قلب و عروق برای جلوگیری از اسپاسم دیوارهٔ رگ بهکار میرود.
نکتهٔ کلیدی این است که تزریق باید دقیقاً طبق آموزش پزشک، در محل و با فاصلهٔ زمانی درست انجام شود تا خطر آسیب بافتی یا نعوظ طولانی و دردناک پیش نیاید.
اگر نعوظ ایجادشده غیرعادی طولانی و دردناک شد، محل تزریق متورم یا بسیار دردناک شد، یا ضربان قلب نامنظم و سرگیجهٔ شدید احساس کردید، بدون تأخیر با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پاپاورین هیدروکلراید ترکیبی با منشأ گیاهی از خانوادهٔ آلکالوئیدهای تریاک است، اما برخلاف مورفین و مشتقات آن هیچ اثر مخدر، مسکن یا اعتیادآور ندارد. این دارو با مهار غیراختصاصی آنزیم فسفودیاستراز (Phosphodiesterase) باعث تجمع مواد پیامرسان داخل سلولی میشود و در پی آن، عضلهٔ صاف دیوارهٔ عروق و برخی اندامهای دیگر را شل میکند. نتیجهٔ این شلشدگی، گشادشدن رگها و افزایش جریان خون در ناحیهٔ موردنظر است. به همین دلیل، پاپاورین عمدتاً بهصورت تزریقی و برای درمان اختلال نعوظ یا اسپاسم عروقی بهکار میرود، نه بهعنوان یک مسکن درد.
موارد مصرف
- کمک به ایجاد و حفظ نعوظ در درمان اختلال نعوظ، از طریق تزریق مستقیم در آلت تناسلی
- کمک به تشخیص علت اختلال نعوظ، بهصورت آزمون تزریقی در مطب یا کلینیک تخصصی اورولوژی
- رفع اسپاسم عروقی در برخی بیماریهای انسدادی یا آمبولی شریانهای محیطی
- کاهش اسپاسم عروق مغزی در شرایط خاص بیمارستانی، مانند مراقبتهای تخصصی مغز و اعصاب
- شلکردن موضعی دیوارهٔ رگها در حین برخی جراحیهای قلب و عروق برای پیشگیری از اسپاسم گرافت
روش مصرف
پاپاورین هیدروکلراید تنها بهصورت تزریقی مصرف میشود؛ در بیشتر موارد کادر درمانی آن را تزریق میکند، اما در کاربرد اختلال نعوظ ممکن است پزشک پس از آموزش کامل، تزریق در منزل را به خود فرد بسپارد. محل تزریق، حجم مصرفی و فاصلهٔ زمانی بین تزریقها را دقیقاً همانطور که پزشک یا داروساز آموزش داده رعایت کنید و هرگز آن را بیشتر یا زودتر از آنچه گفته شده تکرار نکنید. پیش از هر تزریق، ظاهر محلول داخل ویال را از نظر کدر شدن یا تغییر رنگ بررسی کنید و در صورت مشاهدهٔ هرگونه تغییر، از مصرف آن خودداری کنید. اگر این دارو برای درمان مستمر یک بیماری زمینهای تجویز شده، بدون مشورت با پزشک آن را قطع یا کموزیاد نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اختلال نعوظ
اولین تزریق و تنظیم دوز باید توسط متخصص انجام شود؛ بیش از دو روز پیاپی یا سه نوبت در هفته استفاده نشود. نعوظ دردناک یا بیش از ۴ ساعت نیازمند مراجعهٔ فوری است.
آزمون تزریقی برای تشخیص علت اختلال نعوظ
فقط برای ارزیابی تخصصی و با پایش تا رفع نعوظ انجام شود و برای خوددرمانی مناسب نیست.
اسپاسم عروق محیطی در بیماریهای انسدادی یا آمبولی شریانها
تزریق وریدی باید طی ۱ تا ۲ دقیقه و با پایش فشارخون و نوار قلب انجام شود؛ در نوزادان استفاده نشود.
اسپاسم عروق مغزی در شرایط خاص بیمارستانی
فقط در واحد تخصصی عروق مغز و اعصاب و با پایش مداوم فشار داخل جمجمه، فشارخون، ریتم قلب و وضعیت عصبی؛ تزریق سریع ممنوع است.
پیشگیری از اسپاسم پیوند عروقی در جراحی قلب و عروق
این کاربرد دوز روزانهٔ سیستمیک ندارد؛ از محلول غلیظ یا تزریق داخلمجراییِ غیرضروری باید پرهیز شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت شناختهشده به پاپاورین یا سایر اجزای این فرآورده
- بیماریهای قلبی، بهویژه اختلال ریتم قلب یا مشکلات هدایت الکتریکی قلب
- بیماریهای خونی یا شرایطی که خطر نعوظ طولانی و دردناک را افزایش میدهند، مانند کمخونی داسیشکل یا سایر اختلالات خونی
- هرگونه ناهنجاری آناتومیک آلت تناسلی یا بیماری پیرونی (خمیدگی غیرعادی آلت تناسلی)
- بیماری کبدی، بهدلیل نقش کبد در تجزیهٔ این دارو در بدن
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری، و نیز فهرست کامل داروها و مکملهای مصرفی
عوارض احتمالی
- درد، کبودی یا سفتی خفیف در محل تزریق
- احساس گرگرفتگی یا گرمای موضعی
- سردرد خفیف
- سرگیجهٔ خفیف یا افت مختصر فشار خون
- تهوع خفیف
- نعوظی که غیرعادی طولانی، سفت و دردناک شود و خودبهخود برطرف نشود؛ چون تأخیر در درمان میتواند به بافت آلت تناسلی آسیب دائمی بزند، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم فزاینده، قرمزی گسترده یا سفتی غیرعادی در محل تزریق که نشانهٔ عفونت یا آسیب بافتی است؛ در این حالت با پزشک تماس بگیرید.
- ضربان قلب نامنظم، تپش شدید یا سبکی سر و غش ناگهانی؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- علائم واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- برجستگی، سفتی یا انحنای غیرعادی آلت تناسلی پس از تزریقهای مکرر؛ این موضوع را حتماً به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
پاپاورین میتواند اثر داروی لوودوپا در درمان پارکینسون را کم کند، بنابراین مصرف همزمان این دو باید حتماً زیر نظر پزشک باشد. ترکیب آن با سایر داروهای گشادکنندهٔ عروق یا درمانهای دیگر اختلال نعوظ نیز خطر افت فشار خون و نعوظ طولانی را بیشتر میکند. الکل و داروهای آرامبخش یا مؤثر بر سیستم عصبی هم ممکن است این اثرات را تشدید کنند. به همین دلیل، فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو، حتی داروهای بدون نسخه و گیاهی.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
پاپاورین هیدروکلراید عمدتاً برای شرایطی بهکار میرود که ارتباط مستقیمی با بارداری یا شیردهی ندارند، و اطلاعات محکمی دربارهٔ اثر آن در این دوران در دسترس نیست. اگر به هر دلیل پزشکی دیگری برای فردی باردار یا شیرده در نظر گرفته شود، تصمیم دربارهٔ مصرف باید کاملاً با پزشک باشد تا سود و خطر آن را برای مادر و جنین یا شیرخوار بسنجد.
نگهداری
ویالهای پاپاورین هیدروکلراید را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم، رطوبت و گرمای زیاد نگه دارید، مگر آنکه برچسب فرآورده دستور دیگری داده باشد، و از یخزدگی آن پرهیز کنید. دارو را همیشه دور از دسترس کودکان نگه دارید، پیش از هر تزریق تاریخ انقضا را بررسی کنید، و ویالی را که باز شده یا ظاهری کدر و تغییررنگداده دارد، دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 40 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۲ برند از ۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پاپاورین یک داروی مخدر یا اعتیادآور است؟
۰۲چرا پاپاورین فقط تزریقی است و بهصورت قرص موجود نیست؟
۰۳اگر بعد از تزریق، نعوظ خیلی طولانی شود چه باید کرد؟
۰۴آیا تزریق مکرر پاپاورین برای اختلال نعوظ عارضهٔ درازمدت دارد؟
۰۵آیا مصرف همزمان پاپاورین با داروهای دیگر اختلال نعوظ مجاز است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۲ برند از ۹ سازنده، در گروه G04BE02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.