اولوپاتادین
اولوپاتادین یک آنتیهیستامین (Antihistamine) نسل دوم بهصورت اسپری بینی است که با مهار گیرندههای هیستامین، واکنشهای آلرژیک در بینی را کاهش میدهد.
بیشتر برای تسکین علائم آلرژی فصلی بینی مانند عطسههای پیاپی، آبریزش، خارش و گرفتگی بینی به کار میرود.
این اسپری میتواند در برخی افراد باعث خوابآلودگی شود؛ تا اطمینان از واکنش بدنتان، از رانندگی یا کار با ابزار خطرناک خودداری کنید.
اگر باردار یا شیرده هستید، سابقهٔ آسم یا مشکلات تنفسی دارید، یا علائم پس از چند هفته مصرف منظم بهتر نشد، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اولوپاتادین (Olopatadine) دارویی از گروه آنتیهیستامینهای نسل دوم است که علاوه بر مسدودکردن گیرندهٔ هیستامین نوع یک (H1)، از آزادشدن موادِ التهابی از سلولهای دانهدار ایمنی (Mast Cell) نیز جلوگیری میکند. شکل اسپری بینیِ آن مستقیماً روی مخاط بینی اثر میگذارد و بههمین دلیل جذب سیستمیک آن محدود است. هدف اصلی این دارو، کنترل نشانههای آلرژی فصلی بینی مانند عطسه، آبریزش، خارش و گرفتگی است. اثر آن معمولاً طی دقایق تا چند ساعت پس از مصرف آغاز میشود، اما برای نتیجهٔ پایدار، مصرف منظم طبق تجویز پزشک اهمیت دارد.
موارد مصرف
- کنترل عطسههای پیاپی ناشی از آلرژی فصلی بینی
- کاهش آبریزشِ بینی
- تسکین خارش داخل بینی
- کاهش احتقان و گرفتگی بینی مرتبط با آلرژی فصلی
- کنترل مجموعهٔ علائم رینیت آلرژیک فصلی
روش مصرف
این دارو باید دقیقاً طبق دستور پزشک و برچسبِ روی بستهبندی و در فاصلهٔ زمانیِ تعیینشده مصرف شود؛ مقدار و تعداد دفعاتِ دقیق را فقط پزشک یا داروساز مشخص میکند. پیش از هر بار استفاده، ویال را بهآرامی تکان دهید، سرتان را کمی به جلو خم کنید و نوکِ اسپری را داخل سوراخ بینی و رو به سمتِ بیرون (دور از دیوارهٔ میانیِ بینی) نگه دارید تا از ورودِ دارو به گلو یا چشم جلوگیری شود. برای بهترین نتیجه، این اسپری معمولاً باید بهطور منظم و در ساعاتِ مشخص مصرف شود، نه فقط هنگام بروز علائم؛ بنابراین حتی اگر احساسِ بهبود کردید، بدون مشورت با پزشک مصرف را قطع نکنید. اگر پس از چند هفته مصرف منظم بهبودی حس نکردید، موضوع را با پزشک یا داروساز خود در میان بگذارید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
علائم رینیت آلرژیک فصلی
فقط برای مصرف داخل بینی است؛ به چشم پاشیده نشود. در صورت خوندماغ یا زخم و تحریک شدید داخل بینی، پزشک را مطلع کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به اولوپاتادین یا هر یک از اجزای این اسپری حساسیت دارید، پیش از مصرف حتماً به پزشک یا داروساز بگویید.
- سابقهٔ آسم، مشکلات مزمن تنفسی یا عفونتهای مکرر بینی و سینوس را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- هرگونه جراحی، آسیب یا زخم اخیر در بینی را به پزشک اطلاع دهید.
- فهرست کامل داروها، اسپریهای بینیِ دیگر و مکملهای مصرفی خود را به پزشک یا داروساز بگویید، بهویژه اگر داروهای آرامبخش مصرف میکنید.
- اگر شغل یا فعالیت روزانهتان نیازمند هوشیاری کامل است (مانند رانندگی یا کار با ماشینآلات)، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید تا دربارهٔ زمانبندی مناسب مصرف راهنمایی بگیرید.
عوارض احتمالی
- احساس طعم تلخ یا نامطبوع در دهان، بلافاصله پس از اسپری
- خونریزیِ خفیف بینی
- سردرد
- خشکی یا سوزش خفیف داخل بینی و گلو
- احساس خوابآلودگی یا خستگی
- ترشح و آبریزشِ پشتِ حلق
- خونریزی شدید یا مکررِ بینی که بهسادگی قطع نمیشود — با پزشک تماس بگیرید.
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا گلو، کهیر گسترده یا دشواری در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تشدید ناگهانی علائم آسم یا تنگی نفس — در صورت شدید بودن با اورژانس تماس بگیرید، در غیر این صورت سریع با پزشک هماهنگ کنید.
- خوابآلودگیِ شدیدی که در فعالیتهای روزمره یا رانندگی اختلال ایجاد کند — موضوع را با پزشک در میان بگذارید و از رانندگی خودداری کنید.
- درد، قرمزی یا تاریِ دیدِ چشم در صورت ورود ناخواستهٔ دارو به چشم — سریع به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
اولوپاتادینِ اسپری بینی عمدتاً بهصورت موضعی در بینی اثر میکند و جذب سیستمیک آن محدود است؛ به همین دلیل تداخلهای دارویی جدیِ شناختهشده برای آن کم است. با این حال، مصرف همزمان با الکل، آرامبخشها، خوابآورها یا برخی داروهای اثرگذار بر سیستم عصبی میتواند احتمال خوابآلودگی را بیشتر کند. اگر از اسپریهای بینیِ دیگر نیز استفاده میکنید، هماهنگیِ آنها را با پزشک یا داروساز بررسی کنید. برای ایمنیِ کامل، فهرست کاملِ داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ انسانیِ کافی و قطعی دربارهٔ بیخطر بودنِ کاملِ اولوپاتادین در دوران بارداری در دست نیست و بیشترِ دادههای موجود از مطالعات حیوانی بهدست آمدهاند. دربارهٔ شیردهی نیز مشخص نیست این دارو به میزان قابلتوجهی وارد شیر مادر میشود یا خیر. به همین دلیل مصرف آن در بارداری و شیردهی تنها باید با نظر و صلاحدید پزشک باشد؛ او با سنجشِ فایده در برابر خطر احتمالی، دربارهٔ ادامه یا قطع مصرف تصمیم میگیرد.
نگهداری
این اسپری را در دمای اتاق، دور از نور مستقیم آفتاب، رطوبت و یخزدگی نگهداری کنید. درِ ویال را همیشه بسته و دستگاه را دور از دسترس و دیدِ کودکان قرار دهید. پیش از هر مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و اگر رنگ، بو یا حالتِ اسپری غیرعادی به نظر رسید یا از تاریخ انقضا گذشته بود، آن را مصرف نکنید و دربارهٔ نحوهٔ دفعِ صحیحِ آن از داروخانه بپرسید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| اسپری | 0.6 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا بعد از استفاده از اسپری اولوپاتادین، طعم تلخی در دهانم حس میکنم؟
۰۲آیا اسپری بینی اولوپاتادین باعث خوابآلودگی میشود؟
۰۳اگر یک نوبت مصرف اسپری را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۴تفاوت اسپری بینیِ اولوپاتادین با قطرهٔ چشمیِ آن چیست؟
۰۵آیا اولوپاتادین اسپری بینی برای کودکان مناسب است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶ برند از ۴ سازنده، در گروه R01AC08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.