اولوپاتادین
اولوپاتادین قطرهٔ چشمیِ ضدآلرژی از خانوادهٔ آنتیهیستامینهاست که با آرام کردن واکنش آلرژیک در بافت چشم، از خارش و قرمزی جلوگیری میکند.
بیشتر برای کاهش خارش، قرمزی، سوزش و اشکریزش چشم ناشی از آلرژیِ فصلی یا مزمن (کونژنکتیویت آلرژیک) به کار میرود.
این قطره فقط برای علائم آلرژیک ساخته شده است؛ اگر از لنز تماسیِ نرم استفاده میکنید یا قرمزیِ چشم با درد شدید و ترشح غیرعادی همراه است، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
اگر پس از چند روز مصرف منظم بهبودی حس نکردید یا قرمزی و درد چشم بیشتر شد، به پزشک مراجعه کنید؛ در صورت تورم ناگهانیِ صورت یا مشکل در تنفس، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اولوپاتادین (Olopatadine) دارویی ضدآلرژیِ موضعی از خانوادهٔ آنتیهیستامینها (Antihistamine) است که بهشکل قطرهٔ چشمی عرضه میشود و در ایران با نامهای تجاریِ گوناگون مانند اوپاتانول، پاتانول و آلروپات نیز شناخته میشود. این دارو با مهار گیرندهٔ هیستامین در بافت چشم و جلوگیری از آزاد شدن مواد محرک آلرژی، بهسرعت واکنش آلرژیک را آرام میکند. هدف اصلیِ آن کاهش خارش، قرمزی، سوزش و اشکریزش چشم است که در آلرژیِ چشمیِ فصلی یا مزمن رخ میدهد. چون این قطره مستقیماً در چشم استفاده میشود، جذب آن به کل بدن بسیار محدود است و اثر آن عمدتاً موضعی باقی میماند.
موارد مصرف
- کاهش خارش چشم ناشی از آلرژیِ چشمی (کونژنکتیویت آلرژیک)
- کاهش قرمزیِ چشم مرتبط با واکنش آلرژیک
- تسکین اشکریزش و سوزش چشم ناشی از حساسیت فصلی یا مزمن
- کاهش ناراحتیِ چشمی پس از تماس با گرده، گردوغبار یا موی حیوانات خانگی
روش مصرف
این قطره فقط برای مصرف چشمی است و باید دقیقاً طبق تعداد و زمانبندیِ تجویزشده از سوی پزشک استفاده شود. پیش از هر بار مصرف دستها را بشویید و نوک ظرف قطره را با چشم، پلک یا هر سطح دیگری تماس ندهید تا دارو آلوده نشود. اگر از لنز تماسیِ نرم استفاده میکنید، پیش از چکاندن قطره آن را دربیاورید و دربارهٔ زمان مناسب برای بازگرداندن لنز از پزشک یا داروساز بپرسید. اگر همزمان از قطره چشمیِ دیگری هم استفاده میکنید، بین مصرف آنها فاصله بگذارید و ترتیب مصرف را با داروساز هماهنگ کنید. مصرف منظم و طبق برنامهٔ پزشک، حتی در روزهایی که علائم خفیفتر است، به کنترل بهتر آلرژیِ چشمی کمک میکند و قطع ناگهانی یا نامنظم آن معمولاً باعث بازگشت سریعتر علائم میشود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کونژنکتیویت آلرژیک و علائم چشمی ناشی از حساسیت (خارش، قرمزی، اشکریزش و سوزش)
از ۲ نوبت در روز بیشتر نشود. لنز تماسی را پیش از مصرف خارج کنید و حداقل ۱۰ دقیقه بعد دوباره بگذارید؛ مصرف در کودکان زیر ۳ سال توصیه نمیشود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به اولوپاتادین یا هر یک از اجزای این قطره را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر از لنز تماسی استفاده میکنید، حتماً پزشک یا داروساز را در جریان بگذارید.
- هرگونه بیماریِ زمینهایِ چشم مانند عفونت، خشکیِ شدید چشم یا جراحیِ اخیر چشم را مطرح کنید.
- فهرست همهٔ داروها، قطرههای چشمیِ دیگر و مکملهایی که مصرف میکنید را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروع مصرف با پزشک مشورت کنید.
- در صورت نیاز کودکان به این دارو، مصرف باید زیر نظر مستقیم پزشک باشد.
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگز خفیف بلافاصله پس از چکاندن قطره
- سردرد
- خشکیِ چشم یا احساس وجود جسم خارجی در چشم
- تاریِ موقت دید بلافاصله پس از مصرف
- طعم ناخوشایند در دهان بهعلت عبور کمی از دارو به گلو از راه مجرای اشکی
- تورم ناگهانیِ پلک، لب یا صورت، کهیر یا مشکل در تنفس: نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- قرمزی، درد شدید یا ترشح غیرعادیِ چشم که بهتر نمیشود یا بدتر میشود: در اسرعوقت به پزشک مراجعه کنید، چون ممکن است نشانهٔ عفونت باشد.
- کاهش ناگهانی یا قابلتوجهٔ دید: بلافاصله با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
- افزایش حساسیت به نور همراه با درد چشم: موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که اولوپاتادین بهصورت موضعی در چشم استفاده میشود و جذب سیستمیک آن بسیار کم است، تداخل داروییِ مهمی با داروهای خوراکی یا الکل برای آن گزارش نشده است. بااینحال اگر همزمان از چند قطره یا پماد چشمیِ دیگر استفاده میکنید، بهتر است بین مصرف آنها فاصلهٔ زمانی رعایت شود تا اثر هرکدام کم نشود. همیشه فهرست کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات محدودی دربارهٔ مصرف اولوپاتادین در بارداری در دسترس است؛ چون این دارو بهصورت موضعی و با جذب سیستمیک بسیار کم استفاده میشود، خطر آن پایین تخمین زده میشود، اما تصمیم نهایی باید با پزشک باشد. دربارهٔ شیردهی نیز مشخص نیست این دارو به مقدار قابلتوجهی وارد شیر مادر میشود یا نه؛ بنابراین اگر باردار هستید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
این قطره را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب نگهداری کنید و اجازه ندهید یخ بزند. در ظرف را همیشه بعد از مصرف محکم ببندید و آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و اگر رنگ محلول تغییر کرد یا کدر شد، آن را دور بریزید. دربارهٔ مدت زمان قابلاستفاده پس از باز کردن در ظرف، از داروساز بپرسید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرف قطرهٔ اولوپاتادین باعث خوابآلودگی میشود؟
۰۲آیا هنگام استفاده از این قطره میتوانم لنز تماسی بزنم؟
۰۳بعد از چند بار استفاده، اثر دارو مشخص میشود؟
۰۴آیا میتوانم همزمان از اشک مصنوعی هم استفاده کنم؟
۰۵اگر بعد از استفاده چشمم قرمزتر یا دردناکتر شد چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۷ سازنده، در گروه S01GX09. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.