بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · عفونت و آنتی‌بیوتیک

نیتروفورانتوئین

Nitrofurantoin
رده ATC J01XE01شکل‌ها سوسپانسیون، قرصدوز 25 mg/5mL، 100 mg، 10 mg/1mLبرند در ایران ۱۵
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

نیتروفورانتوئین آنتی‌بیوتیکی اختصاصیِ عفونت‌هایِ مجاریِ ادراری است که با آسیب‌رساندن به ساختارهایِ گوناگونِ باکتری، از رشد و تکثیرِ آن جلوگیری می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر برای درمانِ عفونتِ حادِ مثانه (سیستیت) و گاهی برای پیشگیریِ طولانی‌مدت از عفونت‌هایِ ادراریِ مکرر تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکته این است که این دارو فقط برای عفونتِ محدود به مثانه مؤثر است و در نارساییِ قابلِ‌توجهِ کلیه یا نزدیکِ زمانِ زایمان نباید مصرف شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر تبِ همراه با لرز و دردِ پهلو، تنگیِ نفس، زردیِ پوست و چشم یا بی‌حسیِ دست و پا پدید آمد، بی‌درنگ با پزشک تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Nitrofurantoin
۰۲

معرفی دارو

نیتروفورانتوئین آنتی‌بیوتیکی از خانوادهٔ نیتروفوران‌ها (Nitrofuran) است که به‌طورِ اختصاصی برای عفونت‌هایِ مجاریِ ادراریِ تحتانی به کار می‌رود. این دارو پس از ورود به داخلِ باکتری، به موادی واکنش‌پذیر تبدیل می‌شود که به ساختارِ ژنتیکی، پروتئین‌ها و دیگر اجزایِ حیاتیِ میکروب آسیب می‌زند؛ به همین دلیل مقاومتِ باکتریایی نسبت به آن به‌کندی شکل می‌گیرد. نیتروفورانتوئین در خون به‌سرعت پاک‌سازی می‌شود و عمدتاً در ادرار غلیظ می‌گردد، پس تنها برای عفونتِ محدود به مثانه مؤثر است، نه عفونت‌هایی که به کلیه یا خون رسیده باشند. کارآییِ آن به عملکردِ طبیعیِ کلیه وابسته است، به همین دلیل در نارساییِ قابلِ‌توجهِ کلیوی معمولاً تجویز نمی‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • درمانِ عفونتِ حادِ مثانه (سیستیتِ حاد) در بزرگ‌سالان و کودکانِ بالایِ یک ماه
  • پیشگیریِ طولانی‌مدت و کم‌دوز از عودِ عفونت در افرادِ مستعدِ عفونت‌هایِ ادراریِ مکرر
  • پیشگیری از عفونتِ ادراری پیش یا پس از برخی اقداماتِ تشخیصی یا جراحیِ مجاریِ ادراری
۰۴

روش مصرف

نیتروفورانتوئین را ترجیحاً همراه با غذا یا شیر مصرف کنید؛ این کار هم جذبِ دارو را بهتر می‌کند و هم احتمالِ ناراحتیِ معده را کم می‌کند. اگر از فرمِ سوسپانسیون استفاده می‌کنید، پیش از هر بار مصرف آن را خوب تکان دهید تا دارو به‌طورِ یکنواخت پخش شود. دوره و تعدادِ دفعاتِ مصرف را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک رعایت کنید و حتی اگر پیش از پایانِ دوره احساسِ بهبودی کردید، مصرف را خودسرانه قطع نکنید، چون قطعِ زودهنگام می‌تواند به بازگشتِ عفونت یا مقاومتِ باکتریایی بینجامد. اگر یک نوبت از دارو فراموش شد، طبقِ راهنماییِ پزشک یا داروساز عمل کنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

سیستیت حاد (عفونت حاد مثانه)

بزرگسالان۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۶ ساعت به مدت ۷ روز؛ در سیستیت ساده معمولاً ۵۰ میلی‌گرم در هر نوبت
کودکان۵ تا ۷ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، در ۴ نوبت مساوی هر ۶ ساعت، به مدت ۷ روز

همراه غذا یا شیر مصرف شود؛ برای عفونت کلیه مناسب نیست.

پیشگیری طولانی‌مدت از عود عفونت ادراری

بزرگسالان۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم، یک بار در شبانه‌روز، معمولاً هنگام خواب
کودکان۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، یک بار در شبانه‌روز، معمولاً هنگام خواب

مدت مصرف باید به‌طور دوره‌ای بازبینی شود؛ در مصرف طولانی‌مدت پایش عوارض ریوی و کبدی ضروری است.

پیشگیری از عفونت ادراری در برخی اقدامات تشخیصی یا جراحی مجاری ادراری

بزرگسالان۵۰ میلی‌گرم هر ۶ ساعت، در طول اقدام و به مدت ۳ روز پس از آن

همراه غذا یا شیر مصرف شود و فقط برای اقدامات منتخب طبق نظر پزشک به‌کار رود.

تنظیم دوز: دوز دقیق باید بر اساس سن، وزن، شدت عفونت و عملکرد کلیه و کبد توسط پزشک تعیین شود. در نارسایی قابل‌توجه کلیه، کم‌ادراری یا بی‌ادراری معمولاً نباید مصرف شود؛ در بیماری کبدی یا سابقه آسیب کبدی ناشی از نیتروفورانتوئین نیز مصرف ممکن است ممنوع باشد. سالمندان، به‌ویژه در پیشگیری طولانی‌مدت، به بررسی عملکرد کلیه و پایش عوارض ریوی و کبدی نیاز دارند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه سابقهٔ حساسیت به نیتروفورانتوئین یا سایرِ داروها را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
  • اگر کمبودِ آنزیمِ گلوکز-۶-فسفات دهیدروژناز (G6PD) در شما یا خانواده‌تان شناخته‌شده است، پیش از مصرف به پزشک بگویید، زیرا این دارو می‌تواند در چنین افرادی کم‌خونیِ همولیتیک ایجاد کند.
  • سابقهٔ بیماریِ کلیوی، کبدی یا ریوی را با پزشک در میان بگذارید، زیرا ممکن است این دارو برایتان مناسب نباشد.
  • اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر می‌دهید، پزشک را در جریان بگذارید.
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز نشان دهید.
  • سابقهٔ بی‌حسی یا گزگزِ دست و پا، دیابت یا کم‌خونی را نیز با پزشک مطرح کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع، دلِ‌درد یا کاهشِ اشتها
  • سردرد
  • تغییرِ رنگِ ادرار به زردِ پررنگ یا قهوه‌ای (بی‌خطر و موقت)
  • نفخ یا اسهالِ خفیف
  • سرگیجه
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تنگیِ نفس، سرفهٔ خشک یا تبِ ناگهانی، به‌ویژه در مصرفِ طولانی‌مدت — نشانهٔ احتمالیِ واکنشِ ریوی به دارو — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، خستگیِ شدید یا دردِ شکم — نشانهٔ احتمالیِ آسیبِ کبدی — این علائم را حتماً و بدونِ تأخیر به پزشک اطلاع دهید.
  • بی‌حسی، گزگز یا ضعف در دست‌ها و پاها — نشانهٔ احتمالیِ آسیبِ عصبی — این تغییر را به پزشک اطلاع دهید.
  • رنگ‌پریدگی، ضعفِ شدید یا زردیِ ناگهانیِ پوست — نشانهٔ احتمالیِ کم‌خونیِ همولیتیک، به‌ویژه در افرادِ دارایِ کمبودِ آنزیمیِ یادشده — در این حالت به پزشک مراجعه کنید.
  • کهیر، خارشِ شدید، تورمِ صورت و لب یا دشواریِ تنفس — نشانهٔ احتمالیِ واکنشِ آلرژیکِ شدید — با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

مصرفِ هم‌زمانِ برخی آنتی‌اسیدهای معده می‌تواند جذبِ نیتروفورانتوئین را کم کند. داروهایی مانندِ پروبنسید که برای نقرس یا کاهشِ اسیدِ اوریک به کار می‌روند، دفعِ کلیویِ این دارو را کاهش می‌دهند و از این راه هم غلظتِ آن را در خون بالا می‌برند و هم اثرِ آن را در ادرار کم می‌کنند. مصرفِ هم‌زمان با برخی آنتی‌بیوتیک‌هایِ دیگر نیز ممکن است اثرِ نیتروفورانتوئین را کاهش دهد. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا از هرگونه تداخلِ ناخواسته پیشگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

مصرفِ نیتروفورانتوئین در سه‌ماههٔ اول و دومِ بارداری گاهی برای درمانِ عفونتِ ادراری و زیرِ نظرِ پزشک در نظر گرفته می‌شود، اما نزدیکِ زمانِ زایمان و در حینِ زایمان توصیه نمی‌شود، زیرا می‌تواند خطرِ کم‌خونیِ همولیتیک را در نوزاد افزایش دهد. مقدارِ اندکی از این دارو نیز وارد شیرِ مادر می‌شود؛ برای نوزادانِ سالم و ترم معمولاً بی‌خطر تلقی می‌شود، اما در نوزادانِ زیرِ یک ماه یا دارایِ همان کمبودِ آنزیمی، احتیاطِ بیشتری لازم است. تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف در بارداری و شیردهی را حتماً با پزشکِ خود در میان بگذارید.

۱۰

نگهداری

نیتروفورانتوئین را در دمایِ اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیم نگه دارید. آن را در بسته‌بندیِ اصلی و دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. اگر از فرمِ سوسپانسیون استفاده می‌کنید، طبقِ توصیهٔ داروساز نگهداری‌اش کنید و داروی تاریخ‌گذشته یا استفاده‌نشده را نیز طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
سوسپانسیون25 mg / 5mL
سوسپانسیون10 mg / 1mL
سوسپانسیون100 mg
قرص100 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۵ برند از ۱۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
نیتروفورانتوئین NITROFURANTOIN
1 BOTTLE in 1 BOX
Adit Lifesciences
سوسپانسیون
آترو ATTRO
1 BOTTLE in 1 BOX
Atcure Pharmaceuticals
سوسپانسیون
پی یلوسپیتایل PIYELOSEPTYL
1 BOTTLE in 1 BOX · 1 BOTTLE in 1 CARTON · 1 SUSPENSION in 1 BOTTLE in 1 BOX
BIOFARMA
سوسپانسیون
نیتروفورانتوئین NITROFURANTOIN
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Bharat Parenterals Ltd.
قرص
نیترورال NITRORAL
1 BOTTLE in 1 CARTON
Kwality Pharmaceuticals Ltd.
سوسپانسیون
نیتروفورانتوئین استروپ NITROFURANTOIN STEROP
1 BOTTLE in 1 BOX
Laboratoires Sterop
سوسپانسیون
نیتروفورانتویین استروپ 25 میلی گرم بر 5 میلی لیتر 100 میلی لیتر سوسپانسیون NITROFURANTOIN STEROP 25MG/5ML 100 ML SUSP
1 BOTTLE in 1 BOX
Laboratoires Sterop
سوسپانسیون
فورانتوئینا FURANTOINA
80 MILLILITER in 1 BOTTLE
Laboratorios Ern SA
سوسپانسیون
نیفترولیو NIFTROLIV
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Livealth Biopharma Private Limited
قرص
نیترفورانتوئین 100م گ قرص NITROFURANTOIN 100MG TAB
البرز دارو
قرص
فورانشن ® 50 میلی گرم / 5 میلی لیتر FURANTOIN ® 25MG/5ML 80ML SUSP
بازرگانی سها کیش
سوسپانسیون
نیتروفورانتوئین سها NITROFURANTOIN SOHA
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 240 MILLILITER in 1 BOTTLE
دارو سازی سها
قرصسوسپانسیون
نیترفورانتوئین 100م گ قرص NITROFURANTOIN 100MG TAB
داروسازی تهران شیمی
قرص
نتیروفورنشن 25میلیگرم / 5 میلی لیتر سوسپانسیون NITROFURANTOIN-25 MG/5ML-SUSPENSION-BOTTLE-ORAL
رایان دارو ایرانیان
سوسپانسیون
FURANTOINA 25MG/5ML SUSP FURANTOINA 25MG/5ML SUSP
صنایع غذایی سپاکو ایرانیان
سوسپانسیون
کوینیدین سولفات 200م گ قرص QUINIDINE SULFATE 200MG TAB
فارماشیمی
سوسپانسیون
نیتروفورانتوئین NITROFURANTOIN
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
مهردارو
قرص
شربت فوررانتوئین ® 25 میلی گرم / 5 میلی لیتر FURANTOIN ® 25MG/5ML 80ML SUSP
پویش دارو گستر برتر فارس
سوسپانسیون
فورانشن 50 میلی گرم / 5 میلی لیترا FURANTOIN ® 50MG/5ML 80ML SUSP
پویش دارو گستر برتر فارس
سوسپانسیون
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا رنگِ ادرارم بعد از مصرفِ این دارو تیره شده است؟
تیره‌شدنِ رنگِ ادرار به زردِ پررنگ یا قهوه‌ای یکی از عوارضِ شناخته‌شده و بی‌خطرِ نیتروفورانتوئین است و پس از قطعِ دارو برطرف می‌شود. اگر این تغییرِ رنگ با درد، تب یا زردیِ پوست همراه بود، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
۰۲چرا این دارو برای همهٔ عفونت‌هایِ ادراری تجویز نمی‌شود؟
نیتروفورانتوئین فقط در ادرار به غلظتِ درمانیِ کافی می‌رسد و برای عفونت‌هایی که فراتر از مثانه، مثلاً به کلیه یا خون، گسترش یافته باشند، مؤثر نیست. برای چنین مواردی پزشک آنتی‌بیوتیکِ دیگری تجویز می‌کند.
۰۳آیا مصرفِ طولانی‌مدتِ این دارو برای پیشگیری خطری دارد؟
مصرفِ طولانی‌مدت با دوزِ پایین برای پیشگیری از عودِ عفونت در برخی افراد به کار می‌رود، اما در این حالت احتمالِ عوارضِ ریوی یا عصبی اندکی افزایش می‌یابد. پزشک در طولِ این دوره معمولاً وضعیتِ شما را به‌طورِ دوره‌ای بررسی می‌کند.
۰۴آیا این دارو برای افرادِ دارایِ کمبودِ آنزیمیِ گلوکز-۶-فسفات دهیدروژناز خطرناک است؟
بله، در این افراد نیتروفورانتوئین می‌تواند باعثِ کم‌خونیِ همولیتیک شود. اگر از چنین کمبودی در خود یا خانواده‌تان مطلع هستید، پیش از مصرف حتماً به پزشک بگویید.
۰۵آیا می‌توانم این دارو را با معدهٔ خالی مصرف کنم؟
بهتر است نیتروفورانتوئین را همراه با غذا مصرف کنید، چون هم جذبِ آن را بهبود می‌بخشد و هم احتمالِ تهوع را کم می‌کند. در صورتِ هرگونه ابهام دربارهٔ نحوهٔ مصرف، از پزشک یا داروسازِ خود بپرسید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۵ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۵ برند از ۱۷ سازنده، در گروه J01XE01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.