بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · عفونت و آنتی‌بیوتیک

نویراپین

Nevirapine
رده ATC J05AG01شکل‌ها سوسپانسیون، قرصدوز 50 mg/5mL، 200 mgبرند در ایران ۴
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

نویراپین دارویی ضدرتروویروسی است که با مهارِ مستقیمِ آنزیمِ ویروسِ اچ‌آی‌وی، از تکثیرِ آن در بدن جلوگیری می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو همیشه در ترکیب با داروهای ضدرتروویروسیِ دیگر برای کنترلِ درازمدتِ عفونتِ اچ‌آی‌وی و کاهشِ بارِ ویروسی در خون تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین خطرِ نویراپین، آسیبِ کبدی و واکنش‌های پوستیِ شدید است، به‌ویژه در هفته‌های نخستِ درمان؛ به همین دلیل پایشِ منظمِ آزمایش‌هایِ کبدی ضروری است.

کِی با پزشک تماس بگیرید

در صورتِ بروزِ زردیِ پوست یا چشم، بثوراتِ پوستیِ گسترده، یا هرگونه احساسِ بیماریِ ناگهانی همراه با تب، بی‌درنگ با پزشک تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Nevirapine
۰۲

معرفی دارو

نویراپین از خانوادهٔ مهارکننده‌های غیرنوکلئوزیدیِ ترانس‌کریپتاز معکوس (NNRTI) است، گروهی از داروهای ضدرتروویروسی که برای مهارِ ویروسِ نقصِ ایمنیِ انسانی (اچ‌آی‌وی) به‌کار می‌روند. این دارو برخلافِ برخی داروهای هم‌رده، نیازی به فعال‌سازیِ داخلِ سلولی ندارد و مستقیماً به آنزیمِ ترانس‌کریپتازِ معکوسِ ویروس متصل می‌شود و از فعالیتِ آن در ساختِ مادهٔ ژنتیکیِ ویروس جلوگیری می‌کند. نویراپین هرگز به‌تنهایی مصرف نمی‌شود، بلکه همواره بخشی از یک رژیمِ درمانیِ ترکیبیِ چنددارویی است، زیرا مصرفِ تنهایِ آن به‌سرعت به مقاومتِ دارویی می‌انجامد. هدفِ اصلی از این درمان، سرکوبِ بارِ ویروسی، حفظِ عملکردِ سیستمِ ایمنی و پیشگیری از پیشرفتِ بیماری است.

۰۳

موارد مصرف

  • درمانِ ترکیبیِ عفونتِ اچ‌آی‌وی نوع یک در بزرگسالان، همراه با دست‌کم دو داروی ضدرتروویروسیِ دیگر
  • بخشی از رژیمِ درمانیِ اچ‌آی‌وی در کودکان، طبقِ صلاحدیدِ متخصصِ بیماری‌هایِ عفونی
  • پیشگیری از انتقالِ اچ‌آی‌وی از مادر به نوزاد، در برنامه‌های خاصِ زیرِ نظرِ متخصص
  • جایگزینیِ برخی داروهایِ ضدرتروویروسیِ دیگر در رژیمِ درمانی، در مواردی که پزشک به‌دلیلِ تحملِ بهترِ بیمار صلاح بداند
۰۴

روش مصرف

نویراپین معمولاً به‌صورتِ قرص یا سوسپانسیونِ خوراکی، با یا بدونِ غذا مصرف می‌شود؛ بهتر است هر بار در ساعتِ مشخصی از شبانه‌روز خورده شود تا سطحِ دارو در خون یکنواخت بماند. در آغازِ درمان، معمولاً یک دورهٔ کوتاهِ آغازین با دوزِ کمتر در نظر گرفته می‌شود تا خطرِ بروزِ بثوراتِ پوستی کاهش یابد؛ افزایشِ دوز به مرحلهٔ بعد فقط با تأییدِ پزشک و طبقِ نسخه انجام می‌گیرد. سوسپانسیون را پیش از مصرف خوب تکان دهید. پایبندیِ کامل به برنامهٔ مصرف اهمیتِ زیادی دارد و نباید دوزی فراموش شود؛ فراموش‌کردنِ مکررِ دوزها می‌تواند به مقاومتِ ویروس در برابرِ دارو بینجامد. هرگز بدونِ مشورتِ پزشک درمان را قطع یا دوباره شروع نکنید، به‌ویژه اگر پیش‌تر به‌دلیلِ بثورات یا مشکلِ کبدی قطع شده باشد. مقدارِ دقیقِ مصرف و طولِ دوره را فقط پزشک بر اساسِ نسخه تعیین می‌کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

درمان ترکیبی عفونت اچ‌آی‌وی نوع یک در بزرگسالان

بزرگسالان۲۰۰ میلی‌گرم خوراکی روزی یک‌بار در ۱۴ روز نخست؛ سپس ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت، همراه با دست‌کم دو داروی ضدرتروویروسی دیگر.

با غذا یا بدون غذا مصرف می‌شود. دورهٔ آغازین ۱۴ روزه را کامل رعایت کنید؛ در صورت قطع مصرف بیش از ۷ روز، شروع دوباره معمولاً با تکرار دورهٔ آغازین انجام می‌شود. بروز بثورات شدید یا همراه تب، زخم دهان یا علائم آسیب کبدی، نیازمند قطع دارو و ارزیابی فوری است. راهنمای دوز نویراپین

پیشگیری از انتقال اچ‌آی‌وی از مادر به نوزاد

بزرگسالاندوز و زمان‌بندی مادر در برنامه‌های ویژه، بر اساس وضعیت درمانی مادر و زمان زایمان تعیین می‌شود؛ اگر نویراپین بخشی از درمان ترکیبی مادر باشد، دوز معمول ۲۰۰ میلی‌گرم روزی یک‌بار برای ۱۴ روز و سپس ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت است.
کودکاندوز نوزاد ثابت نیست و بر اساس سن بارداری، وزن و میزان خطر انتقال تعیین می‌شود؛ در برنامه‌های مختلف ممکن است دوز روزانهٔ پیشگیری یا دوز هر ۱۲ ساعت همراه با دو داروی ضدرتروویروسی دیگر به‌کار رود.

این کاربرد فقط در برنامهٔ تخصصی اجرا شود؛ دوز پیشگیری نوزاد با دوز درمان عفونت تفاوت دارد و نوزادان نارس یا کم‌وزن به پروتکل جداگانه نیاز دارند. راهنمای دوز پیشگیری نوزادان

جایگزینی برخی داروهای ضدرتروویروسی در رژیم درمانی اچ‌آی‌وی نوع یک

بزرگسالان۲۰۰ میلی‌گرم روزی یک‌بار برای ۱۴ روز، سپس ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت، همراه با دست‌کم دو داروی ضدرتروویروسی دیگر.

تعویض فقط پس از بررسی مقاومت ویروس، وضعیت کبد و تداخلات دارویی انجام شود؛ نویراپین نباید به‌تنهایی مصرف شود.

تنظیم دوز: حداکثر مقدار مصرف نویراپین ۴۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز است. پزشک مقدار دقیق را بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و عملکرد کلیه و کبد تعیین می‌کند؛ در نارسایی کلیه با کلیرانس کراتینین کمتر از ۲۰ میلی‌لیتر در دقیقه یا در همودیالیز ممکن است دوز تکمیلی پس از دیالیز لازم شود. در اختلال متوسط تا شدید کبدی مصرف نویراپین ممنوع است و سالمندان به پایش دقیق‌تر عملکرد کبد، کلیه و تداخلات دارویی نیاز دارند. جزئیات تعدیل دوز
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به نویراپین یا هر دارویِ دیگری حساسیت داشته‌اید، حتماً به پزشک بگویید.
  • هرگونه بیماریِ کبدی یا نتیجهٔ غیرطبیعیِ آزمایشِ کبد در گذشته را با پزشک در میان بگذارید.
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی، به‌ویژه قرص‌هایِ پیشگیری از بارداری، را به پزشک اطلاع دهید.
  • اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر می‌دهید، پیش از شروعِ دارو با پزشک مشورت کنید.
  • در صورتِ ابتلایِ هم‌زمان به هپاتیتِ بی یا سی، حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
  • پیش از شروعِ دارو، آزمایش‌هایِ عملکردِ کبد و شمارشِ سلول‌هایِ ایمنی (CD4) طبقِ نظرِ پزشک انجام می‌شود.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • بثوراتِ خفیفِ پوستی، به‌ویژه در هفته‌های نخستِ درمان
  • سردرد
  • حالتِ تهوع
  • خستگی و بی‌حالی
  • دردِ شکم
  • اسهال
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • بثوراتِ گستردهٔ پوستی همراه با تاول، زخمِ دهان، تب یا پوسته‌پوسته‌شدنِ پوست، نشانهٔ واکنشِ پوستیِ شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، ادرارِ تیره، دردِ شدیدِ شکم یا خستگیِ غیرمعمول، نشانهٔ آسیبِ کبدی است؛ بی‌درنگ با پزشک تماس بگیرید.
  • تب همراه با بثوراتِ پوستی، تورمِ صورت یا گلو، یا احساسِ بیماریِ عمومیِ شدید، می‌تواند نشانهٔ واکنشِ حساسیتیِ جدی باشد؛ با اورژانس تماس بگیرید.
  • تنگیِ نفسِ ناگهانی یا تورمِ لب و زبان، نیازمندِ مراقبتِ فوریِ پزشکی است؛ با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

نویراپین بر شیوهٔ متابولیزه‌شدنِ بسیاری از داروهای دیگر در کبد اثر می‌گذارد و می‌تواند اثربخشیِ آن‌ها را کاهش دهد؛ از جمله قرص‌هایِ پیشگیری از بارداریِ هورمونی که ممکن است دیگر اثرِ کافی نداشته باشند و نیاز به روشِ مکملِ پیشگیری باشد. تداخل با برخی داروهایِ ضدرتروویروسیِ دیگر، داروهایِ ضدسل مانندِ ریفامپین، برخی داروهایِ ضدقارچ، متادون و برخی داروهایِ ضدتشنج نیز شناخته‌شده است و می‌تواند نیازمندِ تنظیمِ دوز یا تغییرِ داروها باشد. مصرفِ هم‌زمانِ گیاهِ گل‌راعی (سنت‌جانز‌ورت) نیز توصیه نمی‌شود، زیرا اثربخشیِ نویراپین را کاهش می‌دهد. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالی پیش از شروعِ درمان بررسی شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

نویراپین در گذشته نقشِ مهمی در پیشگیری از انتقالِ اچ‌آی‌وی از مادر به نوزاد داشته و در برخی پروتکل‌هایِ درمانیِ بارداری هنوز کاربرد دارد، اما تصمیم دربارهٔ مصرفِ آن در دورانِ بارداری باید همیشه توسطِ متخصصِ زنان و متخصصِ بیماری‌هایِ عفونی و با درنظرگرفتنِ وضعیتِ ویروسیِ مادر گرفته شود. دربارهٔ شیردهی نیز، هم مسئلهٔ انتقالِ اچ‌آی‌وی از راهِ شیرِ مادر و هم عبورِ دارو به شیر باید ارزیابی شود؛ این تصمیم را هرگز به‌تنهایی نگیرید و حتماً با تیمِ درمانِ اچ‌آی‌وی مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

نویراپین را در دمایِ اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیم نگهداری کنید. سوسپانسیون را طبقِ راهنماییِ داروساز نگه دارید و از انجمادِ آن پرهیز کنید. دارو را همیشه دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضایِ آن را بررسی کنید. داروهایِ تاریخ‌گذشته یا مصرف‌نشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
سوسپانسیون50 mg / 5mL
قرص200 mg
قرص50 mg / 5mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۴ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
نویراپین NEVIRAPINE
1 Amb a 1 units in 1 BOTTLE · 1 MILLIGRAM in 1 BOTTLE
Adif Lifesciences
سوسپانسیون
نویراپین NEVIRAPINE
1 BOTTLE in 1 BOX
Adit Lifesciences
سوسپانسیون
نویر 200 میلی گرم NEVIR 200MG
60 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Emcure
قرص
نویر NEVIR
60 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Emcure Pharmaceuticals Ltd.
قرص
نویراپین NEVIRAPINE
1 BOTTLE in 1 BOX
Kwality Pharmaceuticals Ltd.
سوسپانسیون
نویراپین NEVIRAPINE
1 BOTTLE in 1 BOX · 60 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Mcneil & Argus Pharmaceuticals Ltd.
سوسپانسیونقرص
بایوویراپین BIOVIRAPINE
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
باختر بیو شیمی
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا در ابتدایِ درمان دوزِ کمتری از نویراپین تجویز می‌شود؟
این روش که دورهٔ آغازین نامیده می‌شود، به بدن فرصت می‌دهد با دارو سازگار شود و خطرِ بروزِ بثوراتِ پوستی را کاهش می‌دهد. افزایشِ دوز به مرحلهٔ کاملِ درمان فقط طبقِ برنامه‌ای که پزشک تعیین کرده انجام می‌شود.
۰۲اگر پس از شروعِ نویراپین دچارِ بثوراتِ پوستی شدم چه باید بکنم؟
هر بثوراتِ پوستیِ جدید را جدی بگیرید و همان روز با پزشک تماس بگیرید. اگر بثورات با تب، تاول، زخمِ دهان یا احساسِ بیماریِ عمومی همراه بود، فوراً به اورژانس مراجعه کنید، زیرا می‌تواند نشانهٔ واکنشِ خطرناک باشد.
۰۳آیا می‌توان نویراپین را به‌تنهایی و بدونِ داروی دیگر مصرف کرد؟
خیر، نویراپین همیشه باید در ترکیب با داروهایِ ضدرتروویروسیِ دیگر مصرف شود. مصرفِ تنهایِ آن اثربخشیِ لازم را ندارد و می‌تواند به مقاومتِ ویروس در برابرِ دارو منجر شود.
۰۴چرا در طولِ درمان با نویراپین آزمایشِ خون تکرار می‌شود؟
پزشک با آزمایش‌هایِ دوره‌ای، عملکردِ کبد و شمارشِ سلول‌هایِ ایمنی را بررسی می‌کند، زیرا نویراپین به‌ویژه در ماه‌هایِ نخستِ درمان می‌تواند بر کبد اثر بگذارد. این پایش به شناساییِ زودهنگامِ مشکلات کمک می‌کند.
۰۵آیا نویراپین بر اثرِ قرصِ ضدبارداری تأثیر می‌گذارد؟
بله، نویراپین می‌تواند اثربخشیِ قرص‌هایِ ضدبارداریِ هورمونی را کاهش دهد. اگر از این روش برایِ پیشگیری از بارداری استفاده می‌کنید، حتماً دربارهٔ نیاز به روشِ مکمل با پزشک مشورت کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۳ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۴ برند از ۷ سازنده، در گروه J05AG01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.