بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · ضدسرطان و ایمنی

میتوتان

Mitotane
رده ATC L01XX23شکل قرصدوز 500 mgبرند در ایران ۹
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

میتوتان دارویی از ردهٔ ضدسرطان‌های اختصاصیِ غدهٔ فوق‌کلیوی است که با از بین بردن هدفمندِ سلول‌های قشر این غده، از رشد و فعالیت هورمونی تومور می‌کاهد.

بیشتر برای چه؟

کاربرد اصلی آن درمان سرطان قشر غدهٔ فوق‌کلیوی (کارسینوم آدرنوکورتیکال) در مواردی است که امکان جراحی وجود ندارد یا تومور پس از جراحی باقی مانده یا بازگشته است.

نکتهٔ ایمنی مهم

چون میتوتان فعالیت طبیعی غدهٔ فوق‌کلیوی را هم مهار می‌کند، تقریباً همیشه باید همراه با کورتیکواستروئید جایگزین و زیر نظر دقیق پزشک مصرف شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

در صورت بروز ضعف شدید، سرگیجهٔ شدید، حالت تهوع و استفراغ مداوم، یا هر تغییر غیرمعمول در حال عمومی، باید هرچه زودتر با پزشک معالج تماس گرفته شود.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Mitotane
۰۲

معرفی دارو

میتوتان دارویی ضدسرطان از زیرردهٔ داروهای اختصاصیِ غدهٔ فوق‌کلیوی (آدرنولیتیک) است که به شکل قرص خوراکی مصرف می‌شود. این دارو به‌طور انتخابی به سلول‌های قشر غدهٔ فوق‌کلیوی — چه سلول‌های طبیعی و چه سلول‌های سرطانی — آسیب می‌رساند و تولید هورمون‌های استروئیدی آن را کاهش می‌دهد. به همین دلیل هم اندازهٔ تومور را کوچک می‌کند و هم علائم ناشی از ترشح بیش‌ازحد هورمون را کنترل می‌کند. میتوتان معمولاً برای سرطان قشر غدهٔ فوق‌کلیوی که قابل‌جراحی نیست یا پس از جراحی عود کرده تجویز می‌شود، و درمانی طولانی‌مدت است که کاملاً باید زیر نظر پزشک متخصص غدد یا سرطان‌شناسی انجام شود.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان سرطان قشر غدهٔ فوق‌کلیوی (کارسینوم آدرنوکورتیکال) در مواردی که جراحی امکان‌پذیر نیست
  • کنترل تومور باقی‌مانده یا عودکرده پس از جراحیِ سرطان غدهٔ فوق‌کلیوی
  • کاهش علائم ناشی از ترشح بیش‌ازحد هورمون‌های استروئیدی توسط تومور
  • درمان کمکی پس از جراحی در بیماران پرخطر، طبق تشخیص و صلاحدید پزشک متخصص
۰۴

روش مصرف

میتوتان را باید دقیقاً طبق دستور پزشک و معمولاً همراه با غذا مصرف کرد؛ حضور چربی در غذا جذب دارو را در بدن بهتر می‌کند، بنابراین بهتر است هر بار همراه یک وعدهٔ غذایی و در ساعاتی تقریباً ثابت از روز خورده شود. دوز میتوتان بسیار فردی است و پزشک آن را بر اساس پاسخ بدن، آزمایش‌های دوره‌ای و میزان تحمل بیمار به‌تدریج تنظیم می‌کند؛ بنابراین هرگز مقدار مصرف را خودسرانه تغییر ندهید یا افزایش ندهید. از آنجا که این دارو فعالیت طبیعی غدهٔ فوق‌کلیوی را هم سرکوب می‌کند، قطع ناگهانی آن یا فراموش‌کردنِ هورمون جایگزینِ همراهش می‌تواند خطرناک باشد؛ هرگونه تغییر در مصرف، از جمله قطع دارو، باید فقط با هماهنگی پزشک انجام شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیت شناخته‌شده به میتوتان یا سایر داروها
  • بارداری، احتمال بارداری یا برنامه‌ریزی برای بارداری — میتوتان برای جنین بسیار پرخطر است
  • شیردهی و برنامه‌های مربوط به تغذیهٔ نوزاد
  • سابقهٔ بیماری کبدی یا هر مشکل کبدی فعلی
  • سابقهٔ بیماری‌های عصبی، مشکلات تعادل یا سرگیجهٔ مکرر
  • فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی مصرفی، به‌ویژه وارفارین یا سایر رقیق‌کننده‌های خون و کورتیکواستروئیدها
۰۶

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع، استفراغ و کاهش اشتها
  • اسهال یا ناراحتی گوارشی
  • احساس خستگی، خواب‌آلودگی یا کاهش انرژی
  • سرگیجه یا مشکل در حفظ تعادل
  • افزایش چربی خون (کلسترول)
  • بزرگ‌شدن بافت پستان در مردان
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های نارساییِ غدهٔ فوق‌کلیوی مانند ضعف شدید، افت فشار خون، سرگیجهٔ شدید هنگام بلندشدن، تهوع و استفراغ مداوم یا گیجی — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • علائم عصبی شدید و ناگهانی مانند دشواری در حرف‌زدن، عدم تعادل واضح، دوبینی یا گیجی شدید — با اورژانس تماس بگیرید
  • نشانه‌های آسیب کبدی مانند زردی پوست یا چشم، ادرار تیره یا خارش شدید پوست — در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید
  • نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا مشکل تنفسی — با اورژانس تماس بگیرید
  • خونریزی یا کبودیِ غیرعادی که به‌سرعت متوقف نمی‌شود — در اسرع وقت به پزشک اطلاع دهید

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۷

تداخل‌های دارویی

میتوتان بر نحوهٔ متابولیسمِ بسیاری از داروهای دیگر در کبد اثر می‌گذارد و به همین دلیل تداخل‌های آن قابل‌توجه‌اند. در بیمارانی که همزمان وارفارین مصرف می‌کنند، معمولاً دوز وارفارین نیاز به تنظیم مجدد دارد، چون میتوتان سرعت تجزیهٔ آن را افزایش می‌دهد. کورتیکواستروئیدهای جایگزین که تقریباً همیشه همراه میتوتان تجویز می‌شوند نیز اغلب باید در دوزهای بالاتر از حالت معمول مصرف شوند، چون میتوتان تجزیهٔ آن‌ها را هم سریع‌تر می‌کند. اسپیرونولاکتون می‌تواند اثر میتوتان بر غدهٔ فوق‌کلیوی را کم‌اثر کند و معمولاً از مصرف همزمان آن پرهیز می‌شود. داروهای آرام‌بخش، خواب‌آور و الکل نیز می‌توانند عوارض عصبی میتوتان مانند خواب‌آلودگی و سرگیجه را تشدید کنند. به همین دلایل، فهرست کاملِ داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل‌های احتمالی بررسی و دوزها در صورت نیاز تنظیم شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۸

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

مصرف میتوتان در دوران بارداری بسیار پرخطر است و می‌تواند به جنین آسیب برساند؛ بنابراین این دارو در بارداری ممنوع است و زنانی که احتمال بارداری دارند باید پیش از شروع درمان از عدم بارداری خود مطمئن شوند. چون میتوتان در بافت چربی بدن ذخیره می‌شود و بسیار به‌کندی از بدن دفع می‌شود، لازم است در طول درمان و برای مدتی طولانی پس از قطع آن نیز از یک روش پیشگیریِ غیرهورمونی و مطمئن از بارداری استفاده شود، چون میتوتان می‌تواند اثر قرص‌های ضدبارداری هورمونی را هم کم کند؛ بازهٔ دقیق این احتیاط را پزشک متخصص تعیین می‌کند. دربارهٔ شیردهی نیز اطلاعات کافی برای اطمینان از بی‌خطر بودن آن در دست نیست و به همین دلیل معمولاً توصیه نمی‌شود؛ هر تصمیمی دربارهٔ بارداری یا شیردهی باید حتماً با پزشک متخصص هماهنگ شود.

۰۹

نگهداری

میتوتان را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید. بستهٔ دارو باید همیشه دور از دسترس و دید کودکان قرار گیرد. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه از طریق سطل زباله یا فاضلاب.

۱۰

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص500 mg
۱۱

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۹ برند از ۱۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
میتوتان MITOTANE
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 CARTON
Adit Lifesciences
قرص
لایزودرن LYSODREN
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 10 in 1 BLISTER PACK · 100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Bristol Myers
قرص
لایزودرن LYSODREN
100 in 1 BOTTLE
Bristol-Myers Squibb
قرص
لیزودرن 500 میلی گرم LYSODREN 500 MG
100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Bristol-Myers Squibb
قرص
لایزودرن 500 میلی گرم LYSODREN 500MG
500 MILLIGRAM in 1 BOTTLE
Bristol-Myers Squibb
قرص
لیزودرن LYSODREN
100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
CordenPharma
قرص
lysodren 500 tab LYSODREN 500 TAB
100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
CordenPharma
قرص
لایزودرن LYSODREN
100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX · 100 TABLET in 1 JAR in 1 BOX
HRA Pharma
قرص
لیسودرن 500 میلی گرم LYSODREN 500MG
100 TABLET in 1 JAR in 1 BOX
HRA Pharma
قرص
میتو اسپال - تی MITO SPAL-T
100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
SP Accure Labs Pvt. Ltd. (SPAL)
قرص
قرص لاسیودرن ® 500 میلی گرم LYSODREN ® 500MG TAB
بازرگانی سها کیش
قرص
لیسودرن 500 میلیگرم قرص LYSODREN 500 MG TAB
توسعه بازرگانی پخش رازی
قرص
LYSODREN 500 MG TAB LYSODREN 500 MG TAB
رشد و دارو
قرص
قرص لایسودرن ® 500 میلی گرم LYSODREN ® 500MG TAB
رشد و دارو
قرص
قرص لیسودرن 500 میلی گرم LYSODREN 500 MG TAB
رضا دارو پارس
قرص
لیسودرن 500 میلی گرم LYSODREN 500MG
رضا دارو پارس
قرص
قرص لایزودرن ® 500 میلی گرم LYSODREN ® 500MG TAB
شفا بخش صبا
قرص
قرص لایسودرن 500 میلی گرم LYSODREN 500 MG TAB
فوریتهای سینا آرات گستر
قرص
قرص لایسودرن ® 500 میلی گرم LYSODREN ® 500MG TAB
فوریتهای سینا آرات گستر
قرص
قرص لیسودرن ® 500 میلی گرم LYSODREN ® 500MG TAB
کیمیا شفابخش آرین
قرص
lysodren 500 mg tab LYSODREN 500 MG TAB
یارا طب خاورمیانه
قرص
لایزودرن 500 میلیگرم قرص LYSODREN 500 MG TZB
یارا طب خاورمیانه
قرص
lysodren 500 tab LYSODREN 500 TAB
یارا طب خاورمیانه
قرص
۱۲

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا باید همراه میتوتان کورتیکواستروئید هم مصرف کنم؟
میتوتان فعالیت طبیعی غدهٔ فوق‌کلیوی را هم کاهش می‌دهد، بنابراین بدن دیگر به‌اندازهٔ کافی هورمون استروئیدی ضروری تولید نمی‌کند. کورتیکواستروئید جایگزین این کمبود را جبران می‌کند و از بروز نارساییِ غدهٔ فوق‌کلیوی جلوگیری می‌کند. مصرف منظم آن را هرگز بدون هماهنگی با پزشک قطع نکنید.
۰۲چرا باید میتوتان را همراه غذا بخورم؟
چربیِ موجود در غذا جذب میتوتان را در بدن به‌طور چشمگیری بهتر می‌کند. به همین دلیل پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند دارو همراه یک وعدهٔ غذایی، ترجیحاً در زمان‌هایی تقریباً ثابت از روز، مصرف شود.
۰۳چرا مصرف قرص ضدبارداری به‌تنهایی کافی نیست؟
میتوتان می‌تواند اثر قرص‌های ضدبارداری هورمونی را کم کند، در حالی که بارداری در دوران مصرف این دارو بسیار خطرناک است. به همین دلیل معمولاً یک روش پیشگیریِ غیرهورمونی و مطمئن، همراه یا به‌جای قرص، توصیه می‌شود. دربارهٔ مناسب‌ترین روش با پزشک مشورت کنید.
۰۴آیا میتوتان روی توانایی رانندگی تأثیر می‌گذارد؟
بله؛ میتوتان می‌تواند باعث خواب‌آلودگی، سرگیجه یا مشکل در تعادل شود. تا زمانی که از تأثیر این دارو روی خودتان مطمئن نشده‌اید، از رانندگی یا کار با ماشین‌آلات خطرناک خودداری کنید.
۰۵بعد از قطع میتوتان، بدنم چه مدت تحت تأثیر آن می‌ماند؟
میتوتان در بافت چربی بدن ذخیره می‌شود و به‌آرامی و طی مدتی طولانی آزاد و دفع می‌شود، بنابراین برخی اثرات آن — از جمله لزوم پیشگیری از بارداری و پیگیریِ عملکرد غدهٔ فوق‌کلیوی — ممکن است مدتی پس از قطع دارو هم ادامه داشته باشد. پزشک شما برنامهٔ پیگیریِ لازم را پس از قطع دارو مشخص می‌کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴۴ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۹ برند از ۱۴ سازنده، در گروه L01XX23. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.