متیل سالیسیلات
متیل سالیسیلات پمادی موضعی از خانوادهٔ سالیسیلاتها و خویشاوندِ آسپرین است که با ایجادِ گرما یا سوزشِ خفیف روی پوست، دردهای عضلانی و مفصلی را تسکین میدهد.
بیشتر برای تسکینِ دردهای عضلانی و مفصلیِ خفیف تا متوسط، مانندِ کوفتگیِ بعد از ورزش، کمردرد و دردهای رماتیسمیِ سطحی به کار میرود.
این پماد فقط برای مصرفِ روی پوستِ سالم است و هرگز نباید خورده شود یا در دسترسِ کودکان قرار گیرد، چون بلعیدنِ حتی مقدارِ کمی از آن میتواند بسیار خطرناک باشد.
اگر دردت با چند روز مصرفِ منظم بهتر نشد، پوستِ محلِ مصرف بهشدت تحریک شد، یا نشانههای حساسیت یا مسمومیت دیدی، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کن.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
متیل سالیسیلات دارویی موضعی از خانوادهٔ سالیسیلاتهاست؛ ترکیبی خویشاوندِ آسپرین که برخلافِ آن، نه بهصورتِ خوراکی بلکه بهشکلِ پماد روی پوست به کار میرود و در گروهِ داروهای اسکلتیعضلانیِ موضعی جای میگیرد. این پماد با تحریکِ ملایمِ پوست، گردشِ خونِ سطحی را افزایش میدهد و احساسِ گرما یا سوزشِ خفیفی ایجاد میکند؛ همین اثرِ ضدتحریکِ پوستی (Counterirritant) ذهن را از دردِ عمقیترِ عضله یا مفصل منحرف میکند و جذبِ موضعیِ سالیسیلات هم به تسکینِ سطحیِ درد و التهاب کمک میکند. در ایران این پماد معمولاً با غلظتِ ۳۰ درصد و با نامهای تجاریِ گوناگونی مانند متیسال یا متدیک عرضه میشود. هدفِ اصلیِ آن، تسکینِ کوتاهمدتِ دردهای خفیف تا متوسطِ عضلانی و مفصلی است نه درمانِ ریشهایِ علتِ زمینهای، و این توضیحات جایِ تشخیص و نسخهٔ پزشک یا بروشورِ رسمیِ داخلِ جعبهٔ دارو را نمیگیرد.
موارد مصرف
- تسکینِ دردهای عضلانیِ خفیف تا متوسط، مانندِ کوفتگی و گرفتگیِ عضله
- تسکینِ دردهای مفصلیِ خفیف، از جمله دردهای آرتروزی
- کمردرد و گردندردِ سادهٔ غیراختصاصی
- کشیدگی و رگبهرگشدنِ خفیفِ عضله و رباط، معمولاً پس از فعالیتِ ورزشی
- سفتی و خشکیِ عضلانی پس از فعالیتِ بدنیِ سنگین
روش مصرف
این پماد فقط برای مصرفِ روی پوستِ سالم و بیزخم است و هرگز نباید خورده شود یا با چشم، بینی، دهان یا زخمِ باز تماس پیدا کند. مقدارِ کمی از آن را با نوکِ انگشت روی ناحیهٔ دردناک بمال تا کاملاً جذبِ پوست شود؛ تعدادِ دفعات و مدتِ مصرف را دقیقاً طبقِ برچسبِ دارو یا دستورِ پزشک و داروساز رعایت کن و بیش از آن استفاده نکن. بلافاصله پس از مصرف دستهایت را با آب و صابون بشوی، مگر آنکه خودِ دستها ناحیهٔ تحتِدرمان باشند. محلِ مصرف را با باندِ محکم، پانسمانِ غیرقابلِتنفس یا کیسهآبِ گرم و پدِ حرارتی نپوشان، چون این کار جذبِ دارو را بهشدت بالا میبرد و خطرِ سوختگی یا مسمومیت را افزایش میدهد. اگر پس از چند روزِ مصرفِ منظم دردت بهبود نیافت یا شدیدتر شد، با پزشک مشورت کن.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
دردهای عضلانی خفیف تا متوسط، مانند کوفتگی و گرفتگی عضله
فقط روی پوست سالم استفاده شود؛ روی زخم، پوست تحریکشده یا تاولدار، زیر پانسمان محکم یا همراه گرما استفاده نشود.
درد مفصلی خفیف، از جمله درد ناشی از آرتروز
در صورت تداوم درد یا بدترشدن تورم و التهاب، ارزیابی پزشکی لازم است؛ از تماس با چشمها خودداری شود.
کمردرد و گردندرد سادهٔ غیراختصاصی
برای مصرف خارجی است؛ اگر علائم طی ۷ روز بهتر نشد یا تشدید شد، مصرف را متوقف و به پزشک مراجعه کنید.
کشیدگی و رگبهرگشدن خفیف عضله و رباط
روی پوست آسیبدیده یا زخمدار استفاده نشود و ناحیهٔ درمانشده با پوشش محکم بسته نشود.
سفتی و خشکی عضلانی پس از فعالیت بدنی سنگین
از مصرف مقدار زیاد و استفاده همزمان با پد گرم یا حمام داغ خودداری شود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به آسپرین، سالیسیلاتها یا داروهای ضدالتهابِ غیراستروئیدی
- مصرفِ داروهای رقیقکنندهٔ خون، مانندِ وارفارین
- وجودِ زخمِ باز، بریدگی، عفونت یا التهابِ شدیدِ پوست در ناحیهٔ موردنظر
- بارداری یا شیردهی
- مصرفِ همزمانِ سایرِ پمادها یا چسبهای ضددردِ حاویِ سالیسیلات، منتول یا کپسایسین روی همان ناحیه
- نیازِ کودکان یا سالمندانِ دارای پوستِ حساس به احتیاطِ بیشتر
عوارض احتمالی
- سوزش، گزگز یا احساسِ گرمای خفیف در محلِ مصرف
- قرمزیِ خفیفِ پوست
- خارش
- تحریکِ خفیفِ پوستی یا بثوراتِ کوچک
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید، مانندِ تورمِ صورت، لب، زبان یا گلو، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس — با اورژانس تماس بگیر.
- تاول، سوختگی یا زخمِ دردناک در محلِ مصرف — مصرف را فوراً قطع کن و به پزشک مراجعه کن.
- نشانههای مسمومیت با سالیسیلات، مانندِ وزوزِ گوش، تهوعِ شدید، تنفسِ سریع یا گیجی، بهویژه پس از مصرفِ گسترده یا طولانیمدت — فوراً به اورژانس مراجعه کن.
- قرمزی، تورم یا خارشِ شدید که با قطعِ مصرف هم بهبود نمییابد — به پزشک مراجعه کن.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخلِ متیل سالیسیلاتِ موضعی به داروهای رقیقکنندهٔ خون مربوط میشود؛ اگر این پماد روی سطحِ وسیعی از بدن یا برای مدتِ طولانی مصرف شود، سالیسیلاتِ جذبشده میتواند اثرِ داروهایی مانندِ وارفارین را تقویت کند و خطرِ کبودی یا خونریزی را بالا ببرد. مصرفِ همزمان با آسپرینِ خوراکی یا سایرِ فرآوردههای حاویِ سالیسیلات نیز خطرِ تحریک و مسمومیت را افزایش میدهد. همچنین استفادهٔ همزمان از کِرم یا پمادهای دیگرِ گرمازا، مانندِ کپسایسین یا منتولِ غلیظ، روی همان ناحیه ممکن است سوزش و تحریکِ پوستی را تشدید کند. برای پیشگیری از این تداخلها، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو، بهویژه اگر داروی ضدانعقاد مصرف میکنی.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرفِ متیل سالیسیلاتِ موضعی در بارداری، بهویژه در سهماههٔ سوم، احتیاط لازم است، چون جذبِ گستردهٔ سالیسیلات از پوست از نظرِ نظری میتواند مشابهِ مصرفِ خوراکیِ سالیسیلاتها بر جنین اثر بگذارد؛ هرچند مصرفِ محدود و کوتاهمدت روی سطحِ کمی از پوست، جذبِ سیستمیکِ ناچیزی دارد. اطلاعاتِ محکمی دربارهٔ ورودِ متیل سالیسیلات به شیرِ مادر در دسترس نیست. به همین دلیل، مصرفِ این پماد در دورانِ بارداری یا شیردهی را فقط با تأییدِ پزشک و در کوتاهترین مدت و کمترین سطحِ لازم انجام بده.
نگهداری
این پماد را همیشه دور از دسترسِ کودکان نگه دار، چون حتی مقدارِ کمِ متیل سالیسیلاتِ خالص در صورتِ خوردن میتواند برای کودکان بسیار خطرناک باشد. آن را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبتِ مستقیم نگهداری کن، درِ آن را پس از هر بار مصرف محکم ببند و از نزدیککردنش به شعله یا منابعِ حرارتی بپرهیز. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کن و اگر رنگ، بو یا بافتِ پماد تغییر کرده، دیگر از آن استفاده نکن.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پماد | 30 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوانم این پماد را روی پوستِ زخمی یا بریده استفاده کنم؟
۰۲آیا استفاده از پدِ گرمایی یا کیسهآبِ گرم همراهِ این پماد اشکالی دارد؟
۰۳چرا مصرفِ این پماد احساسِ گرما یا سوزش ایجاد میکند و آیا این طبیعی است؟
۰۴آیا این پماد برای کودکان بیخطر است؟
۰۵اگر همزمان وارفارین یا داروی رقیقکنندهٔ خون مصرف میکنم، استفاده از این پماد مشکلی دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۵ سازنده، در گروه M02AC. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.