متنامین هیپورات
متنامین هیپورات ضدعفونتکنندهٔ ادراری (Urinary Antiseptic) است که با تبدیلشدن به فرمالدئید در ادرارِ اسیدی، از رشدِ باکتریها در مجاری ادراری جلوگیری میکند.
بیشترین کاربردِ آن، پیشگیریِ درازمدت از عفونتهای مکرر مجاری ادراری است، نه درمانِ عفونتِ حادِ فعال.
اثرِ این دارو به اسیدیبودنِ ادرار وابسته است و مصرفِ همزمانِ آن با داروهای سولفونامیدی یا موادِ قلیاییکنندهٔ ادرار میتواند مشکلساز یا کماثر شود.
اگر علائمِ تازهٔ عفونتِ ادراری مثلِ تب یا دردِ پهلو دارید، یا نارساییِ کبدی و کلیوی دارید، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
متنامین هیپورات ترکیبی از متنامین و اسیدِ هیپوریک است که در ردهٔ ضدعفونتکنندههای ادراری جای میگیرد و از نظرِ مکانیسمِ اثر با آنتیبیوتیکهای معمول تفاوتِ اساسی دارد. در محیطِ اسیدیِ ادرار، متنامین بهتدریج به فرمالدئید تجزیه میشود و فرمالدئید با آسیبزدن به ساختارِ پروتئینها و موادِ ژنتیکیِ باکتریها مانعِ رشدِ آنها میشود. جزءِ هیپورات نیز با کمک به اسیدینگهداشتنِ ادرار، این فرآیند را تقویت میکند. چون اثرِ دارو به شرایطِ شیمیاییِ محیط وابسته است نه به هدفگیریِ اختصاصیِ یک باکتریِ خاص، مقاومتِ داروییِ نسبت به آن بسیار نادر گزارش شده است. این دارو عمدتاً برای پیشگیری و کنترلِ درازمدتِ عفونتهای راجعهٔ ادراری تجویز میشود، نه برای درمانِ عفونتِ حادِ فعال.
موارد مصرف
- پیشگیری از عفونتهای مکرر (راجعه) مجاری ادراری
- درمانِ نگهدارنده و سرکوبیِ درازمدت برای کاهشِ دفعاتِ عودِ عفونتِ ادراری
- کاهشِ خطرِ عفونتِ ادراری در برخی بیمارانی که ادرارِ باقیمانده یا مثانهٔ عصبی دارند
- کمک به پیشگیری از عفونتِ ادراری در افرادی که مصرفِ درازمدتِ آنتیبیوتیکِ معمول برایشان مناسب نیست
روش مصرف
این قرص را طبقِ برنامهای که پزشک تعیین کرده مصرف کنید؛ مصرف همراه یا بلافاصله پس از غذا معمولاً به کاهشِ ناراحتیِ گوارشی کمک میکند. چون اثرِ دارو در ادرارِ اسیدی رخ میدهد، ممکن است پزشک یا داروسازتان توصیه کند از مصرفِ زیادِ مرکبات و سایرِ موادِ قلیاییکننده در کنارِ دورهٔ درمان بپرهیزید. مصرفِ منظم و بیوقفه، حتی در نبودِ علامت، برای اثربخشیِ پیشگیرانهٔ این دارو ضروری است و نباید بدونِ مشورتِ پزشک، زودتر از موعد قطع شود. مقدار و طولِ دقیقِ دورهٔ درمان را فقط پزشک یا داروسازتان بر اساسِ نسخه مشخص میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری از عفونتهای مکرر (راجعه) مجاری ادراری
با یا بدون غذا و همراه آب کافی مصرف شود؛ داروهای قلیاییکنندهٔ ادرار میتوانند اثر آن را کم کنند.
درمان نگهدارنده و سرکوبیِ درازمدت برای کاهش دفعات عود عفونت ادراری
برای درمان عفونت فعال بهتنهایی کافی نیست؛ پاسخ درمانی با کشت ادرار پیگیری شود.
پیشگیری از عفونت ادراری در بیماران دارای ادرار باقیمانده یا مثانهٔ عصبی
اختلال تخلیهٔ مثانه و عملکرد کلیه باید همزمان ارزیابی شود؛ برای عفونت فعال کافی نیست.
پیشگیری از عفونت ادراری هنگامی که مصرف طولانیمدت آنتیبیوتیک معمول مناسب نیست
جایگزین درمان عفونت فعال نیست؛ با سولفونامیدها همزمان مصرف نشود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به متنامین، هیپورات یا فرمالدئید
- ابتلا به نارساییِ شدیدِ کلیوی یا کبدی
- ابتلا به نقرس یا بیماریهایی که با تغییرِ اسیدیتهٔ ادرار تشدید میشوند
- کمآبیِ شدیدِ بدن یا هر بیماریِ زمینهایِ دیگر
- هر داروی دیگری که مصرف میکنید، بهویژه داروهای سولفونامیدی یا موادِ قلیاییکنندهٔ ادرار
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری
عوارض احتمالی
- ناراحتیِ خفیفِ گوارشی مانندِ تهوع یا دلدرد
- سوءهاضمه یا بیاشتهاییِ خفیف
- تحریکِ خفیفِ مثانه یا احساسِ سوزشِ ادرار در برخی افراد
- بویِ غیرمعمولِ ادرار، مرتبط با مکانیسمِ اثرِ دارو
- خونِ آشکار در ادرار یا دردِ شدید هنگامِ ادرار کردن — به پزشک اطلاع دهید
- علائمِ واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ کهیر، تورمِ صورت و لبها یا تنگیِ نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- بثوراتِ پوستیِ گسترده یا خارشِ شدید — به پزشک اطلاع دهید
- کاهشِ محسوسِ حجمِ ادرار یا هر نشانهای از آسیبِ احتمالیِ کلیه — با پزشک تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخلِ شناختهشدهٔ این دارو با داروهای سولفونامیدی (مانند کوتریموکسازول) است؛ مصرفِ همزمان میتواند رسوبی نامحلول در ادرار ایجاد کند و احتمالِ آسیب به کلیه را افزایش دهد، بنابراین معمولاً توصیه نمیشود. داروها و موادِ قلیاییکنندهٔ ادرار — مانند برخی داروهای ضدِ اسیدِ معده یا بیکربنات سدیم — با کاهشِ اسیدیتهٔ ادرار، اثربخشیِ این دارو را کم میکنند. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیات را به پزشک و داروسازت بگو تا از این تداخلها پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ محدودی دربارهٔ مصرفِ این دارو در بارداری در دسترس است و مصرفِ آن باید فقط با صلاحدیدِ پزشک و در صورتِ ضرورتِ واقعی انجام شود. مقدارِ کمی از این دارو ممکن است به شیرِ مادر منتقل شود؛ اگر شیردهی دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید تا فایده و خطرِ احتمالی برایِ خودتان و نوزاد سنجیده شود.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا مصرفنشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 1 g |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا متنامین هیپورات آنتیبیوتیک است؟
۰۲چرا باید از مصرفِ زیادِ مرکبات یا موادِ قلیایی در کنارِ این دارو پرهیز کنم؟
۰۳آیا این دارو عفونتِ ادراریِ فعلیام را درمان میکند یا فقط پیشگیریکننده است؟
۰۴مصرفِ این دارو معمولاً چه مدت طول میکشد؟
۰۵آیا مصرفِ این دارو بوی ادرار را تغییر میدهد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه J01XX05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.