بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب · داروهای ضدافسردگی، محرک‌ها و داروهای زوال عقل

ممانتین

Memantine Hydrochloride
رده ATC N06Dشکل‌ها قرص، کپسول آهسته‌رهشدوز 10 mg، 5 mgبرند در ایران ۱۷
برندهای شناخته‌شده مموکسا، آلزیکسا، آلزانتین، ابیکسا، آلزیکسا ای آر
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

ممانتین دارویی از ردهٔ ضدزوال‌عقل است که با تنظیمِ فعالیتِ برخی گیرنده‌های عصبی در مغز (گیرنده‌های NMDA)، از آسیبِ بیشتر به سلول‌های عصبی جلوگیری می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر برای درمانِ آلزایمرِ متوسط تا شدید و کند کردنِ سرعتِ افتِ حافظه و عملکردِ ذهنی به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

ممانتین باید با دوزی که پزشک تعیین می‌کند و به‌صورتِ تدریجی آغاز شود؛ تغییرِ خودسرانه در دوز یا قطعِ ناگهانیِ آن توصیه نمی‌شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر سابقهٔ تشنج، بیماریِ کلیوی یا مشکلاتِ قلبی-عروقی دارید، یا پس از مصرف دچارِ گیجیِ شدید، توهم یا تغییرِ ناگهانیِ رفتار شدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Memantine
۰۲

معرفی دارو

ممانتین هیدروکلراید دارویی از دستهٔ آنتاگونیست‌های گیرندهٔ NMDA (N-methyl-D-aspartate) است که در گروهِ درمانیِ داروهای ضدزوال‌عقل قرار می‌گیرد. در بیماری آلزایمر، فعالیتِ بیش‌ازحدِ ناقلِ عصبیِ گلوتامات می‌تواند به سلول‌های مغزی آسیب برساند؛ ممانتین با مهارِ ملایم و کنترل‌شدهٔ این گیرنده‌ها، بدون مختل‌کردنِ سیگنال‌دهیِ طبیعیِ لازم برای یادگیری و حافظه، از این آسیب می‌کاهد. هدفِ اصلی از مصرفِ این دارو، درمانِ قطعیِ آلزایمر نیست، بلکه کند کردنِ سرعتِ پیشرفتِ علائم است تا بیمار برای مدتی طولانی‌تر عملکردِ روزمرهٔ بهتری داشته باشد. این دارو معمولاً به‌صورتِ قرص و با شروعِ دوزِ کم و افزایشِ تدریجی، طبقِ نظرِ پزشک تجویز می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • کند کردنِ سرعتِ پیشرفتِ علائم در آلزایمرِ متوسط تا شدید
  • کمک به حفظِ نسبیِ حافظه، تمرکز و توانایی‌های ذهنیِ روزمره برای مدتی طولانی‌تر
  • مصرفِ ترکیبی همراه با سایر داروهای ضدآلزایمر (مانندِ مهارکننده‌های کولین‌استراز) در برخی بیماران، به‌تشخیصِ پزشک
۰۴

روش مصرف

ممانتین را دقیقاً طبقِ دستورِ پزشک و داروساز مصرف کنید؛ این دارو را می‌توان همراه با غذا یا بدونِ غذا میل کرد. درمان معمولاً با دوزِ پایین آغاز می‌شود و پزشک به‌تدریج و در فواصلِ مشخص، دوز را تا رسیدنِ به مقدارِ مناسب برای شما افزایش می‌دهد؛ این روندِ تدریجی را خودسرانه تغییر ندهید. سعی کنید قرص را هر روز در ساعتِ مشخصی مصرف کنید تا اثرِ درمان پایدار بماند؛ اگر نوبتی را فراموش کردید و به نوبتِ بعدی نزدیک بودید، همان نوبت را نادیده بگیرید و دوز را دوبرابر نکنید. قطعِ ناگهانیِ دارو بدونِ هماهنگی با پزشک توصیه نمی‌شود، زیرا ممکن است بر روندِ کنترلِ علائم اثر بگذارد.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

زوال عقل متوسط تا شدید ناشی از بیماری آلزایمر

بزرگسالانقرص یا محلول: آغاز با ۵ میلی‌گرم یک‌بار در روز؛ در صورت تحمل، هر هفته ۵ میلی‌گرم افزایش یابد تا ۲۰ میلی‌گرم در روز، معمولاً ۱۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت. کپسول آهسته‌رهش: آغاز با ۷ میلی‌گرم یک‌بار در روز؛ در صورت تحمل، هر هفته ۷ میلی‌گرم افزایش یابد تا ۲۸ میلی‌گرم یک‌بار در روز. برچسب قرص ممانتین، برچسب کپسول آهسته‌رهش ممانتین

با غذا یا بدون غذا قابل مصرف است. کپسول آهسته‌رهش را کامل ببلعید و نجوید، خرد نکنید یا تقسیم نکنید. درمان طولانی‌مدت است و سود و تحمل آن باید به‌طور دوره‌ای بازبینی شود؛ مصرف هم‌زمان با مهارکننده‌های کولین‌استراز در صورت تجویز پزشک امکان‌پذیر است.

تنظیم دوز: دوز دقیق بر پایهٔ سن، وزن، شدت بیماری و عملکرد کلیه و کبد توسط پزشک تعیین می‌شود. در نارسایی شدید کلیه معمولاً دوز هدف کاهش می‌یابد: برای قرص یا محلول ۱۰ میلی‌گرم در روز و برای کپسول آهسته‌رهش ۱۴ میلی‌گرم یک‌بار در روز؛ در نارسایی شدید کبدی به‌علت کمبود داده باید با احتیاط مصرف شود. سالمندی به‌تنهایی معمولاً نیازمند کاهش دوز نیست، اما تحمل و عملکرد کلیه باید بررسی شود. حداکثر معمول ۲۰ میلی‌گرم در روز برای قرص یا محلول و ۲۸ میلی‌گرم در روز برای کپسول آهسته‌رهش است. اطلاعات تنظیم دوز قرص ممانتین، اطلاعات تنظیم دوز کپسول آهسته‌رهش
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به ممانتین یا هر یک از اجزای دارو حساسیت داشته‌اید، حتماً به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ تشنج یا صرع را با پزشک در میان بگذارید.
  • بیماریِ کلیوی، به‌ویژه نارساییِ شدیدِ کلیه، باید پیش از مصرف به پزشک اطلاع داده شود، چون ممکن است نیاز به تنظیمِ دوز باشد.
  • اگر مشکلاتِ قلبی-عروقی یا فشارِ خونِ کنترل‌نشده دارید، به پزشک بگویید.
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی خود، به‌ویژه داروهای اثرگذار بر سیستمِ عصبی، را با پزشک در میان بگذارید.
  • در صورتِ بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سرگیجه
  • سردرد
  • یبوست
  • خواب‌آلودگی یا احساسِ خستگی
  • افزایشِ فشارِ خون در برخی بیماران
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • بروزِ تشنج، به‌ویژه در افرادِ دارای سابقهٔ صرع — با اورژانس تماس بگیرید.
  • علائمِ روانی مانندِ گیجیِ شدید، توهم، بی‌قراریِ غیرعادی یا تغییرِ ناگهانیِ رفتار — این موارد را در اسرع‌وقت با پزشک در میان بگذارید.
  • ضربانِ قلبِ نامنظم یا احساسِ تنگیِ نفسِ ناگهانی — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

ممانتین می‌تواند با برخی داروهای دیگر تداخل داشته باشد. مصرفِ هم‌زمان با داروهایی که اثری مشابه بر گیرندهٔ NMDA دارند، مانندِ آمانتادین، کتامین یا دکسترومتورفان، می‌تواند خطرِ عوارضِ عصبی را افزایش دهد. داروهایی که pH ادرار را قلیایی می‌کنند، مانندِ برخی مهارکننده‌های کربنیک‌انیدراز یا مقادیرِ بالای بی‌کربنات سدیم، ممکن است دفعِ ممانتین را کاهش داده و غلظتِ آن را در خون بالا ببرند. مصرفِ الکل هم‌زمان با این دارو توصیه نمی‌شود، چون می‌تواند عوارضی مانندِ سرگیجه و خواب‌آلودگی را تشدید کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا خطرِ تداخل‌های احتمالی بررسی و کنترل شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ مصرفِ ممانتین در بارداریِ انسان در دست است، به همین دلیل این دارو تنها در صورتی که پزشک لازم بداند و منفعتِ آن بر خطرِ احتمالی برتری داشته باشد، در دورانِ بارداری تجویز می‌شود. مشخص نیست ممانتین به چه میزان در شیرِ مادر ترشح می‌شود؛ بنابراین مادرانِ شیرده باید پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنند تا دربارهٔ ادامهٔ شیردهی یا جایگزینیِ دارو تصمیمِ مناسب گرفته شود.

۱۰

نگهداری

قرص‌های ممانتین را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. دارو را در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دفع کنید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص10 mg
قرص5 mg
کپسول آهسته‌رهش21 mg
کپسول آهسته‌رهش14 mg
محلول2 mg / 1mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۷ برند از ۲۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
ابیکسا EBIXA
۲۸ قرص در ۱ بلیستر در ۱ کارتن
Lundbeck
قرص
ممانتین MEMANTINE
۳۰ قرص در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
ایران دارو
قرص
آلزیکسا ALZIXA
۵۰ قرص در ۵ بلیستر در ۱ جعبه
دارو سازی آنوشا
قرص
آلزیکسا ای آر ALZIXA ER
۳۰ کپسول طولانی‌رهش در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
دارو سازی آنوشا
کپسول آهسته‌رهش
ممانتین MEMANTINE
۳۰ قرص در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
دارو سازی اسوه
قرص
ممانتین- تدافارم 5 MEMANTINE-TEDAPHARM® 5MG TAB
دارو سازی تهران دارو
قرص
ممانتین-حکیم MEMANTINE-HAKIM
۱۰۰ قرص در ۱۰ بلیستر در ۱ جعبه
دارو سازی حکیم
قرص
ممانتین سها MEMANTINE SOHA
۳۰ قرص در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
دارو سازی سها
قرص
ممانتین MEMANTINE
۳۰ قرص در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
داروئی و بهداشتی لقمان
قرص
مموراپ ® 10 م گ قرص MEMORUP® 10MG TAB
داروسازی اکسیر
قرص
مموراپ ® 5 م گ قرص MEMORUP® 5MG TAB
داروسازی اکسیر
قرص
ممانتین MEMANTINE
۳۰ قرص در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
داروسازی تولید دارو
قرص
آلزانکس® 10 ALZANEX® 10MG TAB
داروسازی جابرابن حیان
قرص
آلزانکس® 5 ALZANEX® 5MG TAB
داروسازی جابرابن حیان
قرص
ممانتین MEMANTINE
۱ بطری در ۱ جعبه
رامو فارمین
محلول
مموکسا MEMOXA
۱۰۰ قرص در ۱۰ بلیستر در ۱ جعبه
روزدارو
قرص
ممانتینیکس MEMANTINIX
۳۰ کپسول طولانی‌رهش در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
روناک
کپسول آهسته‌رهش
آلزانتین ALZANTIN
۳۰ قرص در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
سبحان دارو
قرص
ممانتین 10 MEMANTINE (SAJADDAROU) 10MG TAB
سجاد داروی شرق
قرص
ممانتین MEMANTINE
۳۰ قرص در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
صنعتی کیمیدارو
قرص
ممانتین-شفا MEMANTINE-SHAFA
۳۰ قرص در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
قرص
ممانتین 10 MEMANTINE (PARSDAROU) 10MG TAB
پارس دارو
قرص
ممانتین MEMANTINE
۳۰ قرص در ۳ بلیستر در ۱ جعبه
کارخانجات دارو پخش
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا ممانتین آلزایمر را درمان می‌کند؟
خیر، ممانتین بیماریِ آلزایمر را به‌طورِ قطعی درمان نمی‌کند. این دارو با کند کردنِ روندِ پیشرفتِ علائم، به حفظِ نسبیِ حافظه و عملکردِ ذهنیِ بیمار برای مدتی طولانی‌تر کمک می‌کند.
۰۲آیا می‌توان ممانتین را همراه با داروهای دیگرِ آلزایمر مصرف کرد؟
بله، در بسیاری از بیماران، پزشک ممانتین را همراه با یک مهارکنندهٔ کولین‌استراز مانندِ دونپزیل تجویز می‌کند، چون این دو دارو از دو مسیرِ متفاوت اثر می‌گذارند. تصمیمِ نهایی دربارهٔ ترکیبِ داروها فقط با پزشک است.
۰۳اگر یک نوبتِ مصرفِ ممانتین را فراموش کنم، چه کار کنم؟
اگر فاصلهٔ زیادی تا نوبتِ بعدی ندارید، همان نوبتِ فراموش‌شده را نادیده بگیرید و دوز را دوبرابر نکنید. برای اطمینان، بهتر است این موضوع را با داروسازِ خود در میان بگذارید.
۰۴چرا دوزِ ممانتین به‌تدریج افزایش می‌یابد؟
افزایشِ تدریجیِ دوز به بدن کمک می‌کند تا با دارو سازگار شود و احتمالِ بروزِ عوارضی مانندِ سرگیجه یا سردرد را کاهش می‌دهد. این برنامه را پزشک بر اساسِ وضعیتِ شما تنظیم می‌کند.
۰۵آیا ممانتین باعثِ خواب‌آلودگی می‌شود؟
در برخی افراد، ممانتین می‌تواند خواب‌آلودگی یا سرگیجهٔ خفیف ایجاد کند، به‌ویژه در روزهای ابتداییِ مصرف یا هنگامِ افزایشِ دوز. تا زمانی که واکنشِ بدنِ خود به دارو را نمی‌دانید، از رانندگی یا کارهایی که نیاز به هوشیاریِ کامل دارند، خودداری کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵۹ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۷ برند از ۲۰ سازنده، در گروه N06D. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.