بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

آمانتادین

Amantadine Hydrochloride
رده ATC N04BB01شکل کپسولدوز 100 mgبرند در ایران ۷
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

آمانتادین دارویی از گروه ضدپارکینسون (اثرگذار بر دستگاه عصبی مرکزی) است که با تأثیر بر مواد شیمیایی مغز به بهبود علائم حرکتی کمک می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای کنترل علائم بیماری پارکینسون، درمان علائم حرکتی ناشی از برخی داروهای روان‌پزشکی، و کاهش حرکات غیرارادی ناشی از لوودوپا تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

قطع ناگهانی این دارو می‌تواند خطرناک باشد و باید همیشه به‌تدریج و زیر نظر پزشک انجام شود؛ در نارسایی کلیه نیز تنظیم دقیق دوز اهمیت دارد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر دچار گیجی، توهم، تورم پا، غش یا تشدید ناگهانی علائم پس از قطع دارو شدید، حتماً و در اسرع‌وقت با پزشک تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Amantadine
۰۲

معرفی دارو

آمانتادین دارویی است که بر دستگاه عصبی مرکزی اثر می‌گذارد و در گروه داروهای ضدپارکینسون، از دستهٔ مشتقات آدامانتان، قرار دارد. مکانیسم دقیق اثر آن به‌طور کامل شناخته‌نشده، اما تصور می‌شود با افزایش آزادسازی دوپامین در مغز، کاهش بازجذب آن، و مهار نوعی گیرندهٔ گلوتاماتی (NMDA) عمل می‌کند؛ همین ویژگی آن را در کنترل علائم حرکتی پارکینسون و کاهش حرکات غیرارادی ناشی از لوودوپا مؤثر ساخته است. این دارو در گذشته به‌عنوان ضدویروس برای آنفلوانزای نوع A نیز کاربرد داشت، اما به‌دلیل گسترش مقاومت ویروسی، امروزه بیشتر در حوزهٔ اختلالات حرکتی به کار می‌رود. آمانتادین به‌صورت کپسول خوراکی موجود است و مصرف آن باید همواره طبق تشخیص و نظر پزشک باشد.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان بیماری پارکینسون ایدیوپاتیک، به‌ویژه در مراحل خفیف یا به‌عنوان درمان کمکی در کنار سایر داروها
  • کاهش حرکات غیرارادی (دیسکینزی) ناشی از مصرف طولانی‌مدت لوودوپا در بیماران پارکینسونی
  • درمان علائم پارکینسون‌مانند (اختلال خارج‌هرمی) ناشی از مصرف برخی داروهای ضدروان‌پریشی
  • کمک به بهبود لرزش، سفتی عضلانی و کندی حرکتی در اختلالات حرکتی مرتبط با پارکینسونیسم
۰۴

روش مصرف

آمانتادین معمولاً به‌صورت خوراکی و با یا بدون غذا مصرف می‌شود؛ اگر دچار ناراحتی معده شوید، مصرف همراه با غذا می‌تواند کمک‌کننده باشد. از آنجا که این دارو ممکن است بی‌خوابی ایجاد کند، پزشک معمولاً توصیه می‌کند آخرین دوز روزانه در ساعات اولیهٔ بعدازظهر یا زودتر مصرف شود، نه نزدیک زمان خواب. مقدار و تعداد دفعات مصرف را فقط پزشک، بر اساس وضعیت شما (به‌ویژه عملکرد کلیه)، تعیین می‌کند و نباید بدون مشورت تغییر یابد. نکتهٔ بسیار مهم این است که هرگز نباید مصرف آمانتادین را ناگهان قطع کرد؛ قطع سریع می‌تواند علائم پارکینسون را به‌شدت تشدید کند یا در موارد نادر با وضعیتی جدی همراه با تب بالا و سفتی شدید عضلانی همراه باشد، بنابراین قطع دارو باید همیشه به‌تدریج و زیر نظر پزشک انجام شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

بیماری پارکینسون ایدیوپاتیک

بزرگسالانمعمولاً ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت. در بیماران دارای بیماری‌های همراه مهم یا مصرف‌کنندهٔ دوز بالای سایر داروهای ضدپارکینسون، شروع با ۱۰۰ میلی‌گرم یک‌بار در روز و افزایش پس از ۱ تا چند هفته به ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت ممکن است.

با یا بدون غذا مصرف شود؛ نوبت دوم بهتر است اوایل بعدازظهر مصرف شود. در موارد منتخب، افزایش تا حداکثر ۴۰۰ میلی‌گرم در روز فقط با پایش نزدیک پزشک انجام شود.

دیسکینزی ناشی از مصرف طولانی‌مدت لوودوپا در بیماری پارکینسون

بزرگسالان۱۰۰ میلی‌گرم یک‌بار در روز؛ در صورت نیاز پس از حدود ۱ هفته به ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت افزایش می‌یابد.

به‌صورت درمان کمکی همراه لوودوپا مصرف می‌شود؛ دوز کپسول معمولی با فرآورده‌های رهش‌پایدار قابل جایگزینی نیست.

علائم پارکینسون‌مانند یا اختلال خارج‌هرمی ناشی از داروهای ضدروان‌پریشی

بزرگسالانمعمولاً ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت؛ در پاسخ ناکافی، افزایش تا ۳۰۰ میلی‌گرم در روز در دوزهای تقسیم‌شده ممکن است.

بروز گیجی، توهم یا افت فشار باید پایش شود؛ قطع ناگهانی، به‌ویژه هنگام مصرف هم‌زمان داروهای ضدروان‌پریشی، مناسب نیست.

لرزش، سفتی عضلانی و کندی حرکتی مرتبط با پارکینسونیسم

بزرگسالانمعمولاً ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت؛ در درمان کمکی می‌توان با ۱۰۰ میلی‌گرم یک‌بار در روز آغاز و در صورت نیاز پس از ۱ تا چند هفته افزایش داد.

درمان معمولاً طولانی‌مدت است و ادامهٔ آن به پاسخ بالینی و تحمل دارو بستگی دارد؛ از تغییر خودسرانهٔ مقدار مصرف یا قطع ناگهانی پرهیز شود.

تنظیم دوز: آمانتادین عمدتاً از کلیه دفع می‌شود؛ در نارسایی کلیه و سالمندان خطر تجمع و مسمومیت بیشتر است و معمولاً کاهش دوز یا افزایش فاصلهٔ مصرف لازم می‌شود. در بیماری کبدی، نارسایی قلبی، ورم اندام‌ها یا افت فشار وضعیتی با احتیاط مصرف شود. دوز دقیق را پزشک بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و عملکرد کلیه و کبد تعیین می‌کند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ بیماری کلیوی را حتماً به پزشک بگویید؛ چون آمانتادین از طریق کلیه دفع می‌شود و در نارسایی کلیوی نیاز به تنظیم دقیق دوز یا فاصلهٔ مصرف دارد.
  • اگر به آمانتادین یا هر یک از اجزای آن حساسیت دارید، پیش از مصرف به پزشک اطلاع دهید.
  • سابقهٔ تشنج، بیماری قلبی (به‌ویژه نارسایی قلبی یا افت فشار خون هنگام ایستادن) یا گلوکوم زاویه‌بسته را با پزشک در میان بگذارید.
  • سابقهٔ اختلالات روانی مانند توهم، افسردگی شدید یا افکار خودآزاری را حتماً با پزشک مطرح کنید.
  • فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی مصرفی‌تان را به پزشک نشان دهید.
  • در صورت بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • حالت تهوع
  • سرگیجه یا احساس سبکی سر
  • بی‌خوابی، به‌ویژه در صورت مصرف دیرهنگام در روز
  • خشکی دهان
  • یبوست
  • لکه‌های ارغوانی‌رنگ توری‌مانند روی پوست ساق پا که معمولاً بی‌خطر و برگشت‌پذیر است
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • توهم، گیجی شدید یا تغییر ناگهانی رفتار — در صورت بروز، سریع با پزشک تماس بگیرید.
  • افکار آسیب به خود یا افسردگی شدید — بی‌درنگ با پزشک یا خانواده در میان بگذارید و کمک بگیرید.
  • تورم پاها، تنگی نفس یا افزایش ناگهانی وزن که می‌تواند نشانهٔ تشدید نارسایی قلبی باشد — به پزشک اطلاع دهید.
  • غش ناگهانی یا افت شدید فشار خون هنگام برخاستن — به پزشک اطلاع دهید و در برخاستن ناگهانی احتیاط کنید.
  • تب بالا، سفتی شدید عضلانی و گیجی عمیق، به‌ویژه پس از قطع ناگهانی دارو — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تورم ناگهانی صورت یا زبان، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس — با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

آمانتادین ممکن است با داروهای آنتی‌کولینرژیک (مانند برخی داروهای ضدافسردگی یا ضدرعشه) تداخل داشته باشد و عوارضی مانند خشکی دهان، تاری دید، یبوست یا گیجی بیشتر را تشدید کند. مصرف هم‌زمان با محرک‌های دستگاه عصبی مرکزی نیز می‌تواند بی‌قراری، بی‌خوابی و تپش قلب را افزایش دهد. برخی داروها مانند ترکیب هیدروکلروتیازید-تریامترن، تری‌متوپریم یا کینیدین می‌توانند دفع کلیوی آمانتادین را کاهش داده و سطح خونی آن را بالا ببرند. مصرف الکل نیز می‌تواند سرگیجه و گیجی ناشی از این دارو را تشدید کند. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا خطر تداخل بررسی شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعات کافی دربارهٔ ایمنی کامل آمانتادین در بارداری انسان در دست نیست و برخی مطالعات حیوانی نگرانی‌هایی نشان داده‌اند؛ بنابراین مصرف آن در بارداری تنها در صورتی توصیه می‌شود که پزشک منافع آن را بیش از خطر احتمالی بداند. این دارو به شیر مادر نیز وارد می‌شود و ممکن است در نوزاد شیرخوار عوارضی مانند بی‌قراری، بثورات پوستی یا مشکلات ادراری ایجاد کند؛ به همین دلیل مصرف در دوران شیردهی معمولاً توصیه نمی‌شود مگر با نظر صریح پزشک.

۱۰

نگهداری

آمانتادین را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نور مستقیم آفتاب نگهداری کنید. کپسول‌ها را در بسته‌بندی اصلی و دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا استفاده‌نشده را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
کپسول100 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۷ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
آمانتادین-حکیم AMANTADINE-HAKIM
100 CAPSULE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی حکیم
کپسول
آماترل AMATREL
100 CAPSULE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی آنی درمان
کپسول
آمانتادین AMANTADINE
100 CAPSULE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی امین
کپسول
آمانتادین 100 م گ کپسول AMANTADINE HCL 100MG CAP
داروسازی امین
کپسول
آمورل AMMOREL
100 CAPSULE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی امین
کپسول
ویرالس VIRALESS
30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 CAPSULE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی رها اصفهان
کپسول
آمانتادین AMANTADINE
100 CAPSULE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی فاتک شیمی پارس
کپسول
آمانتادین 100 AMANTADINE (DAYER DAROU) 100MG CAP
دایر دارو
کپسول
آمانتادین AMANTADINE
30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
مرهم دارو
کپسول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا نباید مصرف آمانتادین را خودسرانه قطع کرد؟
قطع ناگهانی این دارو می‌تواند علائم پارکینسون را به‌شدت بدتر کند و در موارد نادر با وضعیتی جدی همراه با تب بالا و سفتی عضلانی همراه باشد. به همین دلیل قطع دارو همیشه باید به‌تدریج و زیر نظر پزشک انجام شود.
۰۲چرا روی پوست پاهایم بعد از مدتی لکه‌های ارغوانی‌رنگ ظاهر شده است؟
این حالت که به آن «لیودو رتیکولاریس» می‌گویند، یکی از عوارض نسبتاً شناخته‌شدهٔ آمانتادین است و معمولاً پس از قطع دارو برطرف می‌شود. با این حال بهتر است این تغییر را به پزشک خود اطلاع دهید تا از نبود علت دیگری مطمئن شوید.
۰۳بهترین زمان روز برای مصرف این دارو چه موقع است؟
چون آمانتادین ممکن است بی‌خوابی ایجاد کند، معمولاً بهتر است دوز آخر روز در ساعات اولیهٔ بعدازظهر مصرف شود، نه نزدیک زمان خواب. برای برنامهٔ دقیق مصرف، از پزشک یا داروساز خود راهنمایی بگیرید.
۰۴آیا آمانتادین دارویی اعتیادآور است؟
خیر، آمانتادین در ردهٔ داروهای اعتیادآور یا مخدر قرار ندارد. با این حال به‌دلیل خطر تشدید علائم پس از قطع ناگهانی، نباید بدون نظر پزشک مصرف آن را متوقف کرد.
۰۵آیا آمانتادین برای درمان آنفلوانزا هم مصرف می‌شود؟
در گذشته آمانتادین برای پیشگیری و درمان آنفلوانزای نوع A نیز به کار می‌رفت، اما امروزه به‌دلیل گسترش مقاومت ویروسی، این کاربرد تقریباً کنار گذاشته شده و کاربرد اصلی آن اکنون در اختلالات حرکتی مانند پارکینسون است.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۷ برند از ۷ سازنده، در گروه N04BB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.