لوتتیوم لو-۱۷۷
لوتتیوم لو-۱۷۷ یک رادیوداروی درمانی است که در این کیت با مادهای استخواندوست پیوند داده میشود تا پرتو را به نواحی درگیر استخوان برساند. هدف اصلی آن تسکین درد ناشی از متاستازهای استخوانی است.
این فرآورده بیشتر برای کاهش درد منتشر یا مقاوم ناشی از متاستازهای استخوانی به کار میرود. اثر آن تسکینی است و جایگزین درمان اصلی سرطان یا درمان شکستگی و فشار روی نخاع نیست.
این محصول کیت آمادهسازی است و نباید در منزل یا بهطور مستقیم تزریق شود؛ فقط در مرکز پزشکی هستهای آماده، کنترل و داخل ورید تزریق میشود. دستورهای مرکز درباره مایعات، دفع ادرار و فاصله از اطرافیان را دقیق رعایت کنید.
پیش از درمان، بارداری یا شیردهی، بیماری کلیه، کاهش سلولهای خونی، مشکل دفع ادرار و هرگونه شیمیدرمانی یا پرتودرمانی اخیر را مطرح کنید. تب، خونریزی، کاهش واضح ادرار، تنگی نفس یا علائم حساسیت شدید پس از تزریق نیازمند تماس فوری با مرکز درمانی یا مراجعه به اورژانس است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لوتتیوم لو-۱۷۷ یک رادیونوکلید درمانی است که در این فرآورده با مادهای استخواندوست به نام اتیلندیآمین تترا متیلن فسفونات نشاندار میشود. این ترکیب در نواحی استخوانی با فعالیت بالا، از جمله بسیاری از کانونهای متاستاز، تجمع میکند و پرتوهای بتا را در همان محل آزاد میسازد. پرتو میتواند سلولهای نزدیک را آسیب بزند و درد را کاهش دهد؛ پرتوهای گاما نیز امکان تصویربرداری و بررسی توزیع دارو را فراهم میکنند. کاربرد اصلی آن تسکین درد است، نه جایگزینی درمان اصلی سرطان.
موارد مصرف
- تسکین درد ناشی از متاستازهای استخوانی متعدد یا منتشر
- کاهش درد کانونهای استخوانی با جذب مناسب رادیودارو در تصویربرداری پزشکی هستهای
- کمک به کاهش نیاز به مسکنها و بهبود کیفیت زندگی در درمان تسکینی سرطان
- بررسی توزیع رادیودارو و پایش درمان با تصویربرداری پزشکی هستهای
روش مصرف
این فرآورده خوراکی نیست و کیت آن داروی آماده تزریق محسوب نمیشود؛ در مرکز پزشکی هستهای با لوتتیوم لو-۱۷۷ نشاندار، از نظر کیفیت بررسی و سپس بهصورت تزریق وریدی تجویز میشود. مقدار فعالیت، زمانبندی و احتمال تکرار درمان را پزشک بر اساس وضعیت بیمار، تصویربرداری، شمارش سلولهای خون و عملکرد کلیه تعیین میکند. طبق دستور مرکز، اگر محدودیت مایعات ندارید آب کافی بنوشید و مرتب ادرار کنید؛ هر دستور اختصاصی مرکز درباره خوردن و آشامیدن مقدم است. دستورهای حفاظت پرتویی، بهداشت توالت و محدود کردن تماس نزدیک با کودکان و زنان باردار را تا زمان اعلام مرکز رعایت کنید؛ اگر درد استخوان در آغاز بیشتر شد، مسکن تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید و شدت درد را اطلاع دهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
تسکین درد ناشی از متاستازهای متعدد یا منتشر استخوانی، در صورت جذب مناسب ضایعات در تصویربرداری پزشکی هستهای
کاربرد تسکینی است و ممکن است درد و نیاز به مسکن را کاهش دهد؛ پیش از درمان وضعیت کلیه و مغز استخوان بررسی شود. تزریق و دستورهای حفاظت پرتویی فقط در مرکز پزشکی هستهای انجام شود.
پایش توزیع رادیودارو و پاسخ درمانی با تصویربرداری پزشکی هستهای
این تصویربرداری برای ارزیابی توزیع و پایش درمان است و بهتنهایی دلیل تجویز یا تزریق اضافی رادیودارو نیست.
پیش از مصرف بدانید
- احتمال بارداری، بارداری یا شیردهی را پیش از تعیین وقت درمان اعلام کنید؛ پرتو میتواند به جنین و نوزاد آسیب برساند.
- بیماری کلیه، کاهش ادرار، انسداد ادراری، دیالیز یا بیاختیاری ادرار را اطلاع دهید؛ بخش غیرجذبشده دارو از راه کلیه دفع میشود.
- کمخونی، پایین بودن پلاکت یا گلبول سفید، بیماری مغز استخوان، خونریزی یا عفونت فعال باید بررسی شود.
- شیمیدرمانی، پرتودرمانی، یا رادیوداروی درمانی اخیر را بگویید؛ این درمانها ممکن است بر تحمل مغز استخوان و کلیه اثر بگذارند.
- حساسیت دارویی یا واکنش قبلی به مواد کیت و فهرست کامل داروها و مکملها، بهویژه داروهای رقیقکننده خون و داروهای آسیبرسان به کلیه، باید اعلام شود.
- کودک بودن، سالمندی، ضعف عمومی شدید، یا درد ناگهانی همراه با ضعف و بیحسی اندامها، بیاختیاری یا ناتوانی در راهرفتن به ارزیابی جداگانه و گاه رسیدگی فوری نیاز دارد.
عوارض احتمالی
- خستگی یا بیحالی گذرا
- تشدید موقت درد استخوان در آغاز درمان
- کمخونی خفیف و موقت، که ممکن است با خستگی همراه باشد
- کاهش خفیف و موقت گلبولهای سفید
- کاهش خفیف و موقت پلاکتها
- افت شدید سلولهای خونی با تب، لرز، گلودرد، عفونت، کبودی یا خونریزی غیرعادی، رنگپریدگی یا تنگینفس؛ فوراً با پزشک تماس بگیرید و در صورت شدت علائم به اورژانس مراجعه کنید.
- اختلال کلیه با کاهش واضح ادرار، تورم صورت یا پاها، خون در ادرار، تهوع پایدار یا درد پهلو؛ همان روز با مرکز درمانی تماس بگیرید.
- واکنش حساسیتی شدید مانند کهیر گسترده، تورم صورت، لب یا زبان، خسخس، تنگینفس، سرگیجه یا غش؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشت دارو از رگ با درد، سوزش، قرمزی یا تورم رو به افزایش در محل تزریق؛ همان لحظه به پرستار اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
این فرآورده خوراکی نیست و تداخل غذایی مشخصی که جذب یا اثر آن را تغییر دهد مطرح نیست. بااینحال، شیمیدرمانی، پرتودرمانی یا رادیوداروهای درمانی دیگر میتوانند فشار بیشتری بر مغز استخوان وارد کنند؛ داروهای آسیبرسان به کلیه نیز ممکن است خطر اختلال کلیه را بالا ببرند. داروهای رقیقکننده خون در صورت افت پلاکت، خطر خونریزی را بیشتر میکنند. الکل تداخل مستقیم شناختهشدهای ندارد، اما مصرف زیاد آن میتواند کمآبی ایجاد کند؛ فهرست کامل داروها، مکملها و درمانهای اخیر خود را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
این درمان میتواند به جنین آسیب بزند و در بارداری یا احتمال بارداری نباید انجام شود؛ وضعیت بارداری باید پیش از تزریق روشن باشد. ماده پرتوزا میتواند از راه شیر به نوزاد برسد، بنابراین شیردهی باید پیش از درمان متوقف شود و زمان یا امکان ازسرگیری فقط با تصمیم پزشک پزشکی هستهای باشد. اگر قصد فرزندآوری دارید، پیش از تعیین وقت درمان آن را مطرح کنید.
نگهداری
کیت پودری را در بستهبندی اصلی، معمولاً در یخچال در دمای ۲ تا ۸ درجه و دور از نور نگهداری میکنند؛ آن را یخ نزنید و باز یا جابهجا نکنید. فرآورده نشاندارشده و پرتوزا باید در مرکز پزشکی هستهای و طبق مقررات مواد پرتوزا نگهداری و مصرف شود. تاریخ انقضا و سلامت ویال را بررسی کنید و فرآورده را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| Kit | 50 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا خود کیت را میتوانم مستقیم تزریق کنم؟
۰۲آیا این درمان سرطان استخوان را از بین میبرد؟
۰۳دردم چه زمانی بهتر میشود؟
۰۴چرا قبل و بعد از درمان آزمایش خون و کلیه لازم است؟
۰۵بعد از تزریق، کنار خانواده بودن خطرناک است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V10XX04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.