بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · متفرقه

لوتتیوم-۱۷۷ پی‌اس‌ام‌ای

Lutetium Lu-177 135 ug
رده ATC V10XX04شکل تزریقیبرند در ایران ۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

لوتتیوم-۱۷۷ پی‌اس‌ام‌ای یک رادیوداروی درمانی هدفمند در پزشکی هسته‌ای است. بخش هدف‌گیرندهٔ آن به سلول‌های دارای پی‌اس‌ام‌ای می‌چسبد و پرتو بتا را برای آسیب‌زدن به سلول‌های سرطان پروستات می‌رساند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای سرطان پروستات پیشرفته و منتشرشده‌ای به کار می‌رود که در تصویربرداری، پی‌اس‌ام‌ای مثبت باشد؛ به‌ویژه بیماری مقاوم به درمان‌های کاهش‌دهندهٔ هورمون مردانه. انتخاب بیمار به درمان‌های قبلی، وضعیت عمومی و آزمایش‌های خون و کلیه بستگی دارد.

نکتهٔ ایمنی مهم

این فرآورده فقط در مرکز پزشکی هسته‌ای و توسط تیم آموزش‌دیده تزریق می‌شود. چون رادیواکتیو است، باید دستورهای حفاظت پرتویی، نوشیدن مایعات و دفع مکرر ادرار را تا زمان اعلام‌شده رعایت کنید.

کِی با پزشک تماس بگیرید

پیش از درمان، بیماری کلیه، کاهش سلول‌های خونی، بارداری یا شیردهی، حساسیت و درمان‌های ضدسرطان اخیر را اطلاع دهید. تب، خونریزی، کاهش ادرار، تنگی نفس یا واکنش آلرژیک پس از تزریق نیازمند تماس فوری با مرکز درمان است.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

۰۲

معرفی دارو

لوتتیوم-۱۷۷ پی‌اس‌ام‌ای از گروه رادیوداروهای درمانی و درمان‌های هدفمند سرطان است و فرآوردهٔ داده‌شده با نام تجاری پارس-لوتو پی‌اس‌ام‌ای شناخته می‌شود. مولکول هدف‌گیرنده به آنتی‌ژن اختصاصی غشای پروستات، که به اختصار پی‌اس‌ام‌ای نامیده می‌شود، متصل می‌شود و لوتتیوم-۱۷۷ با انتشار پرتو بتا به سلول هدف و سلول‌های نزدیک آن آسیب می‌زند. بخشی از پرتو گاما امکان تصویربرداری و پیگیری توزیع دارو را فراهم می‌کند. هدف درمان، کنترل بیماری و کاهش بار توموری در بیماران انتخاب‌شده است.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان سرطان پروستات منتشرشده یا متاستاتیکِ پی‌اس‌ام‌ای‌مثبت
  • درمان سرطان پروستات پیشرفته و مقاوم به درمان‌های کاهش‌دهندهٔ هورمون مردانه
  • درمان ضایعات متاستاتیک دارای پی‌اس‌ام‌ای، از جمله ضایعات استخوانی و غدد لنفاوی
  • کمک به کنترل رشد تومور و علائم ناشی از بیماری در بیماران انتخاب‌شده
۰۴

روش مصرف

این فرآورده فقط به‌صورت تزریق وریدی آهسته در مرکز پزشکی هسته‌ای، با تجهیزات حفاظت پرتویی و توسط تیم آموزش‌دیده تجویز می‌شود؛ مقدار پرتوزا، حجم و فاصلهٔ جلسات را پزشک بر پایهٔ تصویربرداری، آزمایش‌ها و شرایط بیمار تعیین می‌کند و بیمار نباید آن را در خانه دریافت کند. معمولاً نوشیدن مایعات و ادرار کردن مکرر پیش و پس از تزریق برای کاهش پرتودهی کلیه و مثانه توصیه می‌شود؛ اگر نارسایی قلبی یا کلیوی و محدودیت مایعات دارید، خودسرانه مقدار نوشیدن را زیاد نکنید. این درمان معمولاً وابسته به غذا نیست، اما دستور مرکز دربارهٔ ناشتا بودن یا خوردن و نوشیدن مقدم است. پس از ترخیص، تماس نزدیک با کودکان و زنان باردار، خواب مشترک و تماس جنسی را تا زمان اعلام‌شده محدود کنید و دستورهای بهداشت توالت و شست‌وشوی لباس و ملحفه را رعایت نمایید. تصویربرداری، شمارش سلول‌های خونی و بررسی عملکرد کلیه معمولاً پیش و در طول درمان انجام می‌شود؛ جلسات یا آزمایش‌های پیگیری را خودسرانه جابه‌جا نکنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

سرطان پروستات پیشرفته، منتشرشده یا متاستاتیکِ پی‌اس‌ام‌ای‌مثبت و مقاوم به درمان‌های کاهش‌دهندهٔ هورمون مردانه

بزرگسالان۷٫۴ گیگابکرل (۲۰۰ میلی‌کوری) به‌صورت وریدی، هر ۶ هفته یک‌بار، تا حداکثر ۶ نوبت یا تا زمان پیشرفت بیماری یا بروز سمیت غیرقابل‌قبول؛ هرکدام زودتر رخ دهد. درمان همراه با درمان محرومیت از آندروژن و در بیماران واجد شرایط پس از درمان مهارکنندهٔ مسیر گیرندهٔ آندروژن و شیمی‌درمانی مبتنی بر تاکسان انجام می‌شود.

تجویز باید در مرکز تخصصی پزشکی هسته‌ای و پس از تأیید بیان پی‌اس‌ام‌ای با تصویربرداری مناسب انجام شود. مصرف مایعات کافی و دفع مکرر ادرار برای کمک به کاهش مواجههٔ پرتویی اهمیت دارد.

تنظیم دوز: این اطلاعات جایگزین نسخه یا تصمیم پزشک نیست؛ پزشک متخصص بر پایهٔ وضعیت بیمار، تصویربرداری پی‌اس‌ام‌ای، شمارش سلول‌های خونی، عملکرد کلیه و کبد و عوارض درمان دربارهٔ دوز و زمان‌بندی تصمیم می‌گیرد. در صورت اختلالات خونی یا کلیوی و بروز عوارض مهم، ممکن است تأخیر، تعدیل یا قطع درمان لازم شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر باردارید، احتمال بارداری وجود دارد، قصد بارداری دارید یا شیرده هستید، پیش از تزریق اطلاع دهید.
  • بیماری کلیه، کم‌شدن ادرار، انسداد مسیر ادرار، دیالیز یا نارسایی قلبیِ همراه با محدودیت مایعات را مطرح کنید.
  • کم‌خونی، کاهش گلبول‌های سفید یا پلاکت، عفونت فعال، خونریزی یا سابقهٔ شیمی‌درمانی و پرتودرمانی را به تیم درمان بگویید.
  • هرگونه حساسیت قبلی به رادیوداروها، لوتتیوم یا مواد تشکیل‌دهندهٔ فرآورده را اعلام کنید.
  • فهرست همهٔ داروها، مکمل‌ها، درمان‌های ضدسرطان و رادیوداروهای قبلی یا هم‌زمان را همراه داشته باشید.
  • اگر مراقبت نزدیک و اجتناب‌ناپذیر از کودک یا فرد باردار دارید یا بی‌اختیاری ادرار دارید، پیش از درمان اطلاع دهید؛ این وضعیت‌ها بر برنامهٔ حفاظت پرتویی اثر می‌گذارند.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • خشکی دهان یا کاهش بزاق
  • خستگی و احساس ضعف
  • تهوع و گاهی استفراغ
  • کاهش اشتها
  • یبوست
  • درد پشت، عضله یا مفصل
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تب، لرز، گلودرد، زخم دهان یا عفونت‌های مکرر می‌تواند نشانهٔ افت گلبول سفید باشد؛ همان روز با پزشک یا مرکز درمان تماس بگیرید و در بدحالی شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • کبودی یا خونریزی غیرعادی، خون در ادرار یا مدفوع، مدفوع سیاه یا سردرد شدید می‌تواند با افت پلاکت همراه باشد؛ فوراً ارزیابی پزشکی شوید و در خونریزی بندنیامدنی به اورژانس مراجعه کنید.
  • تنگی نفس، رنگ‌پریدگی شدید، ضعف غیرمعمول یا درد قفسهٔ سینه می‌تواند نشانهٔ کم‌خونی شدید باشد؛ فوراً به پزشک اطلاع دهید و در درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس شدید به اورژانس مراجعه کنید.
  • کاهش واضح ادرار، تورم پا یا صورت، افزایش سریع وزن، تهوع مداوم یا درد پهلو می‌تواند نشانهٔ آسیب کلیه باشد؛ فوراً با مرکز درمان تماس بگیرید.
  • تورم لب، زبان یا صورت، کهیر گسترده، خس‌خس، سرگیجه یا غش نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • خشکی دهان شدید و مداوم، زخم دهان، مشکل بلع یا نشانه‌های کم‌آبی را سریع به مرکز درمان گزارش کنید؛ اگر نمی‌توانید مایعات را نگه دارید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

تداخل دارویی مستقیم و مشخصی که اثر هدف‌گیری پی‌اس‌ام‌ای را به‌طور معمول تغییر دهد شناخته نشده است، اما شیمی‌درمانی، داروهای سرکوب‌کنندهٔ مغز استخوان، پرتودرمانی نزدیک به زمان تزریق و داروهای آسیب‌رسان به کلیه می‌توانند خطر افت سلول‌های خونی یا آسیب کلیوی را بیشتر کنند و به هماهنگی زمان درمان نیاز داشته باشند. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید، حتی اگر بدون نسخه مصرف می‌شوند. درمان هورمونی یا سایر داروهای سرطان را فقط طبق برنامهٔ متخصص ادامه دهید یا متوقف کنید. تداخل غذایی یا الکلِ مستقیمی برای این فرآورده شناخته نشده است، اما کم‌آبی و مصرف زیاد الکل می‌تواند تحمل درمان و دفع رادیودارو را نامطلوب‌تر کند.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

این درمان به دلیل پرتوهای یونیزان می‌تواند به جنین آسیب بزند؛ در بارداری یا احتمال آن نباید بدون ارزیابی تخصصی تزریق شود و پیش از هر جلسه باید اطلاع داده شود. دربارهٔ ورود دارو به شیر اطلاعات کافی وجود ندارد؛ شیردهی معمولاً باید در زمان درمان متوقف شود و ازسرگیری آن فقط با اجازهٔ تیم پزشکی هسته‌ای انجام شود. پرتودهی ممکن است بر باروری اثر بگذارد؛ اگر فرزندآوری آینده مهم است، پیش از شروع درمان دربارهٔ حفظ باروری و پیشگیری از بارداری سؤال کنید.

۱۰

نگهداری

این فرآوردهٔ رادیواکتیو برای نگهداری در منزل نیست. مرکز پزشکی هسته‌ای آن را در بستهٔ محافظ پرتویی، با کنترل دما و زمان و مطابق شرایط تعیین‌شدهٔ سازنده نگهداری می‌کند؛ ویال را جابه‌جا نکنید. دارو باید دور از دسترس کودکان و افراد غیرمسئول و مطابق دستور از گرما و یخ‌زدگی محافظت شود؛ تاریخ و زمان انقضا یا کالیبراسیون روی برچسب بررسی می‌شود و پسماند را مرکز دفع می‌کند.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
پارس -لوتو پی اس ام آ PARS-LUTO PSMA
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
پارس ایزوتوپ
تزریقی
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا هر نوع سرطان پروستات با این دارو درمان می‌شود؟
خیر. معمولاً باید بیماری پیشرفته یا منتشرشده باشد و در تصویربرداری هدفمند، جذب کافی پی‌اس‌ام‌ای نشان دهد. وضعیت عمومی، درمان‌های قبلی، شمارش سلول‌های خون و عملکرد کلیه نیز در تصمیم‌گیری نقش دارند.
۰۲آیا لوتتیوم-۱۷۷ پی‌اس‌ام‌ای همان لوتتیوم-۱۷۷ دوتاتات است؟
خیر. هر دو از لوتتیوم-۱۷۷ استفاده می‌کنند، اما مولکول هدف‌گیرنده و کاربردشان متفاوت است؛ این فرآورده پی‌اس‌ام‌ای را هدف می‌گیرد و برای سرطان پروستات است، درحالی‌که دوتاتات برای برخی تومورهای غدد درون‌ریز عصبی به‌کار می‌رود.
۰۳چرا بعد از تزریق باید مایعات بنوشم و بیشتر ادرار کنم؟
بخش زیادی از این رادیودارو از راه کلیه دفع می‌شود؛ مایعات و تخلیهٔ مکرر مثانه زمان ماندن پرتوزایی در بدن را کاهش می‌دهد. اگر نارسایی قلبی یا کلیوی و محدودیت مایعات دارید، مقدار مصرف را از مرکز بپرسید و خودسرانه زیاد نکنید.
۰۴پس از تزریق می‌توانم با خانواده‌ام در تماس باشم؟
بله، اما برای مدتی پرتوزایی بدن و ادرار می‌تواند دیگران را در معرض قرار دهد. فاصله و مدت تماس نزدیک، خواب جداگانه و محدودیت تماس با کودک و زن باردار را دقیقاً طبق برگهٔ ترخیص مرکز رعایت کنید و بهداشت توالت و شست‌وشوی دست را جدی بگیرید.
۰۵خشکی دهان بعد از درمان طبیعی است؟
خشکی دهان و کاهش بزاق از عوارض شناخته‌شده است، زیرا غدد بزاقی نیز ممکن است مقداری از دارو را جذب کنند. نوشیدن جرعه‌های مکرر آب و آدامس بدون قند می‌تواند کمک کند، مگر اینکه محدودیت مایعات داشته باشید؛ خشکی شدید، زخم دهان یا مشکل بلع را سریع گزارش کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V10XX04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.