لوزارتان
لوزارتان دارویی از گروه مسدودکنندههای گیرندهٔ آنژیوتانسین ۲ (Angiotensin II Receptor Blocker یا ARB) است که با شل و گشاد کردن رگهای خونی، فشار خون را پایین میآورد.
این دارو بیشتر برای کنترل فشار خون بالا و محافظت از کلیه در بیماران دیابتی تجویز میشود؛ گاهی نیز برای کاهش خطر سکتهٔ مغزی در بیماران فشارخونی دارای بزرگی بطن چپ قلب به کار میرود.
مهمترین نکته دربارهٔ لوزارتان این است که مصرف آن در بارداری، بهویژه از سهماههٔ دوم به بعد، ممنوع است چون میتواند به جنین آسیب برساند. بهندرت نیز ممکن است واکنش آلرژیک شدید (آنژیوادم) با تورم صورت یا گلو ایجاد کند که نیاز به رسیدگی فوری دارد.
اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، سابقهٔ بیماری کلیوی یا کبدی دارید، یا داروهای دیگری برای فشار خون، دیورتیکها یا مکمل پتاسیم مصرف میکنید، پیش از هرگونه تغییر حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید. اگر صورت، لب یا زبانتان ناگهان متورم شد یا در تنفس مشکل پیدا کردید، این یک اورژانس پزشکی است؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لوزارتان نخستین داروی خانوادهٔ مسدودکنندههای گیرندهٔ آنژیوتانسین ۲ بود که وارد بازار دارویی جهان شد و امروز یکی از پرمصرفترین داروهای این گروه در ایران است. این دارو با مسدود کردن گیرندهٔ آنژیوتانسین ۲ در دیوارهٔ عروق، از تنگشدن رگها و ترشح بیشازحد هورمون آلدوسترون جلوگیری میکند و در نتیجه عروق شلتر میشوند و فشار خون پایین میآید. از آنجا که مکانیسم اثر آن با داروهای گروه مهارکنندهٔ آنزیم مبدل آنژیوتانسین، مانند کاپتوپریل، تفاوت دارد، معمولاً باعث سرفهٔ خشک نمیشود؛ به همین دلیل اغلب برای بیمارانی که از آن گروه دارو دچار سرفه میشوند، جایگزین مناسبی بهشمار میآید. هدف اصلی از مصرف لوزارتان، کنترل بلندمدت فشار خون و کاهش بار اضافی روی قلب و کلیههاست.
موارد مصرف
- کنترل و درمان فشار خون بالا
- کاهش خطر سکتهٔ مغزی در بیماران فشارخونی دارای بزرگی بطن چپ قلب
- محافظت از عملکرد کلیه در بیماران دیابتی نوع ۲ مبتلا به آسیب کلیوی (نفروپاتی دیابتی)
- جایگزینی برای داروهای مهارکنندهٔ آنزیم مبدل آنژیوتانسین (مانند کاپتوپریل یا انالاپریل) در بیمارانی که با آنها دچار سرفهٔ خشک یا عدم تحمل میشوند
روش مصرف
لوزارتان معمولاً روزی یکبار، با یا بدون غذا و ترجیحاً در ساعتی مشخص و ثابت از روز مصرف میشود تا سطح دارو در بدن یکنواخت بماند. رسیدن به اثر کامل پایینآورندهٔ فشار خون معمولاً چند هفته زمان میبرد؛ به همین دلیل حتی اگر فشار خون طبیعی به نظر برسد، نباید دارو را خودسرانه قطع یا دوز آن را تغییر داد. مقدار دقیق قرص و برنامهٔ مصرف را فقط پزشک بر اساس نسخه مشخص میکند. اگر نوبتی از دارو را فراموش کردید یا دچار اسهال، استفراغ شدید یا کمآبی بدن شدید، دربارهٔ ادامهٔ مصرف با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کنترل و درمان فشار خون بالا
با یا بدون غذا مصرف شود؛ در کمآبی یا مصرف داروی ادرارآور، ممکن است شروع با ۲۵ میلیگرم لازم باشد.
کاهش خطر سکتهٔ مغزی در بیماران مبتلا به فشار خون بالا و بزرگی بطن چپ قلب
درمان معمولاً طولانیمدت است و با یا بدون غذا مصرف میشود؛ تغییر دوز یا افزودن داروی دیگر باید با نظر پزشک انجام شود.
محافظت از عملکرد کلیه در نفروپاتی دیابتی نوع ۲
با یا بدون غذا مصرف شود؛ پایش منظم فشار خون، کراتینین و پتاسیم اهمیت دارد و درمان معمولاً طولانیمدت است.
فشار خون بالا در صورت سرفهٔ خشک یا عدم تحمل مهارکنندهٔ آنزیم مبدل آنژیوتانسین
با یا بدون غذا مصرف شود؛ در جایگزینی، مصرف همزمان با مهارکنندهٔ قبلی معمولاً توصیه نمیشود.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت یا واکنش آلرژیک قبلی به لوزارتان یا داروهای همردهٔ آن (ARB)
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی
- بیماری کلیوی، تنگی عروق کلیه یا بیماری کبدی
- کمآبی بدن، اسهال یا استفراغ شدید و اخیر
- دیابت و مصرف همزمان داروهای مهارکنندهٔ آنزیم مبدل آنژیوتانسین یا آلیسکایرن
- مصرف داروهای ادرارآور، مکمل پتاسیم، لیتیوم یا سایر داروهای فشار خون
عوارض احتمالی
- سرگیجه یا سبکی سر، بهویژه در روزهای اول مصرف
- خستگی و بیحالی
- احتقان یا گرفتگی بینی و علائم شبیه سرماخوردگی
- کمردرد یا درد خفیف عضلانی
- اسهال
- تورم ناگهانی صورت، لبها، زبان یا گلو همراه با مشکل در تنفس یا قورتدادن (آنژیوادم): این وضعیت اورژانسی است؛ فوراً به اورژانس اطلاع دهید.
- ضعف شدید، سرگیجهٔ شدید یا حالت غش که میتواند نشانهٔ افت زیاد فشار خون باشد: دراز بکشید و در صورت تداوم علائم، سریع به پزشک مراجعه کنید.
- کاهش محسوس حجم ادرار یا تورم غیرمعمول پا و مچ پا که میتواند نشانهٔ اختلال عملکرد کلیه باشد: موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
- ضربان قلب نامنظم، بیحسی یا ضعف عضلانی غیرمعمول که میتواند نشانهٔ افزایش پتاسیم خون باشد: نیازمند بررسی فوری پزشک است.
- زردی پوست یا سفیدی چشم که میتواند نشانهٔ نادر آسیب کبدی باشد: در این صورت به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لوزارتان با چند گروه دارویی تداخل مهمی دارد. داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAID) مانند ایبوپروفن ممکن است اثر کاهندهٔ فشار خون آن را کم کنند و بهویژه در سالمندان یا افراد کمآببدن، خطر آسیب کلیوی را افزایش دهند. مکملهای پتاسیم، جایگزینهای نمک حاوی پتاسیم و دیورتیکهای نگهدارندهٔ پتاسیم میتوانند سطح پتاسیم خون را بیشازحد بالا ببرند. ترکیب با داروهای گروه مهارکنندهٔ آنزیم مبدل آنژیوتانسین یا آلیسکایرن، بهویژه در بیماران دیابتی یا دارای مشکل کلیوی، معمولاً توصیه نمیشود. این دارو همچنین میتواند سطح خونی لیتیوم را بالا ببرد و الکل نیز اثر افتفشاری آن را تشدید میکند. به همین دلیل، فهرست کامل داروها، مکملها و گیاهان داروییای که مصرف میکنید را حتماً به پزشک و داروساز خود بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
لوزارتان از دستهای از داروهاست که مصرفشان در بارداری ممنوع است، چون بهویژه در سهماههٔ دوم و سوم میتواند عملکرد کلیوی و رشد جنین را مختل کند. اگر در حال حاضر باردار هستید، بهتازگی از بارداری خود مطلع شدهاید یا برنامهریزی برای بارداری دارید، این موضوع را بیدرنگ با پزشک خود در میان بگذارید تا دارویی ایمنتر برایتان در نظر گرفته شود. شواهد کافی و قطعی دربارهٔ ورود لوزارتان به شیر مادر و اثر آن بر نوزاد وجود ندارد؛ از این رو تصمیم دربارهٔ مصرف آن در دوران شیردهی را باید پزشک، با در نظر گرفتن شرایط شما، بگیرد.
نگهداری
قرصهای لوزارتان را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد (مثلاً حمام یا آشپزخانه) نگهداری کنید. آن را در بستهٔ اصلی خود و دور از دسترس و دید کودکان قرار دهید و پیش از هر مصرف، تاریخ انقضای آن را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بیندازید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 25 mg |
| قرص | 50 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۹ برند از ۳۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا لوزارتان، برخلاف برخی داروهای فشار خون دیگر، باعث سرفه نمیشود؟
۰۲اگر یک نوبت از لوزارتان را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۳آیا مصرف جایگزینهای نمک همراه با لوزارتان مشکلی دارد؟
۰۴شنیدهام لوزارتان با سایر داروهای فشار خون فرق دارد و روی اسید اوریک بدن اثر متفاوتی میگذارد؛ درست است؟
۰۵با رسیدن فشار خونم به حالت طبیعی، میتوانم لوزارتان را خودم قطع کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۳۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۹ برند از ۳۱ سازنده، در گروه C09CA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.