لنواتینیب
لنواتینیب یک داروی ضدسرطان از گروه مهارکنندههای چندکینازی است. با مهار پیامهای رشد رگهای خونی و سلولهای توموری، به کنترل برخی سرطانهای پیشرفته کمک میکند.
بیشتر برای سرطان تیروئید تمایزیافتهٔ پیشرونده که به ید رادیواکتیو پاسخ نمیدهد و برای برخی سرطانهای پیشرفتهٔ کلیه، کبد و پوشش داخلی رحم به کار میرود. در سرطان کلیه و رحم، ممکن است همراه داروی ضدسرطان دیگری تجویز شود.
فشارخون بالا با لنواتینیب شایع است و میتواند جدی شود؛ فشارخون، عملکرد کبد و کلیه، پروتئین ادرار و وضعیت تیروئید باید طبق برنامهٔ تیم درمان پایش شوند. خونریزی شدید، درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس، ضعف ناگهانی یکطرفه، زردی یا درد شدید شکم نیازمند مراجعهٔ فوری است.
پیش از شروع درمان، بیماری قلبی یا عروقی، فشارخون بالا، مشکل کبد یا کلیه، سابقهٔ خونریزی یا سوراخشدن روده را اطلاع دهید. در صورت برنامهٔ جراحی یا کار تهاجمی دندانپزشکی، اسهال کنترلنشده، خونریزی، تغییر دید، سردرد شدید یا تشنج، فوراً با تیم درمان تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لنواتینیب یک مهارکنندهٔ چندکینازی در گروه داروهای ضدسرطان است و به شکل کپسول خوراکی عرضه میشود؛ قدرت ثبتشده در این اطلاعات ۱۰ میلیگرم است. این دارو گیرندههایی را مهار میکند که در ساختهشدن رگهای جدید، رشد تومور و پیشرفت سرطان نقش دارند و در نتیجه میتواند رگرسانی و رشد سلولهای سرطانی را کاهش دهد. در ایران با نامهای تجاری گوناگون، از جمله لنتریس، کیسپلیکس، لنویما و لنوا شناخته میشود. در برخی سرطانها بهتنهایی و در برخی دیگر همراه پمبرولیزوماب یا اورولیموس استفاده میشود. درمان معمولاً به پایش منظم فشارخون، آزمایش خون، ادرار و عملکرد تیروئید نیاز دارد.
موارد مصرف
- سرطان تیروئید تمایزیافتهٔ پیشرونده، عودکنندهٔ موضعی یا منتشر که به درمان با ید رادیواکتیو پاسخ نمیدهد.
- سرطان پیشرفتهٔ کلیه، همراه پمبرولیزوماب بهعنوان درمان اولیه یا همراه اورولیموس پس از درمان ضد رگزایی قبلی.
- سرطان سلولهای کبدی پیشرفته یا غیرقابل جراحی، بهعنوان درمان سیستمیک اولیه در بیماران مناسب.
- سرطان پیشرفتهٔ پوشش داخلی رحم، همراه پمبرولیزوماب پس از پیشرفت بیماری با درمان سیستمیک قبلی، در شرایط انتخابشدهٔ آزمایش تومور و زمانی که جراحی یا پرتودرمانی درمانکننده ممکن نیست.
روش مصرف
کپسول را دقیقاً طبق نسخه و در زمان ثابت هر روز مصرف کنید؛ این دارو معمولاً با یا بدون غذا قابل مصرف است. کپسول را کامل با آب ببلعید و آن را نجوید یا خرد نکنید؛ اگر بلع آن دشوار است، روش آمادهسازی مایع باید توسط تیم درمان آموزش داده شود. اگر یک نوبت را فراموش کردید، دو برابر نکنید و اگر زمان نوبت بعد نزدیک است، نوبت فراموششده را رها کنید؛ پس از استفراغ نیز بدون هماهنگی تیم درمان نوبت دیگری نخورید. کاهش، وقفه یا قطع درمان برای کنترل عوارض ممکن است لازم شود، اما این تصمیم باید توسط پزشک متخصص سرطان انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت قبلی به لنواتینیب یا مواد تشکیلدهندهٔ کپسول و هر واکنش شدید دارویی را اطلاع دهید.
- فشارخون بالا، بیماری یا نارسایی قلب، بینظمی ضربان، سابقهٔ سکتهٔ مغزی یا قلبی و دیگر لختههای شریانی را با پزشک در میان بگذارید.
- بیماری کبد یا کلیه، کمآبی، پروتئین در ادرار، اختلال تیروئید یا سابقهٔ سوراخشدن معده و روده یا فیستول را اعلام کنید.
- سابقهٔ خونریزی، سردردهای شدید، تشنج یا اختلالات دید اهمیت دارد و باید پیش از درمان بررسی شود.
- اگر جراحی، کشیدن دندان یا کار تهاجمی دندانپزشکی در پیش دارید، اطلاع دهید؛ لنواتینیب میتواند ترمیم زخم و سلامت استخوان فک را مختل کند، بهویژه همراه بیسفسفوناتها یا دنوزوماب.
- فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی، بهخصوص رقیقکنندههای خون، داروهای مؤثر بر ریتم قلب و داروهای ضدسرطان همراه را ارائه کنید. بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را نیز پیش از شروع اعلام کنید؛ ایمنی و اثربخشی دارو در کودکان تثبیت نشده است.
عوارض احتمالی
- خستگی، ضعف و بیحالی
- کاهش اشتها و کاهش وزن
- تهوع، استفراغ یا اسهال
- التهاب یا زخم داخل دهان
- درد مفاصل و عضلات
- گرفتگی صدا، سردرد یا بثورات پوستی و قرمزی یا پوستهریزی کف دست و پا
- فشارخون بسیار بالا، سردرد شدید، گیجی، تشنج، ضعف یا بیحسی یکطرفه و تغییر ناگهانی دید: ممکن است نشانهٔ عارضهٔ مغزی یا فشارخون خطرناک باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد یا فشار قفسهٔ سینه، تنگی نفس جدید یا شدید، تورم سریع پاها، غش یا تپش نامنظم قلب: احتمال عارضهٔ قلبی یا لخته مطرح است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، مدفوع روشن، خوابآلودگی یا گیجی، کاهش واضح ادرار یا تورم شدید: نشانهٔ آسیب کبدی یا کلیوی است؛ همان روز با تیم درمان تماس بگیرید و در بدحالی یا کاهش هوشیاری فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خونریزی بینی شدید و مداوم، استفراغ خونی، مدفوع سیاه یا خونی، خون در ادرار، سرفهٔ خونی یا خونریزی واژینال غیرعادی: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اسهال شدید یا مداوم، استفراغ مکرر، ناتوانی در نوشیدن مایعات یا درد شدید شکم: خطر کمآبی، سوراخشدن روده یا فیستول وجود دارد؛ در درد شدید یا ناتوانی در نوشیدن فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده یا تنگی نفس ناگهانی: احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخل شناختهشده، مصرف همزمان با داروهایی است که فاصلهٔ الکتریکی قلب را طولانی میکنند؛ این ترکیب میتواند خطر بینظمی جدی ضربان را بالا ببرد. چنین داروهایی ممکن است در برخی داروهای ریتم قلب، بعضی آنتیبیوتیکها و ضدقارچها، برخی داروهای ضدتهوع یا داروهای روانپزشکی وجود داشته باشند؛ رقیقکنندهها و ضدپلاکتها نیز بهدلیل افزایش خطر خونریزی، و بیسفسفوناتها یا دنوزوماب بهدلیل خطر آسیب استخوان فک، نیازمند بررسی هستند. این دارو با غذای خاصی محدودیت شناختهشدهای ندارد و میتواند همراه یا بدون غذا مصرف شود؛ در صورت تهوع، اسهال، کمآبی یا درگیری کبد، از الکل پرهیز کنید. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را پیش از شروع و هنگام تغییر درمان به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
لنواتینیب بر پایهٔ اطلاعات حیوانی میتواند به جنین آسیب بزند؛ در بارداری یا احتمال آن، پیش از مصرف با پزشک متخصص سرطان و متخصص زنان هماهنگ کنید و بارداری را فوراً اطلاع دهید. افراد دارای امکان بارداری باید در طول درمان و دستکم تا ۳۰ روز پس از آخرین نوبت از روش مؤثر جلوگیری استفاده کنند. بهدلیل احتمال عوارض جدی برای شیرخوار، شیردهی در طول درمان و تا ۱ هفته پس از آخرین نوبت انجام نشود. دارو ممکن است باروری زنان و مردان را کاهش دهد.
نگهداری
کپسول را در بستهبندی اصلی، در دمای اتاقِ کنترلشده، معمولاً حدود ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید و آن را در یخچال یا فریزر نگذارید مگر روی بستهبندی همان فرآورده دستور دیگری آمده باشد. دارو را دور از دسترس کودکان و حیوانات قرار دهید و پیش از مصرف، سلامت کپسول و تاریخ انقضا را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 10 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا لنواتینیب را باید با غذا مصرف کرد؟
۰۲اگر یک نوبت را فراموش کنم یا بعد از مصرف استفراغ کنم چه کار کنم؟
۰۳آیا افزایش فشارخون با لنواتینیب طبیعی است؟
۰۴آیا لنواتینیب همیشه بهتنهایی مصرف میشود؟
۰۵آیا قبل از جراحی یا دندانپزشکی باید لنواتینیب را قطع کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۱۰ سازنده، در گروه L01XE. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.