کتوتیفن
کتوتیفن یک قطره چشمی ضدآلرژی است که هم اثر ضدهیستامینی دارد و هم مانع آزاد شدن مواد التهابی از ماستسلها میشود. هدف از مصرف آن، آرام کردن نسبتاً سریع نشانههای آلرژی چشمی است.
بیشتر برای کاهش خارش، قرمزی و سوزش چشم ناشی از آلرژیهای فصلی یا تماسی، مانند حساسیت به گرده گیاهان، گردوغبار یا شوره حیوانات، به کار میرود.
این قطره فقط برای مصرف چشمی است؛ نوک قطرهچکان نباید به چشم یا هیچ سطحی برخورد کند، و افراد دارای لنز تماسی پیش از استفاده باید با داروساز مشورت کنند.
اگر پس از چند روز مصرف بهبودی حس نکردید، قرمزی یا درد چشم بیشتر شد، یا نشانههای یک واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت یا مشکل در تنفس دیدید، بیدرنگ با پزشک مشورت کنید یا به اورژانس مراجعه نمایید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کتوتیفن دارویی از رده ضدهیستامینهای نسل دوم است که در شکل قطره چشمی و با غلظت ۰٫۰۲۵٪ برای درمان موضعی آلرژی چشم به کار میرود. این دارو با دو مکانیسم همزمان عمل میکند: هم گیرندههای هیستامینی را در بافت چشم مسدود میکند و هم از آزاد شدن مواد التهابزا از ماستسلها جلوگیری میکند. نتیجه این دو اثر، کاهش نسبتاً سریع و پایدار خارش، قرمزی و آبریزش چشمی ناشی از آلرژی است. برخلاف برخی قطرههای ساده ضداحتقان، کتوتیفن هم نشانههای موجود را آرام میکند و هم تا حدی از شدت گرفتن نشانهها در ادامه مصرف پیشگیری میکند. در ایران این دارو با نامهای تجاری گوناگونی مانند زادیتن یا کتوزیفن عرضه میشود.
موارد مصرف
- کاهش خارش چشم ناشی از التهاب ملتحمه آلرژیک
- کاهش قرمزی و پرخونی چشم در واکنشهای آلرژیک
- کنترل آبریزش و سوزش چشمی ناشی از آلرژیهای فصلی، مانند حساسیت به گرده گیاهان
- کاهش نشانههای آلرژی چشمی ناشی از تماس با گردوغبار، شوره حیوانات یا دیگر آلرژنها
- پیشگیری نسبی از عود نشانهها در آلرژی چشمی فصلی یا مزمن، در صورت مصرف منظم طبق نظر پزشک
روش مصرف
این قطره را دقیقاً طبق دستور پزشک یا داروساز و مطابق راهنمای روی بسته استفاده کنید. پیش از هر بار مصرف دستهایتان را بشویید و نوک قطرهچکان را به چشم، پلک یا هر سطحی نزنید تا دارو آلوده نشود. اگر از لنز تماسی نرم استفاده میکنید، معمولاً باید پیش از چکاندن قطره لنز را درآورید و مدتی صبر کنید تا دوباره بگذارید؛ این نکته را حتماً از داروسازتان بپرسید. اگر همزمان از قطره چشمی دیگری هم استفاده میکنید، بین دو قطره چند دقیقه فاصله بیندازید. برای بهترین اثر، در طول دوره آلرژی مصرف را طبق برنامهای که پزشک تعیین کرده ادامه دهید، حتی اگر نشانهها موقتاً بهتر شده باشند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
خارش چشم ناشی از التهاب ملتحمهٔ آلرژیک
برای کنترل خارش در طول فصل یا دورهٔ تماس با مادهٔ حساسیتزا مصرف شود؛ لنز تماسی پیش از مصرف خارج و ۱۰ دقیقه بعد دوباره گذاشته شود.
قرمزی و پرخونی چشم در واکنشهای آلرژیک
از مصرف بیش از دو نوبت در روز خودداری شود؛ در صورت تداوم یا تشدید قرمزی، ارزیابی پزشکی لازم است.
آلرژی فصلی چشم همراه با آبریزش و سوزش
مصرف منظم در طول فصل آلرژی مؤثرتر است؛ قطره با نوک چشم یا پوست تماس پیدا نکند.
آلرژی چشمی ناشی از گردوغبار، شورهٔ حیوانات یا سایر مواد حساسیتزا
تا هنگام وجود نشانهها یا تماس با مادهٔ حساسیتزا طبق دستور پزشک مصرف شود؛ بین این قطره و سایر قطرههای چشمی حداقل ۵ دقیقه فاصله باشد.
پیشگیری نسبی از عود نشانههای آلرژی چشمی فصلی یا مزمن
اثر پیشگیرانه با مصرف منظم ایجاد میشود؛ از دو نوبت در روز بیشتر مصرف نشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به کتوتیفن یا هریک از مواد سازنده این قطره، از جمله مواد نگهدارنده، حساسیت داشتهاید، به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر از لنز تماسی استفاده میکنید، درباره زمان مناسب گذاشتن دوباره لنز پس از چکاندن قطره با داروساز مشورت کنید.
- ابتلا به دیگر بیماریهای چشمی، مانند عفونت چشم، گلوکوم یا خشکی شدید چشم را پیش از مصرف به پزشک اطلاع دهید.
- فهرست همه داروها، قطرههای چشمی دیگر و مکملهایی که مصرف میکنید را به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- برای مصرف در کودکان خردسال، حتماً پیش از هر اقدامی با پزشک یا داروساز کودکان مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگز خفیف چشم، بلافاصله پس از چکاندن قطره
- قرمزی یا تحریک خفیف و موقت چشم
- خشکی چشم
- تاری موقت دید، بلافاصله پس از مصرف
- سردرد
- احتقان یا آبریزش خفیف بینی
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید، مانند تورم پلک، صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افزایش ناگهانی قرمزی، درد شدید، ترشح چرکی یا کاهش ناگهانی دید؛ اینها میتواند نشانه عفونت یا آسیب چشمی باشد و باید سریع به پزشک مراجعه کنید.
- حساسیت شدید به نور یا احساس مداوم جسم خارجی در چشم که برطرف نمیشود؛ به پزشک اطلاع دهید.
- بدتر شدن نشانههای آلرژی بهجای بهبود، پس از چند روز مصرف منظم؛ به پزشک یا داروساز اطلاع دهید تا درمان بازبینی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
چون کتوتیفن چشمی بهصورت موضعی مصرف میشود، جذب آن به کل بدن بسیار محدود است و تداخل شناختهشده مهمی با داروهای خوراکی گزارش نشده است. با این حال، اگر همزمان از قطره یا پماد چشمی دیگری هم استفاده میکنید، بهتر است مصرف آنها را با فاصله چند دقیقه از هم انجام دهید تا اثر یکدیگر را کم نکنند. در هر حال، فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از نبود هرگونه تداخل احتمالی مطمئن شوند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که کتوتیفن چشمی بهصورت موضعی مصرف میشود، ورود آن به جریان خون بسیار محدود است. با این حال، دادههای کافی درباره بیخطر بودن کامل آن در بارداری و شیردهی در دست نیست. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا به نوزادتان شیر میدهید، پیش از شروع مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید تا با توجه به شرایط شما تصمیم گرفته شود.
نگهداری
این قطره را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب نگهدارید، مگر آنکه روی بسته دستور دیگری نوشته باشد. درب بطری را همیشه محکم ببندید و آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف تاریخ انقضا را روی بسته بررسی کنید و اگر قطره تغییر رنگ داد، کدر شد یا تاریخ انقضا گذشت، آن را دور بریزید. مدتی پس از باز شدن درب بطری هم بهتر است طبق توصیه داروساز، باقیمانده آن را دور بریزید، حتی اگر تاریخ انقضا نگذشته باشد.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.025 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرف قطره کتوتیفن با لنز تماسی مشکلی دارد؟
۰۲کتوتیفن چشمی چقدر طول میکشد تا اثر کند؟
۰۳آیا قطره چشمی کتوتیفن همان قرص یا شربتی است که برای آلرژیهای تنفسی مصرف میشود؟
۰۴اگر یک بار مصرف قطره را فراموش کردم، چه کار کنم؟
۰۵آیا قطره کتوتیفن برای کودکان بیخطر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۸ سازنده، در گروه S01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.