بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · پوست

کتوکونازول

Ketoconazole 2 %
رده ATC D01AC08شکل‌ها شامپو، کرم، لوسیونبرند در ایران ۱۸
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

کتوکونازول ٪۲ داروی ضدقارچ موضعی از خانواده ایمیدازول‌هاست که به‌صورت کرم، لوسیون و شامپو برای از بین بردن عفونت‌های قارچی پوست و پوست سر استفاده می‌شود.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای درمان کچلی بدن، کچلی کشاله ران، کچلی پا، کچلی رنگی و نیز شوره سر و درماتیت سبورئیک پوست سر تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو فقط برای مصرف موضعی روی پوست است و نباید وارد چشم، دهان یا واژن شود؛ در صورت سوزش شدید یا نشانه‌های آلرژی باید مصرف را قطع کرد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از چند هفته مصرف منظم بهبودی حاصل نشد، عفونت گسترش یافت یا نشانه‌های واکنش آلرژیک دیده شد، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Ketoconazole
۰۲

معرفی دارو

کتوکونازول یک داروی ضدقارچ از خانواده ایمیدازول‌ها (Imidazole) است که در ایران به‌صورت موضعی و در قالب کرم، لوسیون و شامپو با غلظت ٪۲ عرضه می‌شود. این دارو با مهار ساخت ارگوسترول، جزء اصلی دیواره سلولی قارچ‌ها، از رشد و تکثیر قارچ‌ها و برخی مخمرها روی پوست جلوگیری می‌کند. کاربرد اصلی آن درمان عفونت‌های قارچی سطحی پوست و پوست سر، از جمله انواع کچلی و شوره ناشی از قارچ، است. برخلاف قرص خوراکی کتوکونازول که امروزه به‌دلیل نگرانی درباره سلامت کبد کاربرد محدودی دارد، فرم موضعی آن جذب بسیار اندکی به داخل بدن دارد و برای مصرف روی پوست ایمن‌تر شناخته می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • کچلی بدن (Tinea corporis)
  • کچلی کشاله ران (Tinea cruris)
  • کچلی پا یا پای ورزشکار (Tinea pedis)
  • کچلی رنگی یا پیتیریازیس ورسیکالر (Pityriasis versicolor)
  • شوره سر و درماتیت سبورئیک پوست سر
  • عفونت‌های پوستی سطحی ناشی از مخمر کاندیدا
۰۴

روش مصرف

کرم یا لوسیون کتوکونازول معمولاً روی ناحیه آلوده و کمی از پوست سالم اطراف آن مالیده می‌شود، مگر آنکه پزشک دستور دیگری داده باشد؛ پیش از استفاده پوست را تمیز و خشک کنید. شامپوی کتوکونازول باید روی موهای خیس ماساژ داده شود، چند دقیقه روی پوست سر بماند و سپس کاملاً آبکشی شود. برای اثربخشی کامل، دوره درمان را حتی اگر نشانه‌ها زودتر بهبود یافتند طبق نظر پزشک تا پایان ادامه دهید و بدون مشورت او زودتر قطع نکنید؛ تعداد دفعات مصرف در روز و مدت دقیق درمان را پزشک یا داروساز شما بر اساس نوع و شدت عفونت مشخص می‌کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کچلی بدن

بزرگسالانکرم یا لوسیون را به‌صورت لایه‌ای نازک، روزی ۱ بار روی ضایعه و پوست بلافاصله اطراف آن بمالید؛ معمولاً به مدت ۲ تا ۴ هفته.

پوست پیش از مصرف تمیز و کاملاً خشک باشد و درمان تا چند روز پس از برطرف شدن علائم ادامه یابد.

کچلی کشاله ران

بزرگسالانکرم یا لوسیون را به‌صورت لایه‌ای نازک، روزی ۱ بار روی ضایعه و پوست اطراف آن بمالید؛ معمولاً به مدت ۲ تا ۴ هفته.

چین پوستی را خشک نگه دارید و درمان را تا چند روز پس از رفع علائم ادامه دهید.

کچلی پا یا پای ورزشکار

بزرگسالانکرم یا لوسیون را روزی ۱ بار روی ناحیه درگیر و پوست اطراف آن بمالید؛ معمولاً به مدت ۴ تا ۶ هفته.

بین انگشتان پا پس از شست‌وشو کاملاً خشک شود؛ درمان را زودتر از موعد قطع نکنید.

کچلی رنگی یا پیتیریازیس ورسیکالر

بزرگسالانکرم یا لوسیون: روزی ۱ بار به مدت ۲ تا ۳ هفته؛ شامپو: روزی ۱ بار به مدت ۳ تا ۵ روز.
کودکانبرای نوجوانان ۱۲ سال و بالاتر: شامپو روزی ۱ بار به مدت ۳ تا ۵ روز؛ برای کودکان زیر ۱۲ سال دادهٔ کافی وجود ندارد.

شامپو را روی پوست مرطوب ناحیه بزنید، ۳ تا ۵ دقیقه نگه دارید و سپس آبکشی کنید؛ تغییر رنگ پوست ممکن است دیرتر برطرف شود.

شوره سر و درماتیت سبورئیک پوست سر

بزرگسالانشامپو را هفته‌ای ۲ بار به مدت ۲ تا ۴ هفته استفاده کنید؛ پس از کنترل علائم، برای پیشگیری هر ۱ تا ۲ هفته ۱ بار مصرف شود.
کودکانبرای نوجوانان ۱۲ سال و بالاتر: شامپو هفته‌ای ۲ بار به مدت ۲ تا ۴ هفته؛ سپس هر ۱ تا ۲ هفته ۱ بار. برای کودکان زیر ۱۲ سال دادهٔ کافی وجود ندارد.

مو و پوست سر را خیس کنید، شامپو را ۳ تا ۵ دقیقه روی پوست سر نگه دارید و سپس کاملاً آبکشی کنید؛ از تماس با چشم جلوگیری شود.

عفونت‌های پوستی سطحی ناشی از مخمر کاندیدا

بزرگسالانکرم یا لوسیون را به‌صورت لایه‌ای نازک، روزی ۱ بار روی ناحیه درگیر و پوست اطراف آن بمالید؛ معمولاً به مدت ۲ تا ۳ هفته.

ناحیه را تمیز و خشک نگه دارید و درمان را تا چند روز پس از برطرف شدن علائم ادامه دهید.

تنظیم دوز: به‌دلیل جذب بسیار کم پوستی، در سالمندان و در نارسایی کلیه یا کبد معمولاً تنظیم مقدار لازم نیست؛ بااین‌حال، پزشک مقدار و طول دورهٔ دقیق را بر اساس سن، وزن، شدت و وسعت بیماری و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش از این به کتوکونازول یا سایر داروهای ضدقارچی ایمیدازولی حساسیت نشان داده‌اید، حتماً به پزشک بگویید.
  • وجود زخم باز، سوختگی یا پوست ملتهب و آسیب‌دیده در محل مصرف را با پزشک در میان بگذارید.
  • بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از شروع مصرف به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
  • اگر همزمان از داروی موضعی دیگری، مانند کورتیکواستروئیدها، روی همان ناحیه استفاده می‌کنید، به پزشک بگویید.
  • برای مصرف در کودکان، حتماً طبق نظر پزشک عمل کنید.
  • اگر عفونت پوستی گسترده، همراه با تب یا رو به وخامت است، پیش از هر اقدامی به پزشک مراجعه کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سوزش، خارش یا مورمور شدن خفیف در محل مصرف
  • قرمزی موضعی پوست
  • خشکی یا پوسته‌پوسته شدن پوست
  • در شامپو: چرب یا خشک شدن غیرمعمول مو یا تغییر بافت مو
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا گلو، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
  • سوزش، خارش یا التهاب شدید و غیرمعمول که پس از مصرف بدتر می‌شود؛ مصرف را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنید.
  • تاول زدن، پوسته‌ریزی گسترده یا زخم شدن پوست در محل مصرف؛ به پزشک اطلاع دهید.
  • ادامه نداشتن بهبودی یا بدتر شدن عفونت پس از چند هفته مصرف منظم؛ برای بازبینی تشخیص و درمان به پزشک مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

چون کتوکونازول موضعی عمدتاً روی سطح پوست اثر می‌کند و جذب آن به داخل بدن بسیار محدود است، تداخل دارویی مهم و گسترده‌ای برای این فرم ثبت نشده است؛ بااین‌حال مصرف همزمان با سایر فرآورده‌های موضعی روی همان ناحیه، به‌ویژه کورتیکواستروئیدهای موضعی، ممکن است روند درمان را تحت تأثیر قرار دهد. فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و محصولات موضعی دیگری را که مصرف می‌کنید همیشه به پزشک و داروساز خود بگویید تا از هرگونه ناسازگاری احتمالی مطمئن شوید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

جذب سیستمیک کتوکونازول موضعی بسیار اندک است، بااین‌حال مصرف آن در دوران بارداری باید تنها با تجویز و نظارت پزشک انجام شود. درباره شیردهی نیز پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید و از تماس مستقیم نوزاد با ناحیه‌ای که دارو روی آن مالیده شده خودداری کنید، مگر آنکه پزشک نظر دیگری داشته باشد.

۱۰

نگهداری

کتوکونازول را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت نگهداری کنید و ظرف را پس از هر بار مصرف کاملاً ببندید. همیشه دور از دید و دسترس کودکان نگه دارید و پیش از مصرف تاریخ انقضا را بررسی کنید؛ داروی تاریخ‌گذشته یا تغییررنگ‌داده را دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
شامپو2 %
کرم2 %
لوسیون2 %
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۸ برند از ۱۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
کتوکونازول KETOCONAZOLE
1 TUBE in 1 BOX
ایران آوند فر
کرم
کتوکونازول-آیروکس KETOCONAZOLE-IROX
1 BOTTLE in 1 BOX
ایران آوند فر
شامپو
کتوکونازول 1000 میلی شامپو KETOCONAZOLE 2% 1000ML SHAMPOO
ایران ناژو
شامپو
کتوکونازول 2% شامپو KETOCONAZOLE 2% 100ML SHAMPOO
100 MILLILITER in 1 BOTTLE
ایران ناژو
شامپو
کتوکونازول- ناژو KETOCONAZOLE-NAJO
1 TUBE in 1 BOX · 1 BOTTLE in 1 BOX
ایران ناژو
کرمشامپولوسیون
کتوکونازول KETOCONAZOLE
1 BOTTLE in 1 BOX
دارو سازی بهسا
شامپو
کتوکونازول KETOCONAZOLE
1 BOTTLE in 1 BOX
دارو سازی بهوزان
شامپو
کتوکونازول 2% شامپو KETOCONAZOLE 2% 100ML SHAMPOO
دارو سازی بهوزان
شامپو
کتوکونازول 2% کرم KETOCONAZOLE 2% 30G CREAM
دارو سازی بهوزان
کرم
کتوکونازول-بهوزان KETOCONAZOLE-BEHVAZAN
1 BOTTLE in 1 BOX · 1 TUBE in 1 BOX
دارو سازی بهوزان
شامپوکرم
کتوزانول KETOZANOL
1 TUBE in 1 BOX · 1 BOTTLE in 1 BOX
دارو سازی بهوزان
کرمشامپو
کیمانازول KIMANAZOL
1 BOTTLE in 1 BOX
دارو سازی بهوزان
شامپو
کتوکونازول-تی سی® 2% شامپو KETOCONAZOLE-TC® 2% SHAMPOO
داروسازی تهران شیمی
شامپو
ساپو-کتوکونازول SAPO-KETOCONAZOLE
1 BOTTLE in 1 BOX
ساپونین ایران
شامپو
کتوکونازول-عماد KETOCONAZOLE-EMAD
1 CONTAINER in 1 BOX
عماد درمان پارس
لوسیون
کتوکونازول KETOCONAZOLE
1 BOTTLE in 1 BOX
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
شامپو
کتوکونازول 2% شامپو KETOCONAZOLE 2% 100ML SHAMPOO
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
شامپو
کتوکونازول-شفا 2 درصد KETOCONAZOLE-SHAFA® 2% LOTION
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
لوسیون
کتوکونازول KETOCONAZOLE
1 BOTTLE in 1 BOX
لابراتوار های دنیای بهداشت
شامپو
کوتازول KOTAZOL
1 BOTTLE in 1 BOX
لابراتوار های دنیای بهداشت
شامپو
کوتازول® 2درصد KOTAZOL® 2% SHAMPOO
لابراتوار های دنیای بهداشت
شامپو
کتوکونازول KETOCONAZOLE
1 BOTTLE in 1 BOX
لابراتوارهای شهردارو
شامپو
کتوکونازول 2% شامپو KETOCONAZOLE 2% 100ML SHAMPOO
لابراتوارهای شهردارو
شامپو
کتوکونازول KETOCONAZOLE
1 TUBE in 1 BOX · 1 BOTTLE in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
کرملوسیون
کتوکونازول KETOCONAZOLE
1 BOTTLE in 1 BOX
کیش مدیفارم
شامپو
کتوکونازول مدیفارم KETOCONAZOLE MEDIPHARM
1 TUBE in 1 BOX
کیش مدیفارم
کرم
کتوکونازول KETOCONAZOLE
1 BOTTLE in 1 BOX
کیمیاکالای رازی
شامپو
کیمانازول KIMANAZOL
1 BOTTLE in 1 BOX
کیمیاکالای رازی
شامپو
کتوکونازول گیلارانکو KETOCONAZOLE GILARANCO
1 BOTTLE in 1 BOX
گیلارانکو
شامپو
اسکیزول SKIZOL
1 BOTTLE in 1 BOX
گیلارانکو
شامپو
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا کرم کتوکونازول را می‌توان روی صورت استفاده کرد؟
در برخی موارد، مانند درماتیت سبورئیک صورت، پزشک ممکن است استفاده محدود روی صورت را تجویز کند، اما باید کاملاً از تماس با چشم و اطراف آن پرهیز شود. بدون نظر پزشک آن را روی صورت به کار نبرید.
۰۲چند بار در هفته باید از شامپوی کتوکونازول استفاده کرد؟
دفعات مصرف شامپو بسته به علت تجویز، مانند شوره سر یا عفونت قارچی پوست سر، متفاوت است و پزشک یا داروساز آن را مشخص می‌کند. این شامپو معمولاً هر روز مصرف نمی‌شود.
۰۳اگر نشانه‌ها زودتر از پایان دوره درمان برطرف شدند، می‌توان مصرف را قطع کرد؟
بهتر است بدون مشورت پزشک دوره درمان را قطع نکنید، زیرا قطع زودهنگام ممکن است باعث بازگشت عفونت شود. حتی اگر پوست ظاهراً بهبود یافته، تا پایان مدت تعیین‌شده ادامه دهید.
۰۴آیا کتوکونازول موضعی مانند قرص آن برای کبد خطرناک است؟
خیر؛ چون این فرم فقط روی پوست مصرف می‌شود و جذب آن به داخل بدن بسیار ناچیز است، برخلاف قرص خوراکی کتوکونازول خطر قابل‌توجهی برای کبد ندارد. بااین‌حال هرگونه نگرانی را با پزشک در میان بگذارید.
۰۵آیا مصرف همزمان کرم و شامپوی کتوکونازول مجاز است؟
بسته به محل عفونت، پزشک ممکن است هر دو فرم را همزمان تجویز کند؛ برای نمونه شامپو برای پوست سر و کرم برای نواحی دیگر بدن. مصرف همزمان را فقط طبق نظر پزشک انجام دهید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴۵ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۸ برند از ۱۴ سازنده، در گروه D01AC08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.