ایورمکتین ۰.۵٪
ایورمکتین ۰.۵٪ لوسیونی ضدانگل از خانوادهٔ آورمکتینهاست که مخصوصِ استفادهٔ موضعی روی پوستِ سر و مو است. این دارو با فلجکردن و ازبینبردنِ شپش، عفونتِ شپشِ سر را درمان میکند.
کاربردِ اصلیِ این لوسیون، درمانِ شپشِ سر در کودکان و بزرگسالان است. معمولاً یک نوبت مصرفِ صحیح، شپشهایِ زندهٔ روی پوستِ سر را از بین میبرد.
این لوسیون فقط برایِ مالیدن روی پوستِ سر و موست، نه برایِ خوردن یا واردکردن به چشم، دهان و بینی. در صورتِ تماسِ ناخواسته با چشم، بلافاصله با آبِ فراوان بشویید.
اگر پس از مصرف نشانههایِ حساسیتِ شدید مانندِ ورمِ صورت یا مشکل در تنفس دیدید، یا شپشها پس از گذشتِ زمانِ کافی همچنان باقی ماندند، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ایورمکتین دارویی ضدانگل از خانوادهٔ آورمکتینها (Avermectins) است. برخلافِ قرصهایِ خوراکیِ همین دارو که برایِ عفونتهایِ انگلیِ روده و گال به کار میروند، این فرآورده بهصورتِ لوسیونِ ۰.۵٪ عرضه میشود و فقط برایِ استفادهٔ موضعی روی پوستِ سر و مو ساخته شده است. این دارو با اتصال به کانالهایِ کلریِ وابسته به گلوتامات در سلولهایِ عصبی و عضلانیِ شپش، باعثِ فلجشدن و مرگِ آن میشود. هدفِ اصلیِ درمان، پاکسازیِ کاملِ پوستِ سر از شپشهایِ زنده است، معمولاً طیِ یک نوبت مصرف.
موارد مصرف
- درمانِ شپشِ سر (پدیکولوزیس کاپیتیس) در کودکان و بزرگسالان
- ازبینبردنِ شپشهایِ زندهٔ روی پوستِ سر، معمولاً با یک نوبت مصرف
- گزینهای مؤثر در مواردی که شپش به داروهایِ رایجترِ ضدشپش پاسخ نداده باشد
- عدمِ نیازِ الزامی به شانهکردنِ رَشکِ مو برایِ اثربخشیِ درمان، طبقِ دستورِ محصول
روش مصرف
این لوسیون فقط برایِ استفادهٔ خارجی روی پوستِ سر و مویِ خشک است؛ پیش از استفاده، موها باید خشک باشند، نه خیس یا تازهشسته. لوسیون را طبقِ دستورِ داخلِ بستهٔ دارو یا توصیهٔ پزشک و داروساز، بهطورِ یکنواخت روی کلِ پوستِ سر و ریشهٔ مو بمالید و اجازه دهید بهمدتِ توصیهشده روی پوستِ سر بماند، سپس با آب بشویید. در حینِ استفاده مراقب باشید لوسیون واردِ چشم، دهان، بینی یا زخم و خراشِ پوست نشود؛ در صورتِ تماسِ ناخواسته، فوراً با آبِ فراوان بشویید. این فرآورده خوراکی نیست و هرگز نباید بلعیده شود. پس از مالیدنِ دارو دستهایتان را بشویید و برایِ تکرارِ احتمالیِ درمان یا نیاز به شانهکردنِ رَشک، حتماً نظرِ پزشک یا داروساز را جویا شوید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
شپش سر (پدیکولوزیس کاپیتیس)
شانهکردن رَشک برای اثربخشی الزامی نیست؛ از تماس فرآورده با چشمها و مصرف خودسرانه بیش از یک نوبت پرهیز کنید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت یا واکنشِ آلرژیکِ پیشین به ایورمکتین یا دیگرِ اجزایِ این لوسیون
- وجودِ زخم، عفونت، خراش یا تحریکِ فعالِ پوستِ سر پیش از استفاده
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برایِ بارداری
- مصرفِ همزمانِ سایر داروها یا محصولاتِ موضعیِ دیگر روی پوستِ سر و مو
- سنِ کودک، در مواردِ مصرف برایِ کودکان
- سابقهٔ بیماریهایِ پوستیِ زمینهای که ممکن است حساسیتِ پوستِ سر را افزایش دهد
عوارض احتمالی
- سوزش یا تحریکِ خفیفِ پوستِ سر در محلِ استفاده
- خشکیِ پوستِ سر
- افزایشِ شوره یا احساسِ خشکیِ مو
- قرمزی یا تحریکِ خفیفِ چشم در صورتِ تماسِ ناخواسته
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- دردِ شدید یا تحریکِ پایدارِ چشم پس از تماسِ ناخواسته با دارو که با شستوشو با آبِ فراوان برطرف نشود؛ در این حالت به پزشک مراجعه کنید.
- قرمزی، تاول، پوستهپوستهشدن یا زخمِ گستردهٔ پوستِ سر پس از استفاده؛ مصرف را متوقف کنید و به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که این دارو بهصورتِ موضعی و کوتاهمدت روی پوستِ سر استفاده میشود، جذبِ آن به داخلِ بدن بسیار محدود است و برخلافِ ایورمکتینِ خوراکی، احتمالِ تداخل با داروهایِ خوراکیِ دیگر در آن اندک است. بااینحال، استفادهٔ همزمان از سایر لوسیونها، شامپوها یا داروهایِ موضعیِ دیگر روی پوستِ سر بدونِ هماهنگی با پزشک یا داروساز توصیه نمیشود، چون ممکن است بر اثربخشی یا تحریکِ پوست تأثیر بگذارد. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و محصولاتِ موضعیِ مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ استفاده از این لوسیون در دورانِ بارداری و شیردهی، اطلاعاتِ بالینیِ محدودی در دست است، هرچند جذبِ سیستمیکِ آن از پوستِ سر معمولاً اندک است. با این حال، مصرفِ آن در این دوران باید تنها با تجویز و نظارتِ پزشک باشد؛ اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از استفاده حتماً با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
این لوسیون را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمایِ زیاد نگهداری کنید. درِ ظرف را پس از هر استفاده محکم ببندید و آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و دارویِ تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| لوسیون | 0.5 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا یک بار استفاده از این لوسیون برایِ ازبینبردنِ کاملِ شپش کافی است؟
۰۲آیا لازم است بعد از استفاده، رَشکِ مو را با شانهٔ مخصوص شانه کنم؟
۰۳آیا این لوسیون برایِ کودکان هم بیخطر است؟
۰۴آیا باید سایرِ اعضایِ خانواده هم درمان شوند؟
۰۵آیا این لوسیون همان ایورمکتینِ خوراکی است که برایِ عفونتهایِ انگلیِ روده یا گال مصرف میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۱ سازنده، در گروه P02CF01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.