بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · ضدانگل

آرتسونات

Artesunate
رده ATC P01BE03شکل‌ها تزریقی، شیافدوز 60 mg/1mL، 50 mg، 200 mg، 100 mgبرند در ایران ۸
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

آرتسونات دارویی از خانواده آرتمیزینین است که انگل عامل مالاریا را در خون به‌سرعت از بین می‌برد. این دارو برای درمان مالاریای شدید و خطرناک به‌کار می‌رود، نه پیشگیری از آن.

بیشتر برای چه؟

مهم‌ترین کاربرد آرتسونات، درمان فوری مالاریای شدید در بیمارستان است. شکل شیافی آن نیز گاهی، به‌ویژه برای کودکان، پیش از رسیدن به بیمارستان در مناطق دوردست استفاده می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو را فقط کادر درمان در بیمارستان تجویز و تزریق می‌کند و پس از پایان دوره، معمولاً به آزمایش خون برای بررسی کم‌خونی تأخیری نیاز است.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر تا چند هفته پس از پایان درمان ضعف شدید، رنگ‌پریدگی یا تنگی نفس را تجربه کردید، یا اگر شیاف آرتسونات به‌عنوان اقدام اولیه استفاده شده است، حتماً و فوراً به پزشک یا بیمارستان مراجعه کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Artesunate
۰۲

معرفی دارو

آرتسونات مشتقی نیمه‌مصنوعی از آرتمیزینین است، ماده‌ای که نخستین‌بار از گیاه درمنه چینی استخراج شد. این دارو با آزادسازی رادیکال‌های فعال در درون انگل مالاریا، پروتئین‌های حیاتی آن را از بین می‌برد و حجم انگل را در خون در کوتاه‌ترین زمان کاهش می‌دهد. به همین دلیل، آرتسونات یکی از سریع‌الاثرترین داروها برای درمان مالاریای شدید و تهدیدکننده حیات به‌شمار می‌آید. این دارو معمولاً به‌صورت تزریقی و در بیمارستان مصرف می‌شود و پس از کنترل اولیه بیماری، درمان با یک داروی خوراکی ترکیبی تکمیل می‌گردد.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان مالاریای شدید و پیچیده در بزرگ‌سالان و کودکان
  • گزینه درمانی اول برای مالاریای شدید طبق دستورالعمل‌های معتبر جهانی
  • اقدام اورژانسی اولیه (به‌شکل شیاف) برای کودکان مبتلا، پیش از رسیدن به بیمارستان
  • آغاز درمان تزریقی که سپس با یک دوره خوراکی تکمیلی دنبال می‌شود
۰۴

روش مصرف

آرتسونات معمولاً در بیمارستان و توسط کادر درمان، به‌صورت تزریق وریدی یا عضلانی و در نوبت‌هایی که پزشک تعیین می‌کند، تجویز می‌شود؛ زمان‌بندی و تعداد نوبت‌ها بر اساس وزن و شدت بیماری هر فرد متفاوت است. شکل شیافی آن فقط در شرایط اضطراری و پیش از رسیدن به بیمارستان استفاده می‌شود و بلافاصله پس از آن، بیمار باید برای ادامه درمان کامل به مرکز درمانی منتقل شود. پس از پایان نوبت‌های تزریقی، پزشک معمولاً یک دوره داروی خوراکی تکمیلی تجویز می‌کند که باید دقیقاً طبق دستور و تا انتها ادامه یابد و بدون نظر پزشک قطع نشود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

مالاریای شدید و پیچیده

بزرگسالان۲٫۴ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن، به‌صورت تزریق وریدی یا عضلانی در شروع درمان، ۱۲ ساعت و ۲۴ ساعت بعد؛ سپس هر ۲۴ ساعت یک نوبت تا زمانی که بیمار بتواند درمان خوراکی را تحمل کند.
کودکانکمتر از ۲۰ کیلوگرم: ۳ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در هر نوبت؛ ۲۰ کیلوگرم و بیشتر: ۲٫۴ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در هر نوبت؛ تزریق در شروع، ۱۲ ساعت و ۲۴ ساعت بعد، سپس هر ۲۴ ساعت یک نوبت.

درمان تزریقی دست‌کم ۲۴ ساعت ادامه یابد؛ پس از امکان مصرف خوراکی، یک دورهٔ کامل ۳ روزهٔ درمان ترکیبی ضد مالاریا تکمیل شود. آرتسونات تزریقی به‌تنهایی کافی نیست.

تنظیم دوز: دوز دقیق بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت بالینی توسط پزشک تعیین می‌شود. در نارسایی کلیه یا کبد معمولاً کاهش دوز لازم نیست؛ در سالمندان و بیماران با اختلال شدید عملکرد اندام‌ها، تصمیم نهایی دربارهٔ دوز و ادامهٔ درمان باید با نظر پزشک باشد.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیت شناخته‌شده به آرتسونات یا سایر داروهای خانواده آرتمیزینین را به پزشک اطلاع دهید.
  • اگر دچار فاویسم (کمبود آنزیمی در گلبول‌های قرمز خون) هستید، پیش از درمان حتماً به پزشک بگویید، زیرا احتمال کم‌خونی تأخیری را افزایش می‌دهد.
  • سابقه بیماری‌های قلبی، مشکلات شنوایی یا اختلالات عصبی را با پزشک در میان بگذارید.
  • در صورت بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی، حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
  • فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و درمان‌های گیاهی مصرفی‌تان را به پزشک اطلاع دهید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • حالت تهوع و گاهی استفراغ
  • سرگیجه خفیف
  • درد خفیف شکم
  • خستگی و ضعف عمومی
  • درد مختصر در محل تزریق
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های کم‌خونی تأخیری مانند رنگ‌پریدگی، خستگی شدید یا تنگی نفس که ممکن است تا چند هفته پس از پایان درمان بروز کند؛ در صورت مشاهده، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
  • نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا دشواری تنفس؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
  • تب مجدد یا بدترشدن حال عمومی پس از دوره درمان؛ برای بررسی اثربخشی درمان به پزشک مراجعه کنید.
  • گیجی شدید یا تشنج؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

آرتسونات تداخل‌های دارویی شناخته‌شده چندانی ندارد، اما مصرف هم‌زمان آن با سایر داروهای ضدمالاریا یا داروهایی که بر ریتم قلب اثر می‌گذارند باید حتماً زیر نظر پزشک باشد. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا از هرگونه تداخل احتمالی پیشگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

مالاریای شدید در بارداری برای مادر و جنین بسیار خطرناک است، به همین دلیل استفاده از آرتسونات در هر مرحله از بارداری، در صورت ابتلا به مالاریای شدید، توصیه‌شده است؛ زیرا فایده درمان به‌مراتب بیشتر از خطر احتمالی آن است. در دوران شیردهی نیز در صورت نیاز واقعی، معمولاً زیر نظر پزشک قابل مصرف است. تصمیم نهایی در هر دو حالت باید توسط پزشک متخصص و بر اساس شرایط بالینی فرد گرفته شود.

۱۰

نگهداری

این دارو معمولاً در بیمارستان و توسط کادر درمان نگهداری و آماده‌سازی می‌شود. اگر شکل شیافی برای مصرف اضطراری در اختیار خانواده قرار گیرد، آن را دور از نور مستقیم، رطوبت و گرمای زیاد، و کاملاً دور از دسترس کودکان نگه دارید و پیش از استفاده، تاریخ انقضا را بررسی کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی60 mg / 1mL
شیاف100 mg
شیاف50 mg
شیاف200 mg
شیاف60 mg / 1mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۸ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
آرتسونیت ARTESUNATE
10 VIAL, GLASS in 1 CARTON
9M India Limited
تزریقی
تزونیت TSUNATE
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
ANG Lifesciences India Limited
تزریقی
آرتسونیت ARTESUNATE
1 MILLIGRAM in 1 AMPULE · 1 AMPULE in 1 BOX
Adit Lifesciences
تزریقی
آرتسونیت ARTESUNATE
2 SUPPOSITORY in 1 STRIP in 1 CARTON
Bliss GVS Pharma Limited
شیاف
جی سونیت GSONATE
6 SUPPOSITORY in 1 STRIP in 1 BOX · 2 SUPPOSITORY in 1 STRIP in 1 BOX
Bliss GVS Pharma Limited
شیاف
جیسونیت GSUNATE
6 SUPPOSITORY in 1 BLISTER PACK in 1 BOX
Bliss GVS Pharma Limited
شیاف
آرتسونیت ARTESUNATE
6 SUPPOSITORY in 1 BLISTER PACK in 1 BOX
Galen Pharmaceuticals Limited
شیاف
آرتسونیت ARTESUNATE
1 VIAL in 1 BOX · 10 SUPPOSITORY in 2 STRIP in 1 BOX
Health Biotech Limited
تزریقیشیاف
پروفالسی PROFALCY
1 VIAL in 1 BOX
Health Biotech Limited
تزریقی
تزونیت TSUNATE
1 VIAL in 1 BOX
Health Biotech Limited
تزریقی
آرتسونیت ARTESUNATE
1 AMPULE in 1 BOX · 10 SUPPOSITORY in 2 PACKAGE in 1 BOX
Kwality Pharmaceuticals Ltd.
تزریقیشیاف
فالسی کیر FALCI CARE
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
Swiss Parenterals Limited
تزریقی
فالسیگو FALCIGO
1 VIAL in 1 BOX
Zydus Cadila
تزریقی
تست جباری TESTJABBARI
452332 BLISTER PACK in 1 PACKAGE, COMBINATION
ایران ممکو
شیاف
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا آرتسونات به‌جای قرص، تزریق می‌شود؟
در مالاریای شدید، بدن باید هرچه سریع‌تر به سطح مؤثر دارو در خون برسد تا از آسیب به اندام‌ها جلوگیری شود. تزریق وریدی یا عضلانی این هدف را سریع‌تر و مطمئن‌تر از داروی خوراکی تأمین می‌کند.
۰۲آیا بعد از تمام‌شدن نوبت‌های تزریق، درمان تمام شده است؟
معمولاً نه؛ پزشک پس از کنترل وضعیت بیمار با تزریق، یک دوره کوتاه داروی خوراکی ترکیبی تجویز می‌کند تا از بازگشت انگل جلوگیری شود. این دوره باید کامل و طبق دستور مصرف شود.
۰۳شیاف آرتسونات چه زمانی استفاده می‌شود؟
این شکل دارو فقط برای کودکان مبتلا به مالاریای شدید در مناطقی که تزریق یا مرکز درمانی فوراً در دسترس نیست، به‌عنوان اقدام اولیه استفاده می‌شود. بلافاصله پس از آن، انتقال بیمار به بیمارستان برای ادامه درمان الزامی است.
۰۴چرا پزشک بعد از درمان درخواست آزمایش خون می‌دهد؟
در برخی بیماران، به‌ویژه کسانی که میزان انگل در خونشان بالا بوده، ممکن است تا چند هفته پس از درمان نوعی کم‌خونی تأخیری رخ دهد. آزمایش خون برای شناسایی زودهنگام این عارضه انجام می‌شود.
۰۵آیا آرتسونات برای پیشگیری از مالاریا پیش از سفر هم استفاده می‌شود؟
خیر. آرتسونات فقط برای درمان مالاریای شدید و تأییدشده کاربرد دارد، نه پیشگیری. برای پیشگیری پیش از سفر به مناطق آلوده، پزشک داروی دیگری متناسب با شرایط تجویز می‌کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۴ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۸ برند از ۱۰ سازنده، در گروه P01BE03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.