آرتمتر/لومفانترین
آرتمتر/لومفانترین یک داروی ترکیبی ضد مالاریا از گروه مشتقات آرتمیزینین است. دو جزء آن با اثرهای متفاوت، انگل مالاریا را در خون هدف میگیرند.
بیشتر برای درمان مالاریای بدون عارضه، بهویژه عفونت ناشی از پلاسمودیوم فالسیپاروم، به کار میرود. برای پیشگیری از مالاریا یا درمان خودسرانه تب مناسب نیست.
قرص را همراه غذا یا نوشیدنی شیری مصرف کنید و دوره تجویزشده را کامل کنید تا جذب و اثربخشی بهتر شود. در بیماری قلبی، مصرف داروهای مؤثر بر ریتم قلب یا استفراغ مکرر، پیش از ادامه درمان راهنمایی فوری بگیرید.
اگر پس از سفر یا اقامت در منطقه مالاریا تب دارید اما تشخیص قطعی نیست، خودسرانه دارو را شروع نکنید. بدتر شدن حال، ناتوانی در خوردن یا نوشیدن، استفراغ مکرر، تپش نامنظم یا غش نیازمند ارزیابی سریع است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
آرتمتر/لومفانترین یک قرص ترکیبی ضدانگل و ضد مالاریا از گروه درمانهای مبتنی بر آرتمیزینین است. آرتمتر پس از تبدیل به ماده فعال، انگل مالاریا را سریع کاهش میدهد و لومفانترین با اثر طولانیتر به پاک شدن انگلهای باقیمانده کمک میکند. کاربرد اصلی آن درمان مالاریای بدون عارضه، بهویژه ناشی از پلاسمودیوم فالسیپاروم، است. برای پیشگیری از مالاریا یا درمان خوراکیِ تنها در مالاریای شدید مناسب نیست.
موارد مصرف
- درمان مالاریای بدون عارضه ناشی از پلاسمودیوم فالسیپاروم
- درمان برخی موارد مالاریای بدون عارضه در شرایطی که مقاومت به کلروکین مطرح است، طبق انتخاب پزشک
- ادامه درمان خوراکی پس از درمان اولیه مالاریای شدید، فقط پس از پایدار شدن بیمار و توانایی مصرف خوراکی تحت مراقبت پزشکی
روش مصرف
این دارو باید دقیقاً طبق نسخه و برنامهای که پزشک بر اساس وزن، سن و نوع انگل تعیین کرده مصرف شود؛ مقدار و فاصله نوبتها را از روی نسخه همان فرآورده بردارید. هر نوبت را با غذا یا نوشیدنی حاوی چربی مانند شیر مصرف کنید؛ این کار جذب، بهویژه جذب لومفانترین، را بهتر میکند. دوره را بدون وقفه کامل کنید، حتی اگر تب و علائم زودتر کم شد. اگر نوبتی فراموش شد، طبق دستور بروشور یا پزشک در اولین فرصت آن را جبران کنید و دو نوبت را همزمان نخورید. اگر تا یک ساعت پس از مصرف استفراغ کردید، برای تصمیم درباره تکرار همان نوبت با پزشک یا داروساز تماس بگیرید؛ استفراغ مکرر یا ناتوانی در خوردن و نوشیدن نیازمند ارزیابی فوری است. در صورت سرگیجه یا خستگی رانندگی نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به آرتمتر، لومفانترین یا مواد تشکیلدهنده فرآورده حساسیت داشتهاید.
- اگر سابقه ضربان نامنظم، طولانیشدن فعالیت الکتریکی قلب، ضربان خیلی آهسته، بیماری شدید قلبی، غش بیدلیل یا مرگ ناگهانی قلبی در خانواده دارید.
- اگر پزشک گفته است پتاسیم یا منیزیم خونتان پایین است.
- اگر نارسایی شدید کبد یا کلیه دارید؛ ممکن است پایش قلب و املاح خون لازم شود.
- فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی، بهویژه داروهای قلب و ریتم، برخی آنتیبیوتیکها، ضدافسردگیها، ضدروانپریشیها، ضدقارچها و داروهای ضدویروس را ارائه دهید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیردهید؛ در کودکان مقدار دارو بر اساس وزن تعیین میشود و در سالمندان بیماریهای همراه و داروهای همزمان باید بررسی شود.
عوارض احتمالی
- سردرد
- سرگیجه
- تهوع یا استفراغ
- درد شکم یا اسهال
- خستگی، ضعف یا بیحالی
- درد عضله یا مفصل، کاهش اشتها یا اختلال خواب
- تورم صورت، لبها، زبان یا گلو، کهیر منتشر، خسخس یا دشواری تنفس: مصرف نوبت بعد را انجام ندهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- غش، تپش قلب شدید یا نامنظم، سرگیجه شدید یا درد قفسه سینه: فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ این نشانهها میتوانند بیانگر اختلال ریتم قلب باشند.
- تاول یا کندهشدن پوست، زخم دهان یا چشم، یا بثورات پوستی همراه تب: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- استفراغ مکرر، ناتوانی در خوردن یا نوشیدن، یا ناتوانی در نگهداشتن دارو: فوراً برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.
- بدتر شدن تب و حال عمومی، گیجی، خوابآلودگی غیرعادی، تشنج یا تنگی نفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ ممکن است نشانه مالاریای شدید باشد.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فهرست کامل داروها، داروهای بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید. مصرف همزمان با داروهایی که ریتم قلب را تغییر میدهند، از جمله برخی داروهای قلبی، آنتیبیوتیکها، ضدافسردگیها، ضدروانپریشیها و ضدقارچها، و نیز بعضی داروهای ضد مالاریا مانند کینین، کینیدین یا هالوفانترین میتواند خطر اختلال ریتم قلب را بالا ببرد. ریفامپیسین، کاربامازپین، فنیتوئین و علف چای ممکن است اثر ضد مالاریایی را کم کنند؛ بعضی داروهای ضدویروس یا ضدقارچ نیز سطح دارو را تغییر میدهند. آب گریپفروت را با احتیاط مصرف کنید و قرص را با غذا یا شیر بخورید. ممکن است اثربخشی روشهای هورمونی جلوگیری کاهش یابد؛ استفاده از روش غیرهورمونی اضافی را حدود یک ماه با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید. در دوره درمان از الکل پرهیز کنید، چون میتواند سرگیجه، تهوع و ضعف را بدتر کند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مالاریا در بارداری میتواند برای مادر و جنین خطرناک باشد. آرتمتر/لومفانترین در صورت تشخیص مالاریای بدون عارضه، حتی در سهماهه نخست، میتواند با تجویز پزشک استفاده شود و بارداری بهتنهایی دلیل قطع خودسرانه نیست. مقدار کمی از مواد فعال وارد شیر میشود و این ترکیب در شیردهی معمولاً قابل استفاده است؛ سن و وزن نوزاد و هر بیماری او را به پزشک بگویید.
نگهداری
در بستهبندی اصلی، در دمای اتاق و معمولاً کمتر از ۳۰ درجه، دور از رطوبت، گرما و نور مستقیم نگه دارید؛ دستور درجشده روی جعبه مقدم است. دارو را دور از دسترس و دید کودکان قرار دهید و پس از تاریخ انقضا یا آسیبدیدگی بستهبندی مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 20 mg / 120 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا آرتمتر/لومفانترین برای هر تب یا برای پیشگیری از مالاریا مناسب است؟
۰۲چرا باید آرتمتر/لومفانترین را با غذا یا شیر مصرف کرد؟
۰۳اگر بعد از مصرف دارو استفراغ کردم، چه کنم؟
۰۴اگر تبم بهتر شد، میتوانم دارو را قطع کنم؟
۰۵آیا این دارو همه انواع مالاریا را درمان میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۸ سازنده، در گروه P01BF01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.