ایپراتروپیوم بروماید
ایپراتروپیوم بروماید یک داروی ضدکولینرژیک موضعی است که ترشح آبکی بینی را کاهش میدهد. فرآوردهٔ ۴۲ میکروگرمی در هر پاف، بهصورت اسپری بینی مصرف میشود.
این دارو بیشتر برای کاهش آبریزش آبکی بینی در سرماخوردگی و التهاب بینی آلرژیک فصلی بهکار میرود. معمولاً گرفتگی بینی و عطسه را برطرف نمیکند.
اسپری را فقط داخل بینی استفاده کنید و نگذارید وارد چشم شود؛ تماس چشمی میتواند فشار چشم را بالا ببرد یا گلوکوم زاویهبسته را بدتر کند. خشکی بینی و خوندماغ از عوارض شناختهشدهاند.
اگر گلوکوم، بزرگی پروستات، مشکل دفع ادرار، بیماری کبد یا کلیه، یا حساسیت به آتروپین و داروهای مشابه دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید. درد چشم، تاری دید ناگهانی، تورم صورت یا تنگی نفس به ارزیابی فوری نیاز دارد.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ایپراتروپیوم بروماید در ردهٔ داروهای ضدکولینرژیکِ دستگاه تنفس قرار دارد و با کاهش تحریک غدد مخاط بینی، تولید ترشحات آبکی را کم میکند. این فرآورده برای مصرف موضعی در بینی ساخته شده و هر پاف آن حاوی ۴۲ میکروگرم ایپراتروپیوم بروماید است. اثر اصلی آن کاهش آبریزش است و اثر قابلتوجهی بر گرفتگی، خارش یا عطسه ندارد.
موارد مصرف
- کاهش آبریزش آبکی بینی همراه با سرماخوردگی
- کاهش آبریزش آبکی بینی در التهاب بینی آلرژیک فصلی
- کنترل علامتی ترشحات آبکی بینی، زمانی که آبریزش علامت غالب است
روش مصرف
اسپری را طبق نسخه و دستور پزشک یا داروساز و مطابق روش درجشده در بروشور داخل جعبه استفاده کنید. پیش از مصرف، بینی را بهآرامی تخلیه کنید، سر را کمی رو به جلو نگه دارید و نوک اسپری را به سمت دیوارهٔ بیرونی بینی بگیرید، نه تیغهٔ میانی. هنگام پاشیدن، دارو را با شدت به داخل نکشید تا وارد گلو نشود و مراقب باشید به چشم نرسد. نازل را طبق بروشور تمیز کنید، زمانبندی و تعداد پافها را خودسرانه تغییر ندهید و برای جبران نوبت فراموششده مقدار اضافی مصرف نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کاهش آبریزش آبکی بینی همراه با سرماخوردگی
این دارو آبریزش را کاهش میدهد، اما گرفتگی بینی یا عطسه را برطرف نمیکند؛ از پاشیدن اسپری به چشمها خودداری شود.
کاهش آبریزش آبکی بینی در التهاب بینی آلرژیک فصلی
اثر اصلی بر آبریزش بینی است و گرفتگی بینی، عطسه یا خارش چشم را بهطور کامل کنترل نمیکند؛ از تماس با چشمها جلوگیری شود.
کنترل علامتی ترشحات آبکی بینی، هنگامی که آبریزش علامت غالب است
دوز و طول دوره بر اساس علت زمینهای انتخاب میشود؛ دارو برای آبریزش غالب است و گرفتگی بینی را درمان نمیکند.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به ایپراتروپیوم، آتروپین، داروهای مشابه یا هرکدام از اجزای اسپری را مطرح کنید.
- اگر گلوکوم، بهویژه گلوکوم زاویهبسته، یا سابقهٔ افزایش فشار چشم دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- در صورت بزرگی پروستات، تنگی گردن مثانه یا دشواری دفع ادرار، پزشک را در جریان بگذارید.
- اگر بیماری کبد یا کلیه دارید، مصرف دارو باید با احتیاط و نظر پزشک انجام شود.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از شروع مصرف اطلاع دهید.
- در صورت خوندماغ مکرر، زخم یا بیماری مهم بینی و نیز برای کودکان کمسن، بهویژه زیر ۵ سال، دربارهٔ مناسببودن دارو سؤال کنید.
عوارض احتمالی
- خشکی داخل بینی
- خوندماغ یا رگههای خونی در ترشحات بینی
- خشکی دهان یا گلو
- سردرد
- سوزش یا تحریک بینی و گلو
- تغییر مزه یا مزهٔ ناخوشایند در دهان
- درد یا قرمزی چشم، تاری دید ناگهانی، دیدن هاله دور چراغها یا حساسیت به نور: اگر دارو به چشم رسید، چشم را با آب بشویید و در صورت بروز این علائم فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم لبها، زبان یا صورت، کهیر، خسخس، تنگی نفس یا احساس بستهشدن گلو: مصرف را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ناتوانی یا دشواری شدید در دفع ادرار: مصرف را ادامه ندهید و فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- خوندماغ شدید یا مکرر، زخم دردناک بینی یا تحریک ماندگار: مصرف را متوقف کنید و برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
این اسپری ممکن است همراه با داروهای دارای اثر ضدکولینرژیک، مانند ایپراتروپیوم استنشاقی، برخی داروهای حساسیت و سرماخوردگی، داروهای مثانه و بعضی داروهای ضدافسردگی، خشکی، تاری دید، یبوست یا دشواری دفع ادرار را بیشتر کند. تداخل غذایی مهمی برای شکل بینی شناخته نشده است؛ الکل تداخل اختصاصی مهمی ندارد، اما در صورت بروز سرگیجه یا تاری دید از مصرف آن و رانندگی خودداری کنید. فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، قطرههای چشمی، فرآوردههای گیاهی و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مطالعات کافی و کنترلشده دربارهٔ مصرف اسپری بینی ایپراتروپیوم بروماید در بارداری وجود ندارد؛ بنابراین در بارداری فقط در صورت نیاز روشن و با نظر پزشک مصرف شود. مقدار دارویی که وارد شیر مادر میشود مشخص نیست؛ در دوران شیردهی نیز پزشک باید ضرورت درمان و احتمال خطر برای شیرخوار را بررسی کند.
نگهداری
اسپری را در دمای معمول اتاق، حدود ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، درِبسته و دور از یخزدگی، گرمای زیاد و تابش مستقیم آفتاب نگهداری کنید. آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید و پس از تاریخ انقضا یا طبق دستور بستهبندی کنار بگذارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| اسپری دُزسنج | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ایپراتروپیوم بروماید گرفتگی بینی را هم برطرف میکند؟
۰۲آیا میتوانم از اسپری بینی ایپراتروپیوم برای تنگی نفس استفاده کنم؟
۰۳اگر اسپری وارد چشمم شد چه کار کنم؟
۰۴آیا خشکی بینی و خوندماغ با این اسپری طبیعی است؟
۰۵اگر یک نوبت را فراموش کنم، آیا باید دو برابر اسپری کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶ برند از ۵ سازنده، در گروه R03BB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.